Bóc tách động mạch chủ
(Kỳ I) Cấu tạo động mạch chủ.
Kỳ I. Bệnh dễ mắc phải ở người cao tuổi
Nguy cơ bóc tách động mạch chủ (ĐMC) cao nhất là ở những năm 60 - 70
tuổi của cuộc đời. Nam giới có tỷ lệ mắc cao gấp đôi nữ giới. Khoảng 3/4 bệnh
nhân bóc tách ĐMC có tiền sử tăng huyết áp. Van ĐMC có 2 lá van cũng được
chứng minh là yếu tố nguy cơ gây bóc tách ĐMC đoạn gần và chiếm 5 - 7% bóc
tách ĐMC nói chung. Tỷ lệ tử vong sớm rất cao, khoảng 1% mỗi giờ nếu không
được điều trị, nhưng tỷ lệ sống có thể được cải thiện rõ rệt nếu được điều trị nội
khoa và/hoặc ngoại khoa sớm.
Vai trò tuần hoàn của động mạch chủ
ĐMC được chia ra thành ĐMC ngực và ĐMC bụng. ĐMC ngực lại chia ra
thêm thành các đoạn ĐMC lên, quai ĐMC và ĐMC xuống, ĐMC bụng bao gồm
đoạn ĐMC trên thận và dưới thận. Quai ĐMC cho ra tất cả các nhánh động mạch
cánh tay đầu.
Sức mạnh của ĐMC nằm ở lớp áo giữa, được tạo nên từ những lớp mỏng là
tổ chức chun giãn quấn lại với nhau sắp xếp theo hình xoắn ốc đã tạo cho ĐMC có
sức căng tối đa. Chính vì thế, mặc dù mỏng như vậy nhưng thành của ĐMC có thể
chịu đựng áp lực hàng nghìn mmHg mà không bị vỡ. Khác với cấu trúc của các
động mạch nhỏ hơn, lớp áo giữa của động mạch chủ bao gồm nhiều lớp các sợi
chun, đã làm cho động mạch chủ không chỉ có sức căng mà còn có thể phồng lên
chun giãn. Chức năng này đóng vai trò sống còn của hệ thống tuần hoàn. Lớp nội
mạc của lớp áo trong động mạch chủ mỏng, mềm mại và rất dễ bị tổn thương. Lớp
áo ngoài chứa thành phần chủ yếu là chất tạo keo và có nhiều mạch máu nhỏ nuôi
dưỡng cho một nửa ngoài của thành động mạch chủ, bao gồm một phần lớn lớp áo
giữa.
Khi tâm thất trái co bóp làm động mạch chủ (ĐMC) phồng lên bởi áp lực
của máu được bơm ra từ tâm thất trái. Bằng cách đó, một phần năng lượng động

dọc theo chiều dài của ĐMC với các mức độ trầm trọng khác nhau. Máu ở khoảng giữa các
lớp bị bóc tách gọi là lòng giả. Ngoài ra, bóc tách ĐMC có thể khởi đầu bởi vỡ các mạch máu
ở trong lớp áo giữa gây ra tụ máu ở trong thành của ĐMC. Chảy máu tại chỗ sau đó vỡ thứ
phát qua lớp áo trong, gây ra rách lớp áo trong và bóc tách thành ĐMC. Nguy cơ bóc tách
ĐMC phụ thuộc vào mức độ hẹp của van ĐMC có 2 lá van.