ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y KHOA
--  --
Dƣơng Xuân Hùng
THỰC TRẠNG KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, THỰC HÀNH VỀ
VỆ SINH MÔI TRƢỜNG CỦA NGƢỜI DÂN Ở HAI XÃ
VÙNG SÂU HUYỆN ĐỒNG HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC THÁI NGUYÊN 2008
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

Chƣơng 1: TỔNG QUAN 3

1.1. Tình hình vệ sinh môi trường. 3

1.1.1. Các khái niệm cơ bản. 3

1.1.2. Tình hình vệ sinh môi trường. 4

1.2. Những yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ,
thực hành về vệ sinh môi trường.

11

1.2.1 Một số khái niệm về kiến thức, thái độ, thực
hành

11

1.2.2 Một số vấn đề về thực trạng kiến thức, thái độ,
thực hành vệ sinh môi trường của người dân

13

1.2.3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức, thái độ,
thực hành về vệ sinh môi trường.

14
Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 21

2.1 Đối tượng nghiên cứu 21

3.3. Một số yếu tố liên quan đến thực hành vệ sinh
môi trường của người dân ở các điểm điều tra

39

3.4 Một số kết quả nghiên cứu định tính. 43
Chƣơng 4: BÀN LUẬN
47

4.1. Tình hình kinh tế văn hoá xã hội ở các điểm
điều tra
47

4.2. Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành về vệ
sinh môi trường của người dân ở hai xã điều tra.

51

4.3. Mối liên quan giữa các yếu tố với thực hành
về vệ sinh môi trường của người dân

57
KẾT LUẬN
71
KHUYẾN NGHỊ
72
TÀI LIỆU THAM KHẢO
73
PHỤ LỤC
79

WHO : World Health Organization
(Tổ chức Y tế thế giới)

DANH MỤC CÁC BẢNG

Thứ tự Tên bảng Trang
Bảng 3.1 Phân bố đối tượng điều tra theo tuổi. 30
Bảng 3.2 Thông tin về các đối tượng điều tra 31
Bảng 3.3 Nguồn truyền thông về vệ sinh môi trường 32
Bảng 3.4 Kết quả điều tra về nguồn nước 33
Bảng 3.5 Kiến thức, thái độ, thực hành của người dân về
nguồn nước.
34
Bảng 3.6 Kết quả điều tra về quản lý phân 35
Bảng 3.7 KAP của người dân về quản lý phân. 35
Bảng 3.8 KAP của người dân về chuồng gia súc 36
Bảng 3.9 Thái độ và thực hành của người dân về hoá chất
bảo vệ thực vật.

37
Bảng 3.10 KAP của người dân về vệ sinh môi trường 38
Bảng 3.11 Mối liên quan giữa tình hình kinh tế
với thực hành vệ sinh môi trường của người dân

39
Bảng 3.12

Mối liên quan giữa phương tiện truyền thông với
thực hành vệ sinh môi trường của người dân


DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Thứ tự Tên biểu Trang
Biểu đồ 3.1 Phân bố đối tượng theo giới 30
Biểu đồ 3.2 Tình hình kinh tế của các hộ điều tra 31
Biểu đồ 3.3 Tình hình PTTT của các hộ điều tra 32
Biểu đồ 3.4 KAP của người dân về nguồn nước 34
Biểu đồ 3.5 KAP của người dân về quản lý phân 36
Biểu đồ 3.6 KAP của người dân về chuồng gia súc 37
Biểu đồ 3.7 KAP của người dân về hoá chất bảo vệ thực vật 38
Biểu đồ 3.8 KAP của người dân về vệ sinh môi trường 39
Biểu đồ 4.1 So sánh tỷ lệ hộ gia đình có hố xí và hố xí hợp
vệ sinh tại 2 xã nghiên cứu với một số nghiên
cứu và điều tra khác.

52
Biểu đồ 4.2 So sánh tỷ lệ hộ gia đình có nước sạch với một
số nghiên cứu khác.

55 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên



2
Huyện Đồng Hỷ thuộc tỉnh Thái Nguyên là một huyện miền núi, điều
kiện về kinh tế - văn hoá - xã hội chưa được tốt, những xã vùng cao, vùng
sâu, vùng đặc biệt khó khăn của huyện đang là trăn trở của các nhà quản lý.
Do địa bàn sống ở vùng xa xôi hẻo lánh, đời sống kinh tế - văn hoá - xã hội
của người dân ở các bản vùng cao, vùng sâu còn rất thấp, nhất là hành vi về
vệ sinh môi trường [19], [20], [28]. Đây chính là lý do để chúng tôi xây dựng
đề tài: “Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành vệ sinh môi trường của
người dân ở hai xã vùng sâu huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên”.
Mục tiêu nghiên cứu
1. Mô tả thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành vệ sinh môi trường
của người dân ở hai xã vùng sâu thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
2. Xác định một số yếu tố liên quan đến thực hành vệ sinh môi trường
của người dân ở hai xã vùng sâu thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

tinh thần khoẻ mạnh chỉ có được trong một cơ thể khoẻ mạnh và trong một xã Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

4
hội lành mạnh. Trạng thái sức khoẻ con người là tiêu chuẩn tổng hợp nhất của
tình trạng môi trường.
1.1.2. Tình hình vệ sinh môi trường
1.1.2.1. Tình hình chung: Theo báo cáo Y tế Thế giới năm 2002, nước và hố
xí không hợp vệ sinh đứng thứ 10 về các yếu tố đóng góp vào gánh nặng bệnh
tật trong các nước đang phát triển như nước ta [9], [48].
* Về nguồn nước: Nước phục vụ cho ăn uống sinh hoạt của con người và
là nhu cầu không thể thiếu được. Đồng thời nước cũng là môi trường trung
gian truyền bệnh cho người, đặc biệt là các bệnh đường tiêu hoá. Theo Tổ
chức y tế thế giới (WHO) và Quĩ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF): Nước
sạch là nước máy, giếng khoan, giếng khơi, nước mưa, nước suối được bảo vệ
[9]. Với định nghĩa như vậy, báo cáo kết quả điều tra y tế quốc gia 2001-2002
đã so sánh tỷ lệ người thành thị và nông thôn được tiếp cận với nước sạch ở
Việt Nam so với một số nước trong khu vực Đông Nam Á: Ở thành thị nước
ta có 95% dân số được tiếp cận với nước sạch, tỷ lệ này ở Thái Lan cũng là
95%, ở Philippin 92%, Indonesia 90% và Campuchia là 45%. Còn khu vực
nông thôn, tỷ lệ dân số được tiếp cận với nước sạch ở nước ta là 71%, ở Thái
Lan là 81%, Philippin 79%, Indonesia 69% và Campuchia là 26% [9].
Như vậy ở nước ta, tỷ lệ người ở thành thị tiếp cận với nước sạch khá
cao (95%), ngang bằng với Thái Lan và cao hơn Philippin và Indonesia.
Nhưng ở nông thôn, tỷ lệ này thấp hơn Thái Lan và Indonesia. Trên thế giới,
theo báo cáo của UNEP về tình hình thực hiện thập kỷ cung cấp nước và vệ
sinh môi trường từ năm 1990 đến năm 2000, ở thời điểm năm 2000 có 82%
dân số thế giới được cung cấp nước sạch còn 18% không được cung cấp nước

sử dụng nước có xử lý, còn 23,4% dùng nước không xử lý và 8,5% dùng nước
gần nguồn ô nhiễm [9].
Theo kết quả tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy sản năm
2006 của Tổng cục thống kê thì cả nước có 8,28% số hộ nông thôn dùng nước Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

6
máy để nấu ăn (Trong đó xã miền núi là 3,03% số hộ, xã vùng cao là 2,60%).
Tỷ lệ hộ dân dùng nước giếng khoan là 27,9%, giếng xây là 26,79%. Tuy
nhiên tỷ lệ hộ dùng các loại nước giếng này đã qua xử lý tương ứng là 6,87%
và 1,08%. Tỷ lệ hộ dân dùng nước sông, hồ, ao, nước suối để nấu ăn trong cả
nước là 13,24% trong đó miền núi, vùng cao có tỷ lệ là 11,96% [40]. Như
vậy, ở khu vực nông thôn tỷ lệ số hộ được tiếp cận với nước sạch thấp hơn
đáng kể so với các hộ dân ở khu vực thành thị.
Một số nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nguồn nước sạch
hầu hết các vùng, miền ở nước ta còn thấp. Tỷ lệ chung vào năm 2002 khoảng
50%. Tỷ lệ hộ gia đình dùng nước được coi là sạch bao gồm giếng khoan và
nước máy còn rất thấp (6,8% và 6,6%). Hơn một nửa (53,2%) số hộ gia đình
trong các điều tra sử dụng nước giếng đào cho ăn uống và sinh hoạt, ở vùng
duyên hải miền Trung tỷ lệ này là 99,5%. Đa số (66,0%) các hộ gia đình ở
đồng bằng sông Cửu Long dùng nguồn nước từ sông kênh rạch. Tỷ lệ chung ở
7 vùng sinh thái được điều tra có số hộ dùng nguồn nước sạch là 15,5%. Nước
từ các nguồn trên đều là nước ngầm nông bị ô nhiễm bởi các chất hữu cơ và
vi sinh vật, có nhiều nguy cơ phát triển các bệnh dịch đường tiêu hoá khi sử
dụng. Do vậy, vấn đề nguồn nước dùng cho ăn uống rất đáng được quan tâm
giải quyết ở các địa phương, đặc biệt là vùng đồng bằng sông Cửu Long [4],
[5], [7].
*Về sử dụng hố xí

Theo định nghĩa quốc tế, hố xí hợp vệ sinh bao gồm hố xí nối với cống
thoát, có bể phốt, thấm dội nước, hố xí một ngăn hoặc hai ngăn. Còn hố xí
không hợp vệ sinh là xô được đổ hàng ngày, hố xí chung hoặc hố xí công
cộng, hố xí lộ thiên [9]. Theo định nghĩa này, kết quả điều tra y tế quốc gia
năm 2001-2002 cho thấy tỷ lệ người thành thị ở nước ta có hố xí hợp vệ sinh
là 81%, vẫn thấp so với Thái Lan (98%) và Philippin (97%), nhưng cao hơn
so với Indonesia (64%) và Campuchia (62%). Còn ở nông thôn, tỷ lệ người sử
dụng hố xí hợp vệ sinh ở nước ta rất thấp (39%), thấp hơn nhiều so với Thái Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

8
Lan (97%), thấp hơn Philippin và Indonesia (64% và 43%), chỉ cao hơn
Campuchia (5%). Điều đó cho thấy thực trạng vấn đề hố xí hợp vệ sinh ở
nông thôn Việt Nam đang đặt ra các yêu cầu trong hoạch định chính sách phát
triển của khu vực này [9].
Cũng theo báo cáo kết quả điều tra y tế quốc gia năm 2001-2002 cơ cấu
sử dụng các loại hố xí ở nước ta như sau: Năm 1992 có 9% dân số sử dụng hố
xí tự hoại, bán tự hoại và năm 2002 tỷ lệ này đã tăng lên là 26%. Với loại hố
xí hai ngăn và hố xí thấm dội nước thì năm 1992 có 7% dân số sử dụng và
năm 2002 là 20%. Loại hố xí đơn giản được người dân sử dụng nhiều nhất
vào những năm 1997 với 37% và đến năm 2002 vẫn còn 32% người dân sử
dụng. Cho đến năm 2002 thì vẫn còn 14% dân số sử dụng hố xí tập thể. Tỷ lệ
số dân không có hố xí đã giảm từ 26% vào năm 1992 xuống 13% vào năm
2002 [9]. Điều đó cho thấy tỷ lệ hố xí hợp vệ sinh tăng dần qua các năm, nhất
là tỷ lệ số dân sử dụng hố xí tự hoại và bán tự hoại, tuy nhiên tốc độ tăng còn
chậm. Tỷ lệ dân số không sử dụng hố xí cũng giảm dần, nhưng tỷ lệ dân số sử
dụng hố xí không hợp vệ sinh vẫn còn cao.
Còn theo kết quả tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy sản năm

hội. Kinh tế còn nghèo, văn hoá - xã hội chưa phát triển nên sức khoẻ của con
người chưa được quan tâm và cải thiện. Vệ sinh môi trường ở khu vực này
còn là hậu quả của những phong tục tập quán lạc hậu, môi trường bị ô nhiễm
nặng chủ yếu do chất thải của người và gia súc không được xử lý hợp vệ sinh.
Đa số đã xây dựng hố xí song phần lớn là hố xí tạm, hố xí không đạt tiêu
chuẩn vệ sinh [18]. Điều tra 214 hộ gia đình ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái
Nguyên cho thấy tỉ lệ hộ gia đình không có hố xí là 25,52%, tỷ lệ hố xí không
vệ sinh là 72,28% [36]. Một nghiên cứu khác ở 6 xã miền núi phía Bắc cho
thấy tỷ lệ có hố xí vệ sinh và chưa có hố xí ở mỗi dân tộc có khác nhau: Dân
tộc Tày ở xã Vũ Lăng (Lạng Sơn) là 1,98% và 44,06%; Dân tộc Mường ở xã
Sơn Thuỷ (Hoà Bình) là 1,59% và 29,97%; Dân tộc Thái ở Chiềng Sinh (Sơn
La) 100% hố xí không vệ sinh, 22,38% chưa có hố xí [18]. Một số vùng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

10
người dân vẫn còn tập quán phóng uế bừa bãi [16], [17]. Mặt khác vấn đề thả
rông gia súc, gia cầm là phổ biến, đây cũng là nguyên nhân làm ô nhiễm môi
trường sống của người dân. Chính vì thế mà môi trường đất bị ô nhiễm nặng
nề bởi trứng giun ở mức độ cao và có chiều hướng khuếch tán từ hố xí đến
nhà ở. Số mẫu đất trong nhà có trứng giun đũa chiếm tỷ lệ cao từ 26,35 -
54,13%, trong đó cao nhất là dân tộc H’Mông ở Hà Giang (54,13%) và dân
tộc Tày ở Lạng Sơn (53,35%) [29].
Riêng nguồn nước không chỉ ô nhiễm bởi chất thải của con người mà
còn chịu ảnh hưởng bởi tình trạng chặt phá rừng bừa bãi. Đa số các nguồn
nước sử dụng không hợp vệ sinh. Ngoài nguồn nước giếng còn sử dụng các
nguồn nước khác như nước mỏ, nước khe, nước suối [15]. Qua một số nghiên
cứu thấy tỉ lệ sử dụng nguồn nước chưa hợp vệ sinh ở khu vực miền núi phía
Bắc khá cao. Người Mông ở Cán Tỷ (Hà Giang): 100%, người Sán Dìu ở

1.2.1. Khái niệm về kiến thức, thái độ, thực hành
*Khái niệm về kiến thức: Theo từ điển wikipedia, kiến thức là:
- Các thông tin, các tài liệu, các cơ sở lý luận, các kỹ năng khác nhau,
đạt được bởi một con người hay một cá nhân thông qua các trải nghiệm thực
tế hay thông qua sự giáo dục đào tạo, là các hiểu biết về lý thuyết hay thực tế
về một đối tượng, một vấn đề, có thể lý giải được về nó.
- Những gì đã biết, đã được hiểu biết trong một lĩnh vực cụ thể hay toàn
bộ, trong tổng thể.
- Các cơ sở, các thông tin, tài liệu, các hiểu biết hoặc những thứ tương
tự có được bằng kinh nghiệm thực tế hoặc do những tình huống, hoàn cảnh cụ
thể. Những tranh cãi về mặt triết học nhìn chung bắt đầu với phát biểu của
Plato: tri thức như là "justified true belief". Tuy nhiên không có một định
nghĩa chính xác nào về tri thức hiện nay được mọi người chấp nhận, có thể Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

12
bao quát được toàn bộ, vẫn còn nhiều học thuyết, các lý luận khác nhau về tri
thức [47].
Tri thức giành được thông qua các quá trình nhận thức phức tạp: quá
trình tri giác, quá trình học tập, tiếp thu, quá trình giao tiếp, quá trình tranh
luận, quá trình lý luận, hay kết hợp các quá trình này.
Kiến thức của mỗi người được tích lũy dần qua quá trình học tập và
kinh nghiệm thu được trong cuộc sống. Mỗi người có thể thu được kiến thức
từ thày cô giáo, cha mẹ, bạn bè, đồng nghiệp, những người xung quanh, sách
vở và các phương tiện thông tin đại chúng cung cấp. Trong cuộc sống, mỗi
người chúng ta có thể tự kiểm tra liệu hiểu biết của mình là đúng hay sai.
Hàng ngày từ các sự việc cụ thể gặp trong đời sống, các kiến thức của mỗi
người cũng được tích lũy. Trẻ em đưa tay vào lửa chúng biết được lửa nóng

của bà mẹ không có nghĩa là bà đã thay đổi thái độ không tin vào cán bộ trạm
y tế. Đôi khi thái độ chưa đúng của con người được hình thành từ những sự
việc chưa có căn cứ xác đáng, không đại diện. Ví dụ một người đến mua
thuốc tại trạm y tế về điều trị bệnh nhưng bệnh không khỏi, người này có thể
hình thành suy nghĩ là trạm y tế bán thuốc không tốt, từ đó có thái độ không
tin vào trạm y tế và không đến trạm khám và mua thuốc nữa. Trong trường
hợp này có thể có nhiều lý do dẫn đến bệnh không khỏi, chứ không phải trạm
y tế bán thuốc không đảm bảo chất lượng. Thái độ rất quan trọng dẫn đến
hành vi của mỗi người, do vậy khi xem xét một thái độ chưa hợp lý nào đó
đối với vấn đề bệnh tật, sức khỏe, cần phải tìm hiểu rõ nguyên nhân của nó
[23].
*Khái niệm thực hành. Thực hành của con người là một hành động, hay
là tập hợp phức tạp của nhiều hành động, mà những hành động này lại chịu
ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài, chủ quan cũng như khách
quan. Trước tiên nó phụ thuộc vào khả năng nhận thức hay kiến thức của mỗi
người, vào thái độ của người đó cũng như các kỹ năng, kỹ xảo cần thiết về Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

14
vấn đề người đó sẽ làm. Thực hành chính là việc vận dụng kiến thức vào một
công việc thực tiễn cụ thể. Nói cách khác, việc thực hành của một con người
là sự biểu hiện cụ thể của các yếu tố cấu thành nên nó, đó là kiến thức, niềm
tin, thái độ và môi trường xã hội xung quanh bản thân người đó [47].
1.2.2. Một số vấn đề về thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành vệ sinh môi
trường của người dân
Theo Nguyễn Huy Nga và Nguyễn Thanh Hiền tại điều tra quốc gia về
vệ sinh môi trường và thực trạng vệ sinh ở Việt Nam năm 2002 thì có 30,4%
người được hỏi không biết tên bất kỳ một bệnh nào do nguyên nhân từ chất

học; 36,6% trung tâm y tế công, 21% cơ sở dịch vụ công có các công trình vệ
sinh đảm bảo theo tiêu chuẩn 08/2005 của Bộ Y tế Việt Nam. Nhận thức và
thói quen rửa tay của người dân rất thấp: chỉ có 2,3% người dân khu vực nông
thôn hiểu rằng rửa tay bằng xà phòng sẽ giúp cho việc phòng chống một số
bệnh nhiễm trùng. Có một khoảng cách lớn giữa nhận thức và thực hành cá
nhân của người dân, tuy có hiểu biết về vệ sinh môi trường nhưng không phải
người dân nào cũng có thực hành đúng [49].
1.2.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức, thái độ, thực hành về vệ sinh
môi trường của người dân.
1.2.3.1. Phong tục, tập quán, thói quen của các tộc người
Việt Nam là một quốc gia nhiều dân tộc. Theo kết quả tổng điều tra
dân số toàn quốc 1999, cả nước có 54 dân tộc, mỗi dân tộc có tiếng nói,
phong tục, tập quán riêng, trong đó có những phong tục, tập quán ảnh hưởng
đến sức khoẻ [19], [43]. Ví dụ người dân ở nhà sàn là loại nhà ở thiếu ánh
sáng, không thông thoáng, nuôi gia súc ở gầm sàn và gần nhà, sử dụng nước
sông, nước suối hoặc nước khe trong sinh hoạt và ăn uống, ít tắm giặt, không
sử dụng hố xí, để người chết lâu ở trong nhà, cúng bái khi ốm đau, phụ nữ đẻ
tại nhà và người nhà tự đỡ, cho trẻ sơ sinh ăn cơm nhá, lấy chồng sớm, đẻ
sớm và đẻ nhiều [23]. Những phong tục, tập quán, thói quen trên rất chung và
phổ biến, đã và đang ảnh hưởng rất lớn đối với sức khoẻ của của cộng đồng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

16
các tộc người thiểu số. Kiều Khắc Đôn (2001) cho rằng: Ô nhiễm nguồn
nước, ngoài nguyên nhân do thời tiết thay đổi thất thường, quá trình đô thị
hoá và nạn khai thác mỏ bừa bãi, còn do một nguyên nhân rất quan trọng đó
là tập quán sinh hoạt của người dân, cụ thể là tập quán nuôi gia súc dưới gầm
sàn hoặc ở gần nhà, không sử dụng hố xí, dùng phân tươi để bón ruộng và hoa

Mông: 92,97%, Giáy: 35,6%) [29]. Đồng thời, văn hoá xã hội ở khu vực này
cũng chậm phát triển. Một số khu vực vẫn tồn tại nhiều phong tục, tập quán
lạc hậu (ma chay, cúng bái), tập quán ăn ở thiếu vệ sinh. Trình độ học vấn của
người dân còn ở mức thấp: trên 50,9% có trình độ tiểu học, từ cấp trung học
cơ sở trở lên chỉ có 47,1%, tỷ lệ mù chữ còn cao, vẫn còn nhiều xã, xóm bản
chưa có điện lưới quốc gia. Thực tế cho thấy tỷ lệ người nghèo chủ yếu là
người dân tộc thiểu số, họ vừa là nạn nhân, vừa là thủ phạm phá hoại môi
trường. Khoảng 1/2 số người nghèo vùng nông thôn miền núi sống dựa vào
tài nguyên thiên nhiên. Người nông dân phải canh tác trên các vùng không
thích hợp như đồi dốc, khô cằn, xói mòn..., họ phải chịu cảnh thiếu nước sạch
và vệ sinh kém, những rủi ro về sức khoẻ do môi trường gây ra. Mặt khác,
người nghèo thường phải vật lộn với cuộc sống khắc nghiệt, luôn bận rộn với
mưu sinh hàng ngày, nên họ không đầu tư cho bảo vệ môi trường tới mức cần
thiết. Thực trạng trên rõ ràng đã ảnh hưởng rất lớn đến sự thay đổi những
hành vi lành mạnh về sức khoẻ môi trường [12], [14], [24], [31].
1.2.3.3. Sự quan tâm của các ban ngành đoàn thể về vệ sinh môi trường
Vấn đề nâng cao nhận thức cho cộng đồng và giải quyết vấn đề vệ sinh
môi trường bằng tăng cường truyền thông giáo dục sức khoẻ, nâng cao kiến
thức và thái độ của người dân về vệ sinh môi trường là hết sức cần thiết. Khi
thực hiện cần lồng ghép nhiều chương trình, nhiều ban ngành và nhiều giải
pháp ở các mức độ thích hợp khác nhau, trong đó xã hội hoá công tác bảo vệ
môi trường, chống ô nhiễm môi trường và tập hợp, sử dụng được tiềm năng
của các cơ quan khoa học đóng trên địa bàn mới là nội lực quan trọng để giải
quyết tình trạng ô nhiễm môi trường số hiện nay cho đồng bào các dân tộc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

18
thiểu số, đặc biệt các dân tộc sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó