Cảnh giác với trẻ mắc tiêu chảy mùa nắng nóng
Bệnh tiêu chảy xảy ra quanh năm nhưng hay gặp nhiều nhất vào mùa
nắng, nóng. Lứa tuổi mắc bệnh từ trẻ nhỏ cho đến người cao tuổi. Tiêu chảy
cấp tính nặng có thể dẫn đến tử vong nếu không phát hiện và điều trị kịp
thời. Tiêu chảy cũng là nguyên nhân dẫn đến suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ.
Gọi là tiêu chảy khi phân bài tiết ra nhanh, lỏng, có khi toàn nước, lẫn máu,
có khi có màu hoa cà, hoa cải, mùi tanh, có khi chỉ thấy toàn nước đục như nước
vo gạo và đi ngoài nhiều lần trong một ngày đêm, đặc biệt có khi phân tự chảy ra
không thể đếm được số lần đi ngoài. Truyền dịch cho trẻ bị tiêu chảy.
Nguyên nhân gây tiêu chảy cho trẻ em
Có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng một số nguyên nhân thường gặp
nhất sau đây:
Tiêu chảy do vi khuẩn: trong trường hợp này thường do ngộ độc thức ăn,
nhất là mùa hè do thời tiết nóng bức nên uống nước lã, nước đá không được sát
khuẩn, thức ăn ôi thiu, thức ăn để nhiều giờ, nhiều ngày sau khi đã đun chín, ăn
rau sống… Điển hình trong các loại vi khuẩn gây ngộ độc thức ăn là vi khuẩn tụ
cầu vàng, vi khuẩn thương hàn (salmonella), vi khuẩn lỵ (shigella), vi khuẩn E.coli
và đặc biệt là vi khuẩn tả (vibrio cholerae) gây bệnh tiêu chảy cấp tính nặng, mang
tính chất rất nguy kịch có thể dẫn đến tử vong, nhất là trẻ em. Gần đây người ta
phát hiện ra vi khuẩn campylobacter cũng có khả năng gây tiêu chảy.
Tiêu chảy do virus: trong các loại virus đường ruột thì điển hình và hay gặp
nhất là rota virus. Có đến trên 60% tiêu chảy ở trẻ em là do virus này.
Tiêu chảy do ký sinh trùng: hay gặp nhất là loại tiêu chảy do lỵ amip, tiếp
đến là một số loài giun. Trong các loài giun thì hay gặp nhất trong bệnh gây tiêu
chảy là giun đũa, giun kim. Ngoài giun ra, một số loại nấm cũng có thể gây nên
tiêu chảy, điển hình là nấm candida albicans.
Khi trẻ bị tiêu chảy cấp cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được chẩn đoán xác
định và có hướng xử lý kịp thời. Lý tưởng nhất là tìm ra nguyên nhân gây tiêu
chảy để giải quyết triệt để. Nếu không phải do vi khuẩn thì cần bù nước và chất
điện giải như ORS (oresol), nếu trẻ còn bú mẹ thì tiếp tục cho bú mẹ, tiếp tục cho
chế độ ăn bổ sung bình thường như: súp cà rốt, nước quả hồng xiêm xay, nước
chuối chín xay. Nếu không có ORS thì cho trẻ uống nước gạo rang, nước cháo có
muối... Không dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu nghi ngờ do
vi khuẩn tả thì việc bù nước và chất điện giải phải hết sức khẩn trương, kịp thời
không được chậm trễ. Nếu tiêu chảy do vi khuẩn hoặc do lỵ amip thì cần có chỉ
định cụ thể của bác sĩ điều trị dùng thuốc gì, liều lượng ra sao, dùng trong bao
nhiêu ngày, không nên nghe theo lời mách bảo của những người không có chuyên
môn.
Nguyên tắc phòng bệnh