Lễ hội nhảy lửa thần bí của người Pà
Thẻn Suốt từ chiều, ông thầy mo đã ngồi trên một chiếc ghế dài để
cúng thần linh. Tiếng gõ từ hai vật bằng sắt mà tôi không định
hình được chính xác là gì, phát ra những âm thanh gấp gáp, liên
tục. Ông ngồi gõ liên tục từ năm đến bảy giờ đồng hồ như vậy.
Theo những người dân Pà Thẻn, trước mỗi buổi lễ, thầy mo phải
cúng thần linh, để cho phép người Pà Thẻn có được sức mạnh phi
thường để nhảy vào đống lửa. Thông thường, việc cúng phải bắt đầu trước lễ nhảy lửa khoảng
bốn giờ đồng hồ. Lễ nhảy lửa thường được tổ chức vào cuối năm,
khi thời tiết đang bước vào thời kỳ khắc nghiệt nhất của mùa
đông. Ðống lửa sẽ giúp mang lại sự ấp áp, mừng cho một vụ thu
hoạch hoa màu vừa kết thúc và cầu thần linh phù hộ cho an
khang thịnh vượng cũng như xua đuổi tà ma, bệnh tật. Song để
phục vụ khách du lịch, người ta vẫn tổ chức trái mùa như hiện
nay và thầy mo phải cúng rất lâu.Sau khi ăn tối và trở lại vào lúc bảy giờ, chúng tôi đã thấy một
vòng người trên chiếc sân rộng. Ðống lửa đang cháy rừng rực ở
giữa sân. Bên cạnh đó, tiếng gõ của ông thầy mo vẫn vang lên
mỗi lúc một gấp gáp hơn. Ban tổ chức đã tắt điện và yêu cầu mọi
người tắt hết đèn pin, đề nghị các phóng viên không được dùng
đèn Flash trong buổi lễ. Nhiều thanh niên Pà Thẻn bắt đầu tụ tập
xung quanh thầy mo và lần lượt thay nhau ngồi lên chiếc ghế dài.
Trong phút chốc, họ rung bần bật, người cúi xuống và bắt đầu

Làng Hòa Đình xưa tên chữ là Lồi Đình, tên nôm làng Nhồi, nay
thuộc xã Võ Cường, thành phố Bắc Ninh. Từ lâu, làng Nhồi đã là
trung tâm giao lưu kinh tế-văn hóa và nổi tiếng “Hội Nhồi” vào
mồng 7 tháng Giêng (âm lịch) với tục rước “Bà Đống”.Làng Nhồi có quần thể di tích đình, đền, chùa cổ kính nằm ở phía
Tây làng, n_ sát quốc lộ 1A. Tương truyền, xưa kia Thành hoàng
làng Nhồi là “Bà Đống”, ngự tại một gò đất ngoài đồng (Đống Cả)
thuộc làng Đống Cao. Mỗi khi vào hội làng, dân làng tổ chức rước
Thành hoàng về đình và chùa. Lễ rước được tiến hành như sau:Tối ngày mồng 6, đám con gái làng Nhồi gồm 12 cô chưa chồng,
xinh đẹp, nết na tụ tập “ngủ bọn” tại một nhà. Đến quá nửa đêm,
khi chuông chùa làng thỉnh, các cô gái lập tức cùng ông Tiên Chỉ
rước kiệu Bà Đống đến gò Đống Cả làng Đống Cao, rước Thành
Hoàng làng về. Sau khi ông Tiên Chỉ đốt hương khấn vái xin rước
Bà Đống, các cô gái ngả kiệu kính cẩn rước Bà Đống về làng.
Kiệu rước làm bằng tre tươi, trang trí bằng lá cây tươi và các loại
hoa thơm. Đòn khiêng kiệu dán giấy ngũ sắc. Đi đầu đám rước là
hai cô gái khiêng một trống cái, một cô đi bên vừa đi vừa đánh
nhịp ba. Theo sau trống là hai cô gái khiêng chiêng đánh phối với
nhịp trống. Kế đến là các cô gái rước kiệu Thành hoàng.Khi chiêng trống nổi lên thì đám trai làng Đống Cao cũng 12
người chạy ra giằng kiệu. Bên đó đã chuẩn bị sẵn một số đòn lao
nhỏ, nhẹ, dán giấy ngũ sắc. Trong khi hai bên giằng co ra vẻ
quyết liệt, thì đám trai làng Đống Cao dùng đòn lao dí vào rốn

Đã thành thông lệ, lễ hội truyền thống Núi Voi ở huyện An Lão,
thành phố Hải Phòng mang màu sắc văn hoá của người dân miền
biển diễn ra từ ngày 12 đến 14/2. Đây là dịp để du khách được
tìm hiểu về vùng đất cổ có bề dày lịch sử và tham gia các hoạt
động văn hoá độc đáo. Trong suốt những năm kháng chiến chống
Pháp và chống Mỹ, Núi Voi đã trở thành huyền thoại với hình ảnh
“Những cô gái dân quân treo mình bên vách đá, lưng chừng trời
ngắm bắn máy bay rơi”.Nhiều hoạt động của lễ hội được tái hiện một thời hào hùng của
vùng đất An Lão như: biểu diễn trống hội, diễn tích tuồng Hào
khí Núi Voi, nghi lễ tế ở đền thờ nữ tướng Lê Chân… Những hoạt
động văn hoá, trò vui dân gian là nội dung chủ đạo của lễ hội.
Chương trình liên hoan ca múa nhạc công- nông- binh với sự
tham gia của các xã trong huyện là sự tổng hoà của nhiều nét
sinh hoạt văn hoá dân gian mang đậm hồn quê xứ sở. Ngoài ra,
tại lễ hội Núi Voi du khách sẽ được thưởng thức các sản vật, món
ăn nổi tiếng mang đậm hương vị quê hương: chè Chi Lai, khoai
Tiên Hội…

Phong Chúa, rước Vua: Lễ hội độc đáo đất Hà Thành

Nhà vua gương mặt uy nghiêm, mình khoác long bào, đầu
đội mũ ngự ngồi trên ngai vàng, xung quanh cờ lọng rợp
trời, trống chiêng rộn rã, đoàn người kéo dài cả cây số
rùng rùng rước kiệu vàng vào đền làm lễ... Đó là khung

khi “vua”, “chúa” cùng bá quan yên vị, yến tiệc bắt đầu;
tan tiệc trống chiêng nổi lên rộn rã, theo nghi lễ truyền
thống, “chúa” lên kiệu vào yết “vua”, sau đó “vua” lên
kiệu và cuộc rước bắt đầu: “vua” lên bái vọng đức Huyền
Thiên ở đền Sái và thực hiện nhiều nghi lễ khác ở đình,
chùa... Lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm mà
náo nhiệt, chiêng trống nổi liên hồi, ai nấy đều hồ hởi dõi
theo đám rước, hàng vạn người nối nhau làm ngày xuân
như dài mãi... Đặc biệt sau lễ rước, “vua” trở về dinh là...
nhà mình, ngự trên ngai vàng, bà con làng xóm vui mừng
tới dinh “vua” chúc mừng. Theo các cụ cao niên trong làng,
những người được phong “vua” phải đáp ứng nhiều yêu
cầu khắt khe về đức độ, sức khỏe, tuổi tác (trên 70 tuổi)...
Vị “vua” được chọn sẽ có uy tín rất lớn trong những việc
nghi lễ của làng cho đến lễ rước tiếp theo có “vua” mới
được bầu chọn. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực
dân Pháp và đế quốc Mỹ, lễ rước vua giả ở Thụy Lôi bị gián
đoạn, từ năm 1984 đến nay được duy trì rất đều đặn. Xưa
kia, nhà vua cắt ruộng đất cho những người được giao
chuẩn bị lợn, trâu làm lễ khi đón rước vua, nay ở Thụỵ Lôi
vẫn còn những cánh đồng mang tên dõng Vua, khu Trâu
đô, Lợn đô...Trước kia lễ hội rước vua diễn ra trong ba ngày, nay chỉ tổ
chức gọn một ngày cho phù hợp với đời sống văn hóa mới.
Ngày 11 tháng Giêng hàng năm, du khách khắp nơi lại đổ
về Thụy Lôi để dự lễ rước vua giả độc đáo của làng và càng
thêm tự hào về một nét văn hóa đặc sắc của ngàn năm
Thăng Long - Hà Nội.