BÀI GIҦNG CHĂN NUÔI THӒ
Giáo viên: LÂM THANH BÌNH
TRѬӠNG CAO ĈҶNG CӜNG ĈӖNG SÓC TRĂNG
http://www.ebook.edu.vn
CHѬѪNG 1
TҪM QUAN TRӐNG VÀ ĈҺC ĈIӆM SINH HӐC
CӪA THӒ
I. Vӎ TRÍ VÀ TҪM QUAN TRӐNG
Thӓ nhà là gia súc ÿѭӧc biӃt nhѭ là mӝt loài ăn cӓ chuyӇn hoá mӝt cách có
hiӋu quҧ tӯ rau cӓ sang thӵc phҭm cho con ngѭӡi. Thӓ có thӇ chuyӇn hoá 20%
protein chúng ăn ÿѭӧc thành thӏt so vӟi 16-18% ӣ heo và 8-12% ӣ bò thӏt. Mӝt cách
ÿһc biӋt chúng tұn dөng tӕt nguӗn protein và năng lѭӧng tӯ thӵc vұt ÿӇ tҥo ra thӵc
phҭm, trong khi các nguӗn thӭc ăn này không c
ҥnh tranh vӟi con ngѭӡi, heo, gà ...
so v
ӟi ngӫ cӕc. Nhѭ vұy trong nhӳng nѭӟc hay vùng không có nguӗn ngӫ cӕc dѭ
thӯa thì chăn nuôi thӓ là mӝt trong nhӳng phѭѫng án tӕt nhҩt ÿӇ sҧn xuҩt ra nguӗn
protein ÿӝng vұt cҫn thiӃt cho dinh dѭӥng con ngѭӡi mӝt cách kinh tӃ.
Trên thӃ giӟi ngành chăn nuôi thӓ khá phát triӇn. Trong nhӳng thұp niên 80
theo ѭӟc tính tӯ sӵ sҧn xuҩt thӏt thӓ, mӛ
i năm mӝt ngѭӡi tiêu thө khoҧng 200g thӏt
thӓ. Sҧn xuҩt thӏt thӓ cao ӣ các nѭӟc Nga, Pháp, Ý, Trung Quӕc, Anh, Mӻ,
v..v…Mӝt cách chung nhҩt nghӅ này phát triӇn mҥnh ӣ Châu Âu và Châu Mӻ, tuy
nhiên kém phát triӇn ӣ Châu Á và Châu Phi. Ӣ Châu Âu sӵ sҧn xuҩt và mua bán thӏt
thӓ và thӓ giӕng cNJ
ng tăng nhanh. Cө thӇ là các nѭӟc Nga, Ĉӭc, Pháp, Ĉan Mҥch,
Hà Lan và Anh. Trung Quӕc cNJng là nѭӟc xuҩt khҭu thӏt thӓ có uy tính ӣ
thӏ
trѭӡng Châu Âu. Thӏ trѭӡng da thӓ và lông len thӓ cNJng mҥnh mӁÿһc biӋt là nhu
cҫu da xuҩt khҭu sang Anh, Nhұt, Ý, Mӻ,…và lông len cӫa thӓ Angora xuҩt sang
Mӻ, Nhұt và Ĉӭc tӯ các nѭӟc sҧn xuҩt chính nhѭ: Czechoslovakia, Ĉӭc, Anh, Tây

quá cao, chúng ta có thӇ tұn dөng các loҥi sҧn phҭm nông nghiӋp có sҹn bә sung
cNJng ÿѭӧc nh
ѭ là lúa, bҳp, cám, khoai cӫ,… NӃu chӍ cho toàn bӝ là rau cӓ thì
lѭӧng protein cӫa thӓ cNJng ÿѭӧc giҧi quyӃt phҫn lӟn, chúng ta bә sung khi cҫn thiӃt.
Dinh dѭӥng ӣ thӓ không ÿòi hӓi cҫu kǤ, không khó giҧi quyӃt nhѭ các loài gia súc
khác. Nói chung hàm lѭӧng
ÿҥm trong thӭc ăn xanh và các phө phҭm khác cNJng
ÿáp ӭng ÿѭӧc protein cӫa thӓ trong trong chăn nuôi thâm canh.
3. Nuôi thӓÿҫu tѭ vӕn ít
Nói chung nuôi thӓÿҫu tѭ rҩt thҩp tӯ cҧ khâu con giӕng ÿӃn thӭc ăn, lao ÿӝng
chuӗng trҥi không nhiӅu mà cNJng ÿem lҥi hiӋu quҧ kinh tӃ nhѭ các ngành chăn nuôi
khác tuǤ theo quy mô phát triӇn. Lý do là thӓ sinh sҧn rҩt nhanh nên phát triӇn ÿàn
giӕng rҩt lҽ. Tӯÿàn gi
ӕng này có thӇÿӏnh hình quy mô phát triӇn mӝt cách có hiӋu
quҧ vӅ kinh tӃ nhҩt. Thӭc ăn có thӇ t
ұn dөng lao ÿӝng trong gia ÿình (cҳt cӓ tӵ nhiên,
trӗng rau lang, rau muӕng) hay sӱ dөng thӭc ăn sҷn có nhѭ lúa, cám,… Do vұy thu
hӗi tiӅn vӕn và sinh lӧi rҩt nhanh. Tuy nhiên ÿiӅu quan trӑng nhҩt vүn là tìm thӏ
trѭӡng ÿӇ tiêu thө thӓ thӏt hay thӓ con. Chúng ta cҫn chӫÿӝng mӣ rӝng th
ӏ trѭӡng
tiêu thө sҧn phҭm nhѭ giӟi thiӋu các món ăn chӃ biӃ
n tӯ thӏt thӓ, vұn ÿӝng viӋc sӱ
dөng thӓ trong công tác giҧng dҥy, thí nghiӋm, tҥo thú làm cҧnh, v..v...
4. Lao ÿӝng rҩt nhҽ nhàng
NghӅ nuôi thӓ không cҫn lao ÿӝng nһng nhӑc, tұn dөng mӑi lao ÿӝng nhàn rәi
trong gia ÿình nhѭ phө nӳ, trҿ em, ngѭӡi cao tuәi. Ĉһc biӋt ÿ
ây là ngành chăn nuôi
khá phù hӧp cho ngѭӡi lӟn tuәi cҫn lao ÿӝng nhҽ nhàng nhѭng chăm sóc tӍ mӍ và
chu ÿáo.
5. Cung cҩp thӏt nhanh

nhiӋt ÿӝ tӯ 25-30
o
C thì chúng sӁ nҵm dài soài thân thӇ ra ÿӇ thoát nhiӋt. TuyӃn mӗ
hôi ӣ thӓ thѭӡng không hoҥt ÿӝng. Tai ÿѭӧc xem là bӝ phұn phát tán nhiӋt và nhӏp
thӣ cNJng ÿѭӧc tăng cѭӡng thoát nhiӋt khi nhiӋt ÿӝ môi trѭӡng nóng. NӃu nhiӋt ÿӝ
môi trѭӡng trên 35
o
C thӓ sӁ bӏ stress nhiӋt do thân nhiӋt tăng cao. Thӓ có ít tuyӃn
http://www.ebook.edu.vn
mӗ hôi dѭӟi da, thҧi nhiӋt chӫ yӃu qua ÿѭӡng hô hҩp, trӡi nóng quá thì thӓ thӣ
nhanh nӃu nhiӋt ÿӝ lên 45
o
C thì thӓ có thӇ chӃt nhanh. Thӓ rҩt nhҥy cҧm vӟi ҭm
ÿӝ thҩp (40-50%), nhѭng ҭm ÿӝ quá cao cNJng không thích hӧp. Ҭm ÿӝ trong
không khí tӯ 70-80% là tѭѫng ÿӕi thích hӧp ÿӕi vӟi thӓ. NӃu ҭm ÿӝ quá cao và
kéo dài thì thӓ dӉ bӏ cҧm lҥnh và viêm mNJi. Thӓ rҩt thích ÿiӅu kiӋn thông thoáng,
thông gió sӵ lѭu chuyӇn trong không khí vào khoҧng 0.3m/giây là thích hӧp nhҩt,
tuy nhiên nӃu gió thәi trӵc ti
Ӄp vào cѫ thӇ thӓ thì chúng có thӇ bӏ bӋnh viêm mNJi
và cҧm lҥnh.
3. Thân nhiӋt, nhӏp tim và nhӏp thӣ
NhiӋt ÿӝ cѫ thӇ cӫa thӓ phө thuӝc và tăng theo môi trѭӡng không khí tӯ 38-41
0
C
trung bình là 39.5
0
C. Nhӏp tim cӫa thӓ rҩt nhanh tӯ 120 ÿӃn 160 lҫn/phút. Tҫn sӕ hô
hҩp bình thѭӡng là 60 - 90 lҫn/phút. Thӓ bình thѭӡng thӣ nhҽ nhàng. NӃu thӓ lo sӧ vì
tiӃng ÿӝng, âm thanh lӟn hay bӏ chӑc phá hoһc trӡi nóng bӭc, chuӗng trҥi chұt hҽp
không khí ngӝt ngҥt thì các chӍ tiêu sinh lý ÿӅu tăng. Do vұy sӵ tăng các chӍ tiêu sinh