http://www.ebook.edu.vn
CHѬѪNG 3
DINH DѬӤNG VÀ THӬC ĂN CӪA THӒ
A. NHU CҪU DINH DѬӤNG
I. Nhu cҫu năng lѭӧng
Mӝt cách chung nhҩt, nhu cҫu vӅ năng lѭӧng ÿӕi vӟi gia súc thѭӡng thay ÿәi theo tӍ
lӋ nghӏch vӟi tҫm vóc cӫa cѫ thӇ. NӃu thú càng nhӓ con thì nhu cҫu năng lѭӧng trên
mӝt ÿѫn vӏ thӇ trӑng càng cao. Ví dө nhѭ thӓ là mӝt trong nhӳng loài ÿӝng vұt có vú có
nhu cҫu năng lѭӧng tѭѫng ÿӕi cao, so vӟi trâu bò nó có nhu cҫu năng l
ѭӧng gҩp 3 lҫn.
Nhu cҫu năng lѭӧng gӗm có 3 phҫn:
a. Nhu c̯u c˯ b̫n
Nhu cҫu này có thӇ xác ÿӏnh trong tình trҥng thӓ không sҧn xuҩt và hoҥt ÿӝng trong
24 giӡ theo nghiên cӭu cӫa Lee (1939) ӣ các loҥi thӓ có trӑng lѭӧng khác nhau:
Bҧng 1. Nhu cҫu cѫ bҧn cӫa Thӓ
ThӇ trӑng Nhu cҫu cѫ bҧn ThӇ trӑng Nhu cҫu
cѫ bҧn
(kg) (Kcal) (kg) (Kcal)
1,5 80 3,0 140
2,0 100 3,5 180
2,5 120 4,5 200
b. Nhu c̯u duy trì
Ĉѭӧc xác ÿӏnh là nhu cҫu cѫ bҧn và cӝng thêm vӟi mӝt sӕ năng lѭӧng cҫn thiӃt nhѭ
ăn uӕng, tiêu hoá và nhӳng hoҥt ÿӝng sinh lý khác nhѭng không sҧn xuҩt. Nhu cҫu này
có thӇ tính bҵng cách nhân ÿôi nhu cҫu cѫ bҧn, nên kӃt quҧ nhѭ sau
http://www.ebook.edu.vn
Bҧng 2. Nhu cҫu duy trì cӫa Thӓ
ThӇ trӑng Nhu cҫu duy trì ThӇ trӑng Nhu cҫu
duy trì
(kg) (Kcal) (kg) (Kcal)
1,5 160 3,0 280

dù là có trѭӡng hӧp tăng lên ÿӃn 21%CP ӣ thӓ nuôi con cho nhiӅ
u sӳa, tuy nhiên ÿiӅu
này không ÿѭӧ
c khuyӃn cáo do hiӋu quҧ kinh tӃ và sӕ con cai sӳa kém. Tuy nhiên theo
ÿӅ nghӏ INRA (1989) ghi nhұn bӣi Sandford (1996) thì nhu cҫu ÿҥm thô trong khҭu
phҫn là 15.5% cho thӓ tăng trѭӣng tӯ 4-12 tuҫn lӉ, thӓ cái trong giai ÿoҥn lên giӕng là
16% và thӓ cái ÿang tiӃt sӳa nuôi con là 18%. Trong các nghiên cӭu gҫn ÿây ÿӕi vӟi
thӓ lai ӣĈBSCL ӣ thӓ sinh sҧn là 15-18%CP tùy theo chҩt lѭӧng cӫa nguӗn thӭc ăn
ÿҥm là phӃ phҭm (bã
ÿұu nành, bã bia, …) hay chính phҭm (ÿұu nành, thӭc ăn hӛn hӧp
công nghiӋp), trong khi vӟi thӓ tăng trѭӣng là tӯ 13-16% tùy vào nguӗn thӭc ăn ÿҥm
(Nguyen Van Thu & Nguyen Thi Kim Dong, 2005, 2008 and 2009).
b. Nhu c̯u amino acid
Trong nhiӅu năm, chҩt lѭӧng protein không ÿѭӧc quan tâm trong dinh dѭӥng thӓ
bӣi vì có hiӋn tѭӧng ăn phân. Tuy nhiên, nhӳng báo cáo gҫn ÿây cho thҩy phân mӅm
chӍ chiӃm khoҧng 14% tәng DM ăn vào và khoҧng 17-18% protein ăn vào. Vì vұy,
mһc dù phân mӅm ÿѭӧ
c giӟi thiӋu là nguӗn ÿҥm cho thӓ có phҭm chҩt tӕt vӅ amino
acid giӟi hҥn, nhѭng sӕ lѭӧng cӫa chúng không ÿӫ ÿҧm bҧo nhu cҫu trong khҭu phҫn vì
vұy cҫn bә sung nguӗn amino acid giӟi hҥn này (Santoma et al., 1987). Các nhà nghiên
cӭu cho biӃt là ӣ thӓ tăng trѭӣng cҫn trong thӭc ăn chӭa 10 trong sӕ 21 amino acid thiӃt
yӃu ÿӇ tҥo nên protein cӫa thӓ gӗm có arginine, histidine, leucine, isoleucine, lysine,
phenylalanine vӟi tyrocine, methionine vӟi cystine, threonine, trytophane và valine
(Lebas et al., 1986). Nhu cҫu v
Ӆ các loҥi amino acid ӣ thӓ sinh sҧn cNJng cҫn bҵng tѭѫng
tӵ nhѭ là ӣ thӓ thӏt (Lebas et al., 1986).
http://www.ebook.edu.vn
III. Nhu cҫu chҩt xѫ cӫa thӓ
ViӋc xác ÿӏnh mӭc ÿӝ xѫ tӕi ѭu trong khҭu phҫn thӓ là mӝt trong nhӳng mөc tiêu
chính cӫa viӋc nghiên cӭu vӅ dinh dѭӥng thӓ. Thӓÿѭӧc cho ăn khҭu phҫn xѫ thҩp thì

http://www.ebook.edu.vn
Các nhu cҫu khoáng và vitamin hiӋn nay các tài liӋu thông báo có nhӳng biӃn ÿӝng
và khác biӋt nhau. Nhӳng nghiên cӭu vӅ nhu cҫu vӅ calcium và phospho cho thҩy ӣ thӓ
tăng trѭӣng cҫn ít hѫn rҩt nhiӅu so vӟi thӓ cái nuôi con. Thӓ cái nuôi con chuyӇn 7-8g
khoáng vào sӳa mӝt ngày. Bҩt kǤ sӵ mҩt cân ÿӕi vӅ Na, K, Cl có thӇ gây ra viêm thұn
và sinh khó. Khi bón rau cӓ có hàm lѭӧng cao K khi cho thӓăn có thӇ gây ra nhӳng rӫi
ro (Lebas et al., 1986). Trong chăn nuôi thӓ rҩt cҫn thiӃt phҧ
i cung cҩp vitamin
ÿһc biӋt
là thӓ nuôi nhӕt và có năng suҩt cao. Ĉӕi vӟi thӓ sinh sҧn cҫn thiӃt phҧi ÿѭӧc cung cҩp
vitamin A và E nӃu ÿҫy ÿӫ thì tӍ lӋÿҿ có thӇÿҥt 70-80%, nӃu thiӃu tӍ lӋ này có thӇ là
40-50% và tӍ lӋ nuôi sӕng là 30-40%. Cӓ xanh, cà rӕt, bí ÿӓ và lúa lên mӑng là nhӳng
nguӗn cung cҩp vitamin rҩt tӕt cho thӓ. Thӓ có thӇ tӵ tәng hӧp vitamin nhóm B trong
hӋ tiêu hoá. Ngѭӡi ta cNJng có thӇ cung c
ҩp vitamin tәng hӧp dҥng bӝt cho thӓ vào
trong thӭc ăn hәn hӧp.
B. CÁC LOҤI THӬC ĂN CHO THӒ
I. Rau cӓ
Thӓ có thӇăn nhiӅu loҥi cӓ trong ÿiӅu kiӋn ĈBSCL các loҥi rau cӓ có thӇ cho thӓ
ăn nhѭ rau lang, rau muӕng, rau trai (Commelina palidusa), lөc bình (Eichhornia
crassipes), bìm bìm (Operculina turpethum), ÿӏa cúc (Wedelia spp), v.v.., và các loҥi cӓ
nhѭ cӓ lông tây (Brachiaria mutica), cӓ lá tre (Paspalum conpressum), cӓ mӗm
(Hymenache acutigluma), cӓ chӍ (Cynodon dactylon), cӓ sҧ (Panicum maximum), cӓ
ӕng (Panicum repens), cӓ voi (Penisetum purpureum), v.v.. Chú ý là nên cҳt cӓ trѭӟ
c
khi ra hoa vì cӓÿã ra hoa thì chҩt lѭӧng giҧm ÿi do dҭn xuҩt không ÿҥm giҧm trong lúc
hàm l
ѭӧng xѫ và các chҩt khó tiêu hoá tăng lên nhѭ lignin, cutin, silic, v.v… Cҫn thiӃt
hӃt sӭc chú ý ÿӕi vӟi:
* Cӓ hѭ thӕi