http://www.ebook.edu.vn
CHѬѪNG 2
GIӔNG VÀ CÔNG TÁC GIӔNG THӒ
I. SӴ THUҪN HÓA
Các giӕng thӓ nhà trên thӃ giӟi hiӋn nay ÿӅu có nguӗn gӕc tӯ thӓ rӯng
(Orytolaguc cuniculus) thuӝc Hӑ thӓ nhà và thӓ rӯng (Leporidae), trong Bӝ gұm
nhҩm riêng biӋt có răng cӱa kép (Lagomorpha), cӫa Lӟp ÿӝng vұt có vú
(Mammalia)
Nói chung sӵ thuҫn hoá thӓ rӯng thành thӓ nhà chӍ khoҧng vài trăm năm gҫn ÿây.
Thӓ rӯng ӣ Châu Âu ÿѭӧc phát hi
Ӌn bӣi nhӳng nhà ngӳ âm hӑc khi hӑÿӃn bӡ biӇn
Tây Ban Nha vào năm 1000 trѭӟc công nguyên. Thӓ là biӇu tѭӧng cӫa Tây Ban Nha
vào thӡi kǤ La Mã. Tӯÿҫu thӃ kӻ 19 viӋc nuôi thӓÿã phát triӇn khҳp Tây Âu và ÿѭӧc
ngѭӡi Châu Âu ÿѭa thӓÿi du nhұp ӣ t
ҩt cҧ các nѭӟc trên thӃ giӟi. Cuӕi thӃ kӻ 19 và
nhҩt là ÿҫu thӃ kӻ 20 cùng vӟi phѭѫng pháp nuôi nhӕt cùng vӟi các giӕng thӓÿã
thích nghi vӟi
ÿiӅu kiӋn nuôi nhӕt ÿã ÿѭӧc chӑn lӑc và thay ÿәi dҫn vӅ ngoҥi hình,
sinh lý thích nghi vӟi hoàn cҧnh cө thӇ và khҧ năng sҧn xuҩt phù hӧp vӟi nhu cҫu
thâm canh cùng vӟi các kӻ thuұt chăn nuôi tiên tiӃn ÿáp ӭng nhu cҫu sҧn xuҩt và
lӧi nhuұn, bӋnh tұt cӫa thӓ ngày càng ÿѭӧc nghiên cӭu và khӕng chӃ cNJng nhѭ là có
thӇÿiӅu trӏ và phòng ngӯ
a ÿѭӧc càng ngày càng phát triӇn vӟi mөc ÿích sҧn xuҩt thӏt
thӓÿӇ làm ÿӝng vұt thí nghiӋm và làm sinh vұt cҧnh.
II. CÁC GIӔNG THӒ
HiӋn nay chăn nuôi thӓ khá phát triӇn chӫ yӃu là nuôi thӓ hѭӟng thӏt hoһc nuôi
thӓ kiêm dөng lҩy thӏt và lông len. Do vұy có nhiӅu giӕng thӓ lӟn con dùng sҧn
xuҩt thӏt ӣ Châu Âu, Châu Mӻ và mӝt sӕ giӕng thӓ nhӓ con ӣ các nѭӟc nhiӋt
ÿӟi
phát triӇn tҥi ÿӏa phѭѫng hay tӯng quӕc gia. Bên cҥnh ÿó cNJng có mӝt sӕ giӕng
chuyên sҧn xuҩt lông len chӫ yӃu là ӣ nѭӟc ôn ÿӟi. Nuôi thӓ hѭӟng thӏt thѭӡng

m. Ĉһc ÿiӇm cӫa giӕng thӓ này là có bӝ lông màu trҳng tuyӃt,
trӯ hai tai thӓ có màu ÿen, mNJi, ÿuôi và 4 chân có màu tro hoһc màu ÿen. Thӓ
trѭӣng thành có trӑng lѭӧng 4 - 4,5 kg, con ÿӵc nһng tӯ 3,6 - 4,5 kg con cái nһng
3,8 - 4,7 kg. Mӛi năm thӓÿҿ khoҧng 5 lӭa. Mӛi năm thӓÿҿ khoҧng 5 lӭa mӛi lӭa
khoҧng 5-6 con. Thӓ này ÿã nhұp vào nѭӟc ta ӣ Sѫn Tây (1977) và ÿã thích nghi
vӟi ÿiӅu kiӋn khí h
ұu và nuôi dѭӥng chăm sóc. Thӓ Californian có tҫm vóc trung
http://www.ebook.edu.vn
bình, tӹ lӋ thӏt xҿ cao tӯ 55 - 58 % chúng ÿѭӧc nuôi phә biӃn trên thӃ giӟi và ÿã
trӣ thành giӕng thӓ thӏt ÿӭng thӭ hai trên thӃ giӟi (Sandford, 1996). Tuy nhiên qua
thӱ nghiӋm 3 năm nuôi ӣĈBSCL vӟi các loҥi thӭc ăn thông thѭӡng, giӕng thӓ
thuҫn Californian tѭѫng ÿӕi khó nuôi, ÿҿ kém và tӍ lӋ thӓ con hao hөt cao so vӟi
thӓ thuҫn New Zealand.
3. Thӓ Chinchilla
Thӓ Chinchilla lҫn ÿҫu tiên ÿѭӧc trình diӉn tҥi Pháp 1913 bӣi J.J. Dybowski
ÿѭӧc tҥo ra tӯ thӓ rӯng và 2 giӕng Blue Beverens và Himalyans ÿѭӧc xem nhѭ là
giӕng thӓ cho len. Giӕng thӓ này có 2 dòng mӝt có trӑng lѭӧng 4,5 - 5 kg
(Chinchilla giganta) và dòng kia 2 - 2,5 kg lúc trѭӣng thành. Giӕng thӓ này ÿҿ
trung bình mӛi lӭa tӯ 6 - 8 con có khҧ năng thích nghi vӟi các ÿiӅu kiӋn chăn nuôi
khác nhau. Thӓ có lông màu xanh, lông ÿuôi trҳng pha lүn xanh ÿen, bөng màu
trҳng xám ÿen.
4. Thӓ English Spot
http://www.ebook.edu.vn
Giӕng thӓ English Spot có tҫm vóc trung bình trӑng lѭӧng trѭӣng thành 2,5 -
3,5 kg ӣ cái và ÿӵc, ÿѭӧc chӑn lӑc và phát triӇn ӣ Anh quӕc. Nó có ÿһc ÿiӇm là
thân có màu lông trҳng vӟi các ÿӕm màu xұm ӣ trên cѫ thӇ, tai thҷng ÿӭng, mông
rӝng tròn và hѫi lӟn hѫn phҫn vai, chân dài và mҧnh khҧnh. Giӕng này ÿѭӧc nhұn
biӃt vӟi các ÿӕm xұm màu ӣ 2 vòng mҳt, má và tai, sóng lѭng và ÿuôi. Các ÿӕm
này có màu sҳc phә biӃ
n là ÿen, xanh dѭѫng, sô cô la, nâu, vàng, v..v.. Giӕng thӓ

thӇ hiӋn rõ nét hѫn thӓ nhұp nӝi ÿiӅu này thӇ hiӋn qua mӝt sӕ chӍ tiêu sinh lý.