Chương 4
BAO GÓI VÀ VẬT LIỆU BAO GÓI

Trong toàn bộ quá trình tồn trữ, bao gói vừa có thể đóng vai trò hỗ trợ, lại vừa
có thể cản trở việc duy trì tuổi thọ và chất lượng tối đa cho của nông sản. Bao gói
cần có sự thông hơi vừa đủ để tránh bị bục. Nếu sản phẩm được bao gói đơn giản để
tồn trữ, thì sử dụng thùng carton có đánh bóng bằng sáp, thùng gỗ, hoặc thùng nhự
a
cứng sẽ tốt hơn sử dụng túi hoặc giỏ, vì túi và giỏ không bảo vệ được sản phẩm khi
chất thành đống. Thỉnh thoảng một vài côngtenơ được làm theo kiểu địa phương có
thể làm cho vững chãi hơn và lót mút để bảo vệ sản phẩm. Thùng carton đánh bóng
bằng sáp, thùng gỗ và thùng nhựa đắt hơn nhưng cho hiệu quả cao hơn nếu sử dụng
cho thị trường nộ
i địa. Các loại thùng chứa này bền hơn, và có thể chịu được độ ẩm
tương đối cao trong môi trường bảo quản. Thêm một tấm bìa vào trong thùng có thể
hạn chế các vết trầy xước cho sản phẩm.
Thùng chứa không nên chứa quá lỏng lẻ hoặc quá chặt. Sản phẩm xếp lỏng lẻo
có thể rung động và va chạm và bầm, trong khi bao gói quá
chặt lại dẫn đến các vết do đè n
ng giấy nhỏ, nhẹ vào trong
các thùng chứa trong quá trình vận chuyển (H ộng sự, 1990).
hững người lưu trữ ở phạm vi nhỏ thường tự tạo ra các hộp bìa cứng từ các
tấm xơ ép làm nhăn lại (xem thêm Broustead và New 1986 để có thêm các thông tin
chi tiết). Có rất nhiều loại xơ thực vật phù hợp cho việc sản xuất giấy (Hunsigi,
1989), và người lưu trữ nông sản dễ dàng nhận thấy tính kinh tế khi đư
a công đoạn
này vào các hoạt động sau thu hoạch của họ. Các tấm xơ có thể được xếp thành nếp
nhăn theo 4 kiểu: kiểu B (cao 1/8 inch, xếp được 47 – 53 nếp trên 1 inch; khối
lượng định mức là 26lb (khoảng 12kg)/1.000 ft2 (khoảng 90m2) là kiểu được sử
dụng phổ biến nhất để tồn trữ các loại nông sản dễ thối hỏng (Thompson, Kader,
2002).

ặ
ặc các tấm đệm để giúp cố định vị trí cho sản phẩm. Hệ thống bao gói
bằng máy đơn giản thường sử dụng phương pháp rót thể tích hoặc phương pháp làm
đầy. Theo hai phương pháp đó, sản p
Kỹ thuật xử lý và bảo quản sau thu hoạch mô nhỏ: Tài liệu kỹ thuật cho rau quả và hoa cây cảnh -Page 50-
Túi hút khí ethylene được đặt trong thùng chứa nông sản đối với những sản
phẩm nhạy cảm với ethylene để làm giảm tốc độ chín của quả, sự mất màu xanh của
rau, và sự héo úa của hoa.
Bao gói bằng các màng dẻo có thể làm cải biến khí quyển xung quanh sản phẩm
(Bao gói trong khí quyển cải biến, viết tắt là MAP). MAP sẽ hạn chế sự chuyển
động của không khí, cho phép sản phẩm hô hấp bình thường, làm giảm hàm l
ượng
oxy và tăng hàm lượng Cacbondioxit của không khí bên trong vật liệu bao gói. Một
lợi ích lớn nữa của việc sử dụng màng dẻo là giảm sự thoát hơi nước.
MAP có thể sử dụng bên trong các côngtenơ vận chuyển. Khí quyển cải biến có
thể được tạo ra bằng cách tạo chân không trong túi hơi đã bịt kín (như túi
polyethylene không được thông lỗ), và sau đó thay khí quyển trong túi bao gói bằng
hỗn hợp khí mong muốn. Nhìn chung hàm lượng O
2
thấp và CO
2
cao sẽ có lợi cho
hầu hết các nông sản (xem bảng hỗn hợp khí lý tưởng cho việc tồn trữ trong khí
quyển cải biến MA và khí quyển kiểm soát CA đối với các loại nông sản, chương
7). Sự lựa chọn màng polyethylene thích hợp nhất cho sản phẩm phụ thuộc vào tính
thấm của màng, và cường độ hô hấp của mỗi loại nông sản dưới điều kiện thời
gian/nhiệt độ mong đợ
i trong suốt quá trình tồn trữ. Máy hút khí oxy, carbondioxít,
và ethylene có thể được sử dụng để duy trì thành phần khí quyển như mong muốn.
MAP nên được xem như một cách phụ để quản lý nhiệt độ và độ ẩm tương đối.


Bàn chuyển động quay tròn có thê sử dụng để bao gói rất nhiều loại nông sản.
Sản phẩm được đặt vào băng tải, hoặc nếu không có băng tải hoạt động, chỉ cần đơn
giản đặt lên bàn, công nhân sẽ lựa chọn sản phẩm và đóng vào thùng carton tại vị trí
của họ.
Mỗi công nhân có thể làm việc độc lập, có thể tranh thủ sắp xếp và kiểm tra
trọ
ng lượng thùng carton.
Kỹ thuật xử lý và bảo quản sau thu hoạch mô nhỏ: Tài liệu kỹ thuật cho rau quả và hoa cây cảnh -Page 53- Bao bì
Bao bì thườ
g dưới đâ
ng được sử dụng để đóng gói sản phẩm, vì chúng khá rẻ và sẵn có.
Bản y cung cấp một số thông tin liên quan đến đặc điểm của các vật liệu
khá m bao tải. Thật ra không có kiểu bao tải nào tốt cho việc
bảo ránh sử dụng nếu có thể.
Khả năng phòng ngừa,
bả
c nhau được sử dụng là
vệ nông sản tươi, và nên t
Đặc điểm của bao tải sử dụng nh
ư dụng cụ bao gói

o vệ
Ki u Độ bền
chắc
Ch
ch

i
lạ
Vải
bông
Khá Khá Không có Không có Khá Khả năng sử
dụng lại cao
Nhựa
dẻo
Khá tốt T
đan
ốt Không có Có thể bả
vệ, nếu đan
dầy
Khá Ch tác động
xấu của tia cực
tím
Khó khâu vá
o
ịu

Giấy Kém Hơi kém Tốt – WFP
bao tải
nh ều vách,
có lót tấm
nh a
Có thể bảo
vệ, tốt hơn
nếu được
xử lý
Tốt Chất lượng

Làm méo mó hình
d ẽ khó
c ng, xếp.

hứ ảo v
ạng, s
hồ
Thùng gỗ Các mối nối dễ
g ữ
đ ợc sản ph
Tính bền của gỗ
ẫy, không gi
ư ẩm
Bìn hoặc thùng
ống nhựa
T n thương do
bẹp, lõm, thường
b ở vành, m p.
G y mỗi nối.

h ổ
ị é
ẫ
Tổn thương do va
chạm vì rơi, ném
Chai nhựa Dễ bị vỡ, gẫy Lựa chọn vật liệu,
chiều dày thích
hợp
Hộp xơ ép Méo mó hình
d ứt gẫ , bẹp

Tổn thương do
gẫy, rách, đâm,
mắc
Th c D bị thủng Độ dầy của kim
lo i
iế ễ
ạ

Các hình vẽ dưới đây là các loại thùng chứa làm bằng xơ ép phổ biến. Kích
thướ
thùng chứa này đều được thông lỗ đầy đủ. Thùng carton có thể
được dán, viền, hoặc đóng đinh phù hợp với cấu trúc của nhà bao gói.

c cuối cùng có thể được thay đổi cho phù hợp với yêu cầu của người làm lưu
trữ, và tất cả các
Kỹ thuật xử lý và bảo quản sau thu hoạch mô nhỏ: Tài liệu kỹ thuật cho rau quả và hoa cây cảnh -Page 55-
Hôp 1 mảnh
Hộp 2 mảnh có nắp đậy Hộp kiểu Bliss
Kỹ thuật xử lý và bảo quản sau thu hoạch mô nhỏ: Tài liệu kỹ thuật cho rau quả và hoa cây cảnh -Page 56-

Hộp nắp lồng