Béo phì làm tăng nguy
cơ loãng xương

Quá cân và béo phì hiện nay trở nên một vấn đề thời sự không chỉ ở
các nước phát triển mà còn ở những nước đang phát triển như Việt Nam. Ở
Việt Nam, tình trạng thừa cân và béo phì cũng đang tăng nhanh. Ở các thành
phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, tỷ lệ thừa cân chỉ riêng ở học sinh tiểu
học đã lên tới 10%. Trước đây chúng ta thường cho rằng loãng xương thường
chỉ gặp ở những người thấp, gầy gò. Nhưng các nghiên cứu khoa học đã
chứng tỏ rằng béo phì cũng có thể gây loãng xương.
Tại sao béo phì có thể gây nên loãng xương?
Khi cơ thể tăng cân nặng quá mức dẫn đến thừa cân và béo phì mới xuất
hiện nguy cơ suy yếu khung xương của cơ thể. Béo phì làm tăng lipid trong máu.
Các nghiên cứu dịch tễ học đã chứng tỏ những bệnh nhân có mật độ xương thấp
luôn kết hợp với tỷ lệ lipid máu cao. Ở phụ nữ sau mãn kinh, có sự tương quan
giữa tăng cholesterol máu và giảm mật độ xương. Kết quả nghiên cứu khẳng định
liên quan giữa tăng nồng độ LDL-cholesterol và giảm mật độ xương quay. Cơ chế
đầu tiên giải thích loãng xương trong béo phì là nồng độ lipid cao trong máu có tác
dụng trực tiếp làm giảm mật xương. Nghiên cứu in vitro chứng tỏ, lipid bị ôxy hóa
kích thích hủy cốt bào và ức chế tạo cốt bào trong mô xương, do vậy làm giảm
mật độ xương và gây loãng xương. Cơ chế thứ hai là tăng lipid máu còn có thể ảnh
hưởng một cách gián tiếp đến mật độ xương. Đó là tình trạng xơ vữa động mạch,
gây nên bởi tăng lipid máu. Các phân tử lipid máu, dưới tác dụng của các gốc tự
do, bị ôxy hóa, gây nên vữa xơ động mạch. Xương là cơ quan được tưới máu, do
vậy xơ vữa động mạch làm giảm dòng máu đến nuôi xương, giảm cung cấp canxi
và các chất dinh dưỡng cần thiết cho xây dựng mô xương, dẫn đến mất xương và
loãng xương. Trên thực tế, loãng xương thường hay kết hợp với vữa xơ động
mạch và vôi hóa mạch máu. Người ta cũng đã mô tả sự kết hợp giữa vôi hóa thành
động mạch chủ với lún xẹp thân đốt sống và gãy cổ xương đùi. Do vậy thậm chí
sự mất xương còn được coi là chỉ số của nguy cơ tai biến mạch máu não và tử
vong do bệnh lý tim mạch.

Việt Nam, tình trạng thừa cân và béo phì cũng đang tăng nhanh. Ở các thành
phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, tỷ lệ thừa cân chỉ riêng ở học sinh tiểu
học đã lên tới 10%. Trước đây chúng ta thường cho rằng loãng xương thường
chỉ gặp ở những người thấp, gầy gò. Nhưng các nghiên cứu khoa học đã
chứng tỏ rằng béo phì cũng có thể gây loãng xương.

Xương bình thường và xương bị loãng.
Tại sao béo phì có thể gây nên loãng xương?
Khi cơ thể tăng cân nặng quá mức dẫn đến thừa cân và béo phì mới xuất
hiện nguy cơ suy yếu khung xương của cơ thể. Béo phì làm tăng lipid trong máu.
Các nghiên cứu dịch tễ học đã chứng tỏ những bệnh nhân có mật độ xương thấp
luôn kết hợp với tỷ lệ lipid máu cao. Ở phụ nữ sau mãn kinh, có sự tương quan
giữa tăng cholesterol máu và giảm mật độ xương. Kết quả nghiên cứu khẳng định
liên quan giữa tăng nồng độ LDL-cholesterol và giảm mật độ xương quay. Cơ chế
đầu tiên giải thích loãng xương trong béo phì là nồng độ lipid cao trong máu có tác
dụng trực tiếp làm giảm mật xương. Nghiên cứu in vitro chứng tỏ, lipid bị ôxy hóa
kích thích hủy cốt bào và ức chế tạo cốt bào trong mô xương, do vậy làm giảm
mật độ xương và gây loãng xương. Cơ chế thứ hai là tăng lipid máu còn có thể ảnh