Béo phì
(Phần 1)

Béo phì là gì ?
Béo phì là sự quá tải do tích tụ mỡ thái quá. Mỗi người một lượng mỡ để dự trữ
năng lượng, cách nhiệt, đệm khi va chạm và những chức năng khác.
Nữ có lượng mỡ trung bình nhiều hơn nam giới. Tỉ lệ trung bình mỡ/cân nặng là 25-
30% đối với nữ ,18-23 % đối với nam. Phụ nữ khi chỉ số này trên 30%, nam trên 25%
thì được xem là béo phì.
Lượng mỡ trong cơ thể được đo như thế nào ?
Ðo lượng mỡ trong cơ thể thì không dễ dàng chút nào. Những phương pháp sau
đây cần dụng cụ chuyên biệt và người được huấn luyện kỹ càng:
Cân nặng dưới nước: phương pháp này là cân một người dưới nước rồi thì tính
toán mỡ dựa vào lượng nước bị mất.
BOD POD : Là một cái bồn hình quả trứng được vi tính hoá. Sau khi người ta
vào BOD POD dựa vào lượng khí biến mất mà tính toán lượng mỡ trong cơ thể.
DEXA : Ðo sự hấp thu năng lượng tia X tương tự như cắt lớp xương. Nó dùng
tia X không những xác định lượng mỡ mà còn vị trí mỡ trong cơ thể.
Hai phương pháp sau đây thì đơn giản và trung thực:
Dùng compa đo khẩu kính da : Những nếp dầy lên trong những phần của cơ thể
được đo bằng compa, một dụng cụ kim loại tương tự như kiềm.
Phân tích sự cản trở điện sinh học: một dòng điện vô hại sau khi qua cơ thể sẽ
được phân tích để tính toán lượng mỡ.
Tuy nhiên nó có thể cho kết quả không chính xác nếu được thực hiện ở người
không kinh nghiệm hoặc là đo người quá béo phì.
Bảng cân nặng so với chiều cao
Vì đo lượng mỡ trong cơ thể khó vận dụng, nên thường dựa vào phương pháp
khác để chẩn đoán béo phì. Hai phương pháp được sử dụng rộng rãi là dựa vào bảng
cân nặng/chiều cao và chỉ số khối lượng cơ thể. Dù hai phương pháp này có một số
giới hạn của nó nhưng chúng có thể chỉ ra một người nào đó có vấn đề về cân nặng.
Những tính toán của nó dễ dàng và không cần dụng cụ chuyên biệt.

Chỉ riêng nước Mỹ thì có khoảng 300.000 chết mỗi năm do béo phì.
Béo phì có hại trực tiếp đến sức khoẻ của con người. Nó cũng gia tăng nguy cơ
phát triển một số bịnh mãn tính khác bao gồm :
+ Bịnh tiểu đường type 2.
+ Tăng huyết áp.
+ Ðột quị (tai biến mạch máu não).
+ Sốc tim (nhồi máu cơ tim).
+ Suy tim (suy tim ứ huyết).
+ Ung thư (tiền liệt tuyến, đại tràng).
+ Sỏi mật và bịnh lý túi mật (viêm túi mật).
+ Bịnh gút và đau khớp do gút.
+ Viêm khớp gối, hông, và đau lưng.
+ Khó thở khi ngủ (không thở được bình thường khi ngủ, mức oxi trong máu
thấp).
+ Hội chứng Pickwick (béo phì, đỏ mặt, và buồn ngủ ).
Vị trí mỡ trong cơ thể có ảnh hưởng gì không ? (cơ thể hình quả táo hay quả lê
thì ảnh hưởng đến sức khoẻ).
Mối liên quan không chỉ là bao nhiêu mỡ trong cơ thể mà còn vị trí mỡ tập
trung ở đâu. Kiểu phân bố mỡ trong cơ thể khác nhau giữa người đàn ông và phụ nữ.
Phụ nữ thì mỡ thường tập trung vùng háng và mông nên cho hình dáng quả lê.
Ðàn ông thì mỡ tập trung ở xung quanh thắt lưng nên có hình dáng quả táo (điều này
không phải bất di bất dịch vì cũng có một số người đàn ông hình quả lê và ngược lại
cũng có một số người phụ nữ hình quả táo).
Người có thể hình quả táo thì mỡ có xu hướng tập trung ở bụng nên có nhiều
vấn đề liên quan đến sức khoẻ do béo phì. Sự phân bố mỡ có nguy cơ về sức khoẻ.
Hình quả lê thì tốt hơn hình quả táo.
Ðể xác định hình dáng như trên bác sĩ khuyên một cách đơn giản để xác định
một người nào đó có thân hình quả táo hay quả lê. Ðó là chỉ số eo - mông. Ðể xác định
chỉ số này thì đo eo nơi hẹp nhất và đo mông nơi to nhất. Chia số đo của eo cho số đo
của mông. Một người nữ với chỉ số eo 35 inch và mông là 46 inch thì chỉ số này là