Các phương pháp gây
đa bội cùng nguồn
Cho đến nay người ta đã sử dụng 7
phương pháp chính để gây đa bội thể ở
thực vật và động vật (chủ yếu là trên
đối tượng thực vật).
1. Phương pháp ly tâm :
Người ta đặt cơ thể hoặc cơ quan có tế
bào phân chia vào ly tâm để ngăn cản sự
hình thành sợi của thoi vô sắc hăọc ngăn
cản các nhiễm sắc thể di chuyển về các
cực của tế bào.
2. Phương pháp gây chấn thương :
Phương pháp này áp dụng có hiệu quả
nhất đối với các cây thuộc họ cà. Ở
những cây thuộc họ cà, chỗ bị chấn
thương do cắt hoặc ghép dễ hình thành
mô sẹo. Từ mô sẹo, từ nách của lá bị cắt
ngang sẽ mọc thành chồi bất định có số
lượng nhiễm sắc thể trong tế bào tăng
gấp đôi.
Người ta còn ghép cây cà chua non còn
mang lá mầm vào cây đã có 4 – 5 lá. Khi

tăng gấp bội.
7. Phương pháp gây đa bội thể bằng
xử lý consixin :
Nói chung, phương pháp này cho hiệu
quả cao nhất (cả động vật và thực vật),
hiện nay được dùng rất phổ biến.
Consixin có công thức hóa học
C
22
H
25
NO
5
, là một loại kiềm thực vật, có
độc tính cao, rút ra từ lá cây colchicum
autumnale mọc ở bờ Địa Trung Hải, dễ
tan trong rượu, benzene và nước.
Consixin ngăn cản nhiễm sắc thể di
chuyển từ mặt phẳng xích đạo về hai cực
tế bào, làm tăng gấp đôi số lượng nhiễm
sắc thể trong tế bào. Người ta thường
dùng consixin ở nồng độ 0,1 – 0,2% để
xử lý hạt, bôi lên đỉnh sinh trưởng của
cây hoặc xử lý tế bào động vật nuôi cấy.
Theo giáo trình DTH của Phan Cự Nhân