Ngứa – Nguyên nhân vì sao?
Những ngày qua, tại các phòng khám da liễu của các bệnh viện, bệnh
nhân đến khám do sẩn ngứa ngoài da tăng đột biến. Để có cái nhìn toàn diện về
căn bệnh ngứa da, chúng tôi xin đăng bài viết của PGS.TS. Bùi Khắc Hậu để
bạn đọc tham khảo.
Ngứa da là một triệu chứng thường gặp với nhiều nguyên nhân khác nhau
gây nên. Khi ngứa, người bệnh sẽ gãi làm xây xước da, chảy máu gây nhiễm trùng
mưng mủ hoặc ngứa, gãi tạo thành các nốt sẩn, mụn nước, khi khỏi ngứa thường
để lại các nốt thâm, thậm chí để lại các nốt sẹo nhỏ. Nguyên nhân gây nên ngứa có
thể ở ngay ngoài da hoặc có thể ở bên trong nội tạng của cơ thể.
Nguyên nhân ở ngoài da:
Bệnh viêm da dị ứng: Trong các bệnh viêm da dị ứng có nhiều nguyên nhân
khác nhau trong đó có viêm da do tiếp xúc thường hay gặp. Viêm da tiếp xúc là do
dị ứng nguyên khi gặp kháng thể gây nên hiện tượng phản ứng biểu hiện là viêm
da và gây ngứa, ví dụ viêm da dị ứng ở một số người do đeo quai đồng hồ bằng da
hoặc bằng nhựa hoặc viêm quanh thắt lưng quần do giây chun bằng cao su. Cũng
có một số người dị ứng với da hoặc cao su nên không đi dép da hoặc dép nhựa
được vì hễ mỗi lần đi dép vào là ngứa da vùng tiếp xúc trực tiếp tạo nên phản ứng
gây ngứa.
Bệnh mề đay: Mề đay là một bệnh dị ứng da do tiếp xúc với thời tiết lạnh
hoặc do ăn, uống với chất hay gây dị ứng ở một số người như tôm, cua, ốc, mắm
tôm… Đây là những chất đóng vai trò là dị ứng nguyên khi gặp kháng thể có sẵn
trong máu bệnh nhân sẽ gây nên hiện tượng dị ứng. Bệnh mề đay thường xảy ra
ngứa đột ngột, dữ dội tại một vùng da nào đó hoặc có khi gần khắp da cơ thể như
cánh tay, bụng, đùi, cẳng chân. Đôi khi bệnh mề đay còn xảy ra ở niêm mạc làm
sưng mắt, môi, thậm chí gây viêm niêm mạc ruột gây đau bụng, tiêu chảy, viêm,
phù thanh quản. Người ta gọi là nổi mề đay vì nổi lên các nốt sẩn, ngứa. Trong
bệnh mề đay điển hình nhất là ngứa, người bệnh càng gãi càng ngứa. Các sẩn ngứa
to, nhỏ khác nhau đôi khi tạo thành từng mảng. Viền của sẩn ngứa mề đay có màu
hồng, trung tâm của sẩn ngứa có màu nhạt hơn.
chỉ khi đi khám bệnh, xét nghiệm phân mới tìm ra được nguyên nhân và thầy
thuốc mới có chỉ định dùng thuốc tẩy giun đúng loại. Song song với việc tẩy giun
cần ăn uống hợp vệ sinh, không ăn rau sống và uống nước lã để đề phòng mắc
bệnh giun tái phát.
Mắc bệnh tiểu đường (đường máu tăng cao): thường có sụt cân, ăn nhiều,
uống nhiều và tiểu nhiều kèm theo có thể có ngứa da. Do ngứa nên gãi nhiều làm
xây xước da gây nhiễm khuẩn. Mắc bệnh tiểu đường cần ăn kiêng một số thực
phẩm như đường, các loại nước giải khát có đường, bia, rượu, chuối chín. Nên tập
thể dục đều đặn. Cần vệ sinh da thật tốt để tránh nhiễm khuẩn.
Bệnh về gan, mật: Các bệnh về gan mật làm tắc mật làm vàng da và gây
ngứa. Khi ngứa mà tìm các loại nguyên nhân chưa xác định được thì cần kiểm tra
chức năng và kiểm tra gan, mật để xem có viêm nhiễm, sỏi, u hay không. Viêm
gan thì có nhiều nguyên nhân nhưng hay gặp nhất là viêm gan do virut và viêm
gan do rượu. Muốn phòng tránh viêm gan do virut (virut viêm gan A,B,C) cần
được tiêm phòng. Cần bỏ rượu, đặc biệt khi đã có hiện tượng viêm gan bất kỳ do
nguyên nhân gì.
Như vậy, muốn hết bệnh ngứa cần tìm nguyên nhân, khi đã biết chắc chắn
nguyên nhân của nó thì việc điều trị sẽ có nhiều thuận lợi cho dù là nguyên nhân
bên trong cơ thể hay nguyên nhân ngoài da.