Thích nghi kiểu hình
và thích nghi kiểu gen
Thích nghi với môi trường là dấu hiệu
nổi bật của sự tiến hoá hữu cơ. Theo
quan điểm của Ch. R. Darwin, người ta
hiểu thích nghi vừa là một quá trình lịch
sử, vừa là kết quả của quá trình đó, mọi
đặc điểm thích nghi chỉ hợp lý tương đối.
Thuyết tiến hoá hiện đại, do có những
hiểu biết mới về biến dị di truyền và
chọn lọc tự nhiên đã phát triển quan niệm
của Ch. R. Darwin và lý giải chính xác
hơn về quá trình hình thành các đặc điểm
thích nghi.
Theo quan điểm của học thuyết tiến hoá
hiện đại, thích nghi là hiện tượng có kiểu
gen có khả năng ứng thành kiểu hình có
lợi trước môi trường, đảm bảo sự sống
sót, sinh sản và phát triển của quần thể.
Vì vậy học thuyết tiến hoá hiện đại phân
biệt hai hình thức thích nghi:
1. THÍCH NGHI KIỂU HÌNH Thích
nghi sinh thái
Đó là phản ánh cùng một kiểu gen thành
những kiểu hình khác nhau trước sự thay
đổi các yếu tố của môi trường. Đây là sự
phát sinh thường biến trong đời cá thể,

khả năng phản ứng thành những kiểu
hình thích hợp với môi trường.
Ví dụ một số loài thỏ, chồn ôn đới có khả
năng biến đổi màu lông theo mùa, đó là
đặc điểm thích nghi kiểu gen mà ở các
dạng nhiệt đới không có. Ở những loài
trên về mùa hè thì vàng xám, đến mùa
đông thì trắng lẫn với tuyết, đó là những
thích nghi kiểu hình.
Thích nghi bằng sự biến đổi về kiểu gen
hay thích nghi bằng sự biến đổi linh hoạt
về kiểu hình đều có ý nghĩa đối với sự
tồn tại, phát triển của sinh vật, nhưng
thích nghi kiểu trên quan trọng hơn vì
chính nó quy định khả năng thích nghi
kiểu hình.