Hiện thực mạng 3G
Ảnh minh họa.
Thực chất công nghệ 3G mang đến cho người dùng những lợi ích gì? Các nhà cung cấp
dịch vụ thông tin di động (gọi tắt là Telco) dùng những công nghệ nào, tốc độ bao nhiêu?
Bốn nhà khai thác dịch vụ ĐTDĐ (Vinaphone, MobiFone, Viettel và liên danh EVN
Telecom –Hanoi Telecom) đã chính thức nhận giấy phép 3G (băng tần 1900MHz-
2200MHz theo chuẩn IMT-2000). Sau hơn một tháng kể từ ngày cấp phép (13/8), vẫn còn
nhiều câu hỏi được đặt ra. Thực chất công nghệ này mang đến cho người dùng những lợi
ích gì? Các nhà cung cấp dịch vụ thông tin di động (gọi tắt là Telco) dùng những công
nghệ nào, tốc độ bao nhiêu?
Lợi ích 3G
3G (third-generation) là công nghệ truyền thông thế hệ thứ ba, cho phép truyền cả thoại và
dữ liệu (tải file, gửi email, tin nhắn nhanh, hình ảnh...), mang lại cho người dùng các dịch
vụ giá trị gia tăng cao cấp. Một vài ví dụ tiêu biểu như:
Điện thoại hình: Với 3G, hai người đối thoại có thể thấy nhau qua màn hình điện thoại di
động.
Thông tin và tin tức: Bạn có thể truy cập bất kỳ trang web nào để xem tin tức, các sự kiện
nóng sốt diễn ra trong ngày bằng điện thoại di động, máy tính xách tay hỗ trợ mạng 3G.
Với Internet, bạn có thể xem bản tin dự báo thời tiết, tin tức hàng ngày, thị trường chứng
khoán, chia sẻ thông tin với bạn bè người thân... mọi lúc mọi nơi.
Thư điện tử: Rời khỏi văn phòng nhưng lại quên gửi một email quan trọng, bạn có thể
nhanh chóng hoàn tất nhiệm vụ chỉ với điện thoại di động. Bạn cũng có thể dùng điện thoại
thay cho modem để kết nối đến máy tính xách tay hay PDA để soạn thảo hay lấy tài liệu
gửi kèm.
Hình 1: Sự tiến triển của công nghệ mạng thông tin di động tại các nước.
Trò chơi: Game đã hiện diện trong điện thoại di động từ rất sớm với các thể loại từ đơn
giản đến phức tạp. Là một công nghệ đã phát triển, các trò chơi ngày càng có tính tương
tác hơn, hấp dẫn hơn và không thể thiếu cho nhu cầu giải trí. Mạng 3G cho phép tải game
bất kỳ lúc nào, nơi đâu.
Phim ảnh: Tốc độ và chất lượng của mạng 3G thực sự góp phần nâng cao chất lượng phim
ảnh khi xem trên các thiết bị di động. Bạn có thể xem trailer game/phim, tải nhạc chuông,

nghĩa là, dữ liệu sẽ được truyền trực tiếp từ nguồn phát đến điện thoại, và quá trình ngược
lại (truyền dữ liệu từ điện thoại đến nguồn phát) thì hầu như không thể thực hiện được.
HSUPA (tên do Nokia đặt) hay EUL - Enhanced Uplink (do 3GPP đưa ra) là công nghệ
mạng di động ra đời sau HSDPA và được xem là công nghệ 3,75G hay còn gọi là 4G. Đây
là công nghệ chiếm ưu thế ở tốc độ uplink: từ 1,4Mbps đến 5,76Mbps. Ngược lại với
HSDPA, HSUPA sử dụng kênh truyền nâng cao tốc độ đường lên E-DCH (Enhanced
Dedicated Channel) theo các kỹ thuật tương tự HSDPA. Mục tiêu chủ yếu của HSUPA là
cải tiến tốc độ tải lên cho các thiết bị di động và giảm thời gian trễ trong ứng dụng game,
email, chat... HSUPA là công nghệ phát triển sau HSDPA nhằm thỏa mãn nhu cầu tương
tác thời gian thực với các ứng dụng đòi hỏi tốc độ và độ tin cậy cao.
Với đặc điểm nổi bật này, HSPA đang trở thành một công nghệ được nhiều Telco quan
tâm phát triển. Theo các công bố của bốn nhà khai thác, cả ba Telco Vinaphone,
MobiFone, Viettel đều chọn công nghệ HSDPA nền tảng WCDMA để chuyển tiếp lên
mạng 3G với mức tốc độ khởi điểm tối đa từ 7,2Mbps (MobiFone, Viettel) đến 14,4Mbps
(Vinaphone).
Để có thể sử dụng được các dịch vụ giá trị gia tăng của công nghệ HSPA đòi hỏi người
dùng phải có các thiết bị đầu cuối (ĐTDĐ, MTXT, MTĐB, PDA, router...) hỗ trợ cùng
công nghệ. Hiện nay, đã có nhiều thiết bị được tích hợp sẵn công nghệ HSPA, nếu không,
bạn vẫn có thể trang bị modem USB hay card HSPA gắn ngoài.
Các chuẩn di động 3G: IMT-2000 của ITU
Giữa thập niên 1980, khái niệm IMT-2000 (International Mobile Telecommunications)
được ITU (International Telecommunications Union - Liên minh Viễn thông Quốc tế) khai
sinh hệ thống truyền thông di động 3G. Sau hơn 10 năm phát triển, vào năm 2000, ITU đã
đưa ra một tiêu chuẩn duy nhất cho các mạng di động tương lai gọi là IMT-2000. Phổ tần
từ 400MHz đến 3GHz phù hợp cho hệ thống viễn thông 3G.
IMT-2000 cung cấp hạ tầng kỹ thuật cho các dịch vụ gia tăng và các ứng dụng trên một
chuẩn duy nhất cho mạng thông tin di động. Dự kiến, nền tảng này cung cấp các dịch vụ từ
cố định, di động, thoại, dữ liệu, Internet đến các dịch vụ đa phương tiện. Điều quan trọng
hơn là nó cung cấp dịch vụ chuyển vùng toàn cầu, cho phép người dùng có thể di chuyển
đến bất kỳ quốc gia nào cũng có thể sử dụng một số điện thoại duy nhất. IMT-2000 hỗ trợ

dụng được các trạm phát đang có) mà tốc độ đạt mức khá cao.
Hình 3: HSPA+ có khả năng phục vụ tất cả các dịch vụ IP *: Multicasting là cách truyền
dữ liệu từ một-nhiều. Đây là cách hữu hiệu để truyền văn bản, âm thanh, video đến một
nhóm người trên mạng.
Hiện HSPA+ R7 đã được thương mại hóa hồi đầu năm nay, còn HSPA+ R8 sẽ chính thức
ra mắt vào năm sau. Điểm nổi bật của công nghệ này so với HSPA là sử dụng công nghệ
MIMO 2x2 (Multiple Input Multiple Output) với 2 anten phát và 2 anten thu, sử dụng
phương thức điều chế 16QAM (HSPA sử dụng QPSK) cho uplink và 64QAM (thay vì
16QAM như HSPA) cho downlink nên tốc độ cao hơn nhiều so với HSPA. HSPA+ R7 có
tốc độ downlink 28Mbps (cao gấp đôi HSPA và hơn gấp đôi so với WCDMA), uplink
11Mbps; HSPA+ R8 có tốc độ downlink lên đến 42Mbps và uplink 11Mbps. Trong tương
lai HSPA+ R9 có thể sẽ có tốc độ downlink lên đến 84Mbps và uplink lên đến 23Mbps
hoặc cao hơn. (Xem hình 2, 3)
GPRS và EDGE
GPRS (General Package Radio Service - dịch vụ vô tuyến gói chung) là dịch vụ giá trị gia
tăng của mạng GSM. GPRS dùng công nghệ chuyển mạch gói để truy cập các mạng số liệu
bên ngoài (như LAN, Internet...) bằng giao thức IP (Internet Protocol) với tốc độ cao. Đây
được coi là công nghệ mạng thế hệ 2,5 (2,5G) - một bước chuyển tiếp từ GSM lên 3G.
Dịch vụ số liệu truyền thống của mạng GSM chỉ có tốc độ tối đa là 9,6Kbps, trong khi đó