Đề án kinh tế chính trị
Lời mở đầu
Hình thành đồng bộ các loại thị trờng là một yêu cầu khách quan của
nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa xã hội, có thể ví nh một cơ
thể sống. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, mọi cơ thể không thể cùng lúc đợc
hình thành và phát triển nh cơ thể lúc trởng thành. Nền kinh trờng cũng vậy,
để cơ thể vận hành đợc thì phải nhen nhóm, ấp ủ, hình thành và phát triển dần
từng bớc.
Nhận thức rõ vai trò và tầm quan trọng của nền kinh tế thị trờng, Đảng
và nhà nớc ta định phát triển đồng bộ các loại thị trờng vận hành theo cơ chế
thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nớc. Trong đó,
tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa, đa phơng hóa các quan hệ đối ngoại, đẩy mạnh
hội nhập kinh tế quốc tế và coi đây là một bộ phận không thể tách rời trong
tổng thể Đổi mới-hội nhập-phát triển bền vững (Đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ VIII).
Để tích cực chuẩn bị các điều kiện về kinh tế, thể chế và nhân lực,
thực hiện thành công tiến trình hội nhập kinh tế trên cơ sở phát huy tối đa nội
lực, khai thác có hiệu quả các yếu tố ngoại lực. Đặc biệt khi nớc ta gia nhập
tổ chức thơng mại thế giới-WTO. Do vậy, qua nghiên cứu và phân tích đề tài
Phát triển đồng bộ các loại thị trờng ở Việt Nam sẽ giúp chúng ta hiểu sâu
hơn, năm bắt và vận dụng tốt hơn các cơ sở lý luận, thực tiễn về thị trờng,
giúp các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp hiểu và
nắm bắt các cơ chế thị trờng, quy luật vận động của thị trờng, có ý nghĩa
quyết định đối với thành công của sự nghiệp đổi mới và sự nghiệp CNH,
HĐH ở nớc ta.
Hoàng Thị Thọ 1 CQ492611
Đề án kinh tế chính trị
Nội dung
Phần I: Nền kinh tế thị tr ờng định h ớng xã hội chủ nghĩa ở n ớc ta
I.Lý luận chung về thị trờng
1. Khái niệm về thị trờng

kinh tế phong kiến, sự phát triển của lực lợng sản xuất đã phá bỏ những kết
cấu phong kiến, thúc đẩy sự tự do hóa kinh tế và thiết lập vững chắc quan hệ
hàng hóa tiền tệ. Kinh tế thị trờng luôn tồn tại và phát triển ngay cả khi một
quốc gia nào đó không thừa nhận nó. Những động lực phát triển mang tính
nội sinh đã giúp cho kinh tế thị trờng trở thành tất yếu.
Thứ hai, kinh tế thị trờng có khả năng thích ứng với các hình thái xã hội
khác nhau. Có thể nhận thấy tính đa dạng của các nền kinh tế thị trờng hiện
nay tại các quốc gia với những sự khác biệt về cơ cấu sở hữu và cấu trúc xã
hội. Kinh tế thị trờng gắn liền với sự phát triển của sản xuất hàng hóa và hoàn
toàn có thể đợc xây dựng tại các quốc gia có những chế độ chính trị xã hội
khác nhau, vì bản chất của kinh tế thị trờng là sử dụng nguồn lực khan hiếm có
hiệu quả của quá trình sản xuất hàng hóa và dịch vụ.
Thứ ba, sự đa dạng trong mô hình của kinh tế thị trờng, các nền kinh tế
đang phát triển hiện nay hoàn toàn có khả năng rút ngắn thời gian phát triển.
Ngày nay, các quốc gia có những điều kiện và hoàn cảnh khác nhau đã có
những phơng thức và tiến trình xây dựng nền kinh tế thị trờng hoàn toàn khác
nhau. Với lợi thế của các nớc đI sau, áp dụng những thành tựu mới nhất của
khoa học công nghệ, các quốc gia này có thể tiến hành xây dựng một nền
kinh tế thị trờng phát triển trong vòng 15 đến 20 năm so với hàng trăm năm
của nớc Anh hay 50 năm của Nhật Bản.
Nh vậy, kinh tế thị trờng thực hiện tất cả những chức năng của nó thông
qua các thị trờng. Cơ chế điều tiết của thị trờng giúp cho việc phân bổ các
nguồn lực xã hội cũng nh giải quyết các vấn đề kinh tế cơ bản ( sản xuất cái
gì, cho ai và nh thế nào?) đợc thực hiện một cách hoàn hảo nhất. Thị trờng là
phạm trù kinh tế trung tâm của kinh tế thị trờng và gắn với sự phát triển của
lực lợng sản xuất.
II. Các loại thị trờng và đặc trng của thị trờng
1.Các loại thị trờng
Hiện nay tồn tại nhiều quan niệm khác nhau về phân loại thị trờng. Các
thị trờng cũng đợc phân loại dựa trên ba tiêu thức chủ yếu sau:

nền kinh tế thị trờng ở nớc ta có khả năng phát triển theo những phơng hớng
khác nhau. Vì vậy, kinh tế nhà nớc phải đợc xây dựng và phát triển có hiệu
quả để thực hiện tốt vai trò chủ đạo của mình.
Thứ ba, trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa, thực
hiện nhiều hình thức phân phối thu nhập, trong đó lấy phân phối theo lao
động là chủ yếu: phân phối theo lao động là đặc trng bản chất của kinh tế thị
Hoàng Thị Thọ 4 CQ492611
Đề án kinh tế chính trị
trờng định hớng xã hội chủ nghĩa, nó là hình thức thực hiện về mặt kinh tế
của chế độ công hữu.
Thứ t, cơ chế vận hành nền kinh tế là cơ chế thị trờng có sự quản lý của
nhà nớc xã hội chủ nghĩa. Nhà nớc quản lý nền kinh tế thị trơng định hớng xã
hội chủ nghĩa theo nguyên tắc kết hợp kế hoạch với thị trờng, nó đợc thực
hiện ở cả tầm vi mô lẫn vĩ mô.
Thứ năm, nền kinh tế thị trơng định hớng xã hội chủ nghĩa cũng là nền
kinh tế mở, hội nhập. Do sự tác động của cuộc cách mạng khoa học và công
nghệ, đang diễn ra quá trình quốc tế hóa đời sống kinh tế, sự phát triển của
mỗi quốc gia trong sự phụ thuộc lẫn nhau. Vì vậy, mở cửa kinh tế, hội nhập
vào kinh tế khu vực và thế giới là tất yếu đối với nớc ta. Chỉ có nh vậy mới
thu hút đợc vốn, kĩ thuật, công nghệ hiện đại, kinh nghiệm quản lý tiên tiến
của các nớc. Thực hiện mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại theo hớng đa ph-
ơng hóa và đa dạng hóa các hình thức đối ngoại, gắn thị trờng trong nớc với
thị trờng khu vực và thế giới, thực hiện những thông lệ trong quan hệ kinh tế
quốc tế, nhng vẫn giữ đợc độc lập chủ quyền và bảo vệ đợc lợi ích quốc gia,
dân tộc trong quan hệ kinh tế đối ngoại.
III. Tác dụng và chức năng của thị trờng
1. Tác dụng của phát triển kinh tế thị trờng
- Sản xuất hàng hóa phát triển sẽ phá vỡ dần kinh tế tự nhiên và chuyển
thành nền kinh tế hàng hóa, thúc đẩy sự xã hội hóa sản xuất.
- Kinh tế hàng hóa tạo ra động lực thúc đẩy lực lợng sản xuất phát triển,