Lời Nói đầu
Để đứng vững trong guồng quay của nền kinh tế thị trờng đòi hỏi các
doanh nghiệp phải biết kinh doanh và kinh doanh có hiệu quả vì vậy vấn đề
hiệu quả là vấn đề sống còn của bất kỳ doanh nghiệp nào.Muốn nâng cao hiệu
quả sản xuất kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng có hiệu quả vốn
kinh doanh của doanh nghiệp mình. TSCĐ là bộ phận cơ bản tạo nên cơ sở vật
chất kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân, là yếu tố quan trọng nhất của vốn kinh
doanh, Hiệu quả sử dụng TSCĐ quyết định hiệu quả sử dụng vốn của doanh
nghiệp. Vì vậy cần thiết phải xây dựng đợc chu trình quản lý TSCĐ một cách
khoa học, góp phân cao hiệu quả sử dụng TSCĐ .
Sau một thời gian thực tập tại Công Ty TNHH Đông A em thấy đợc tầm
quan trọng của vấn đề quản lý và sử dụng TSCĐ , cùng với việc tìm hiểu thực
tế em chọn đề tài Công tác kế toán TSCĐ với việc nâng cao hiệu quả sử
dụng TSCĐ tại Công Ty TNHH Đông A. Bài viết đợc chia thành 3 phần
chính.
Phần I: Cơ sở lý luận của công tác kế toán TSCĐ với việc quản lý và
nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ trong doanh nghiệp.
Phần II: Thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại Công Ty TNHH Đông
A.
Phần III: Đánh giá thực trạng kế toán TSCĐ và một số kiến nghị nhằm
hoàn thiện công tác TSCĐ tại Công Ty TNHH Đông A.
1
Phần I
Cơ sở lý luận của công tác kế toán TSCĐ
với việc quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ trong doanh nghiệp
I- ý nghĩa và sự cần thiết phaỉ tổ chức hạch toán trong doanh nghiệp.
1.1- TSCĐ và đặc điiểm của tài sản cố định.
Tài sản cố định là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ những tài sản của
doanh nghiệp, TSLĐ là những t liệu có giá trị lớn và có thời gian sử dụng dài.
Theo quy định hiện nay của bộ tài chính thì TSCĐ phải thoã mãn 2 điều kiện
lớn. Do đó kế toán phải cung cấp những thông tin về các các loại vốn đã đầu t
cho tài sản cố định và chi tiết vốn đầu t cho chủ sở hữu, phải biết đợc nhu cầu
vốn cho đầu t mới, cho cải tạo và sữa chữa TSCĐ.
- Phải quản lý phần giá trị TSCĐ đã sử dụng nh một bộ phận chi phí của sản
xuất kinh doanh với 2 mục đích: thu hồi vốn đầu t hợp lý và phải đảm bảo
khả năng bù đắp chi phí.
1.3- Sự cần thiết tổ chức hạch toán.
Yêu cầu quản lý TSCĐ rất cao trong khi đó các nghiệp vụ về TSCĐ xảy
ra thờng xuyên và có quy mô lớn thời gian phát sinh dài nh: mua sắm, xây
dựng, khấu hao sữa chữa... Vì vậy để đảm bảo việc ghi chép kịp thời chính xác
các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và cung cấp những thông tin hữu hiệunhất cho
quản lý thhì cần tổ chức hạch toán TSCĐ một cách khoa học.
Tổ chức hạch toán TSCĐ là quá trình tạo lập khối lợng công tác kế toán
trên sổ chi tiết, sổ tổng hợpvà báo cáo kế toán cho việc tăng giảmkhấu hao
theo yêu cầu quản lý cảu đơn vị nhà nớc.
Hạch toán TSCĐ trong doanh nghiệp cần đảm bảo những yêu cầu sau:
3
1) Ghi chép phản ánh chính xác kịp thời mọi biến động về số lợng, giá trị tài
sản.
2) Tính toán và phân bổ chính xác mức khấu háoTCĐ vào chi phí sản xuất
kinh doanhvới mức độ hao mòn của TSCĐ và chế độ quy định.
3) Tham gia vào việc lập kế hoạch đầu t, kế hoạch sũa chữa cải tạo liên quan
đến TSCĐ hiện có.
4) Thiết kế hệ thống sổ chi tiết và phơng pháp hạch toán chi tiết TSCĐ.
5) Thiết kế khối lợng công tác kế toán tổng hợp theo từng hình thức sổ kế
toán.
6)Thiết kế hệ thống báo cáo thông tin về TSCĐ cho quản lý tài sản trên các
mặt đầu t hay tía đầu t, tái đầu t hay cải tạo nâng cấp, cải tạo nâng cấp hay sửa
chữa lớn định kỳ, mức khấu hao và phong pháp khấu hao nh thế nào.
II. Phân loại đánh gía TSCĐ.
đàn ngựa, đàn trâu bò.
2.1.1.2- TSCĐ vô hình.
Tài sản cố định vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất,
phản ánh một lợng giá trị mà doanh nghiệp đã thực sự đầu t xuất phát từ lợi ích
hay đặc quyền đặc lợi của doanh nghiệp: chi phí thành lập doanh nghiệp,chi
phí su tầm phát triển, quyền đặc nhọng, quyền khai thác bằng phát minh sáng
chế, nhãn hiệu thơng mại.
Phân loại theo hình thức này giúp cho ngời quản lý có một nhãn quan
tổng thể về cơ cấu đầu t của doanh nghiệp. Đây là căn cứ quan trọng để xây
dựng các quyết định đầu t hoặc điều chỉnh phơng hớng đầu t cho phù hợp với
tình hình thực tế.
Mặt khác nhà quản lý có thể dùng phơng pháp phân loại naỳ để đề ra biện
5
pháp quản lý tài sản, quản lý vốn tính toán khâú hao chính xác và hợp lý.
2.1.2-Phân loại theo quyền sở hữu.
Theo cách phân loại này tài sản đợc chia thành TSCĐ tự có và đi thuê .
2.1.2.1.-TSCĐ tự có.
T SCĐ tự cólà những tài sản xây dựng, mua sắm hoặc chế tạo bằng
nguồn vốn của doanh nghiệp do ngân sách cấp, do vay ngân hàng, nguồn vốn
tự bổ sung, nguồn vốn liên doanh.
2.1.2.2- TSCĐ đi thuê ngoài.
Trong thời gian đi thuê đơn vị cá quền sử dụng theo chức năngcảu tài
sản và có nghĩa vụ bảo quản, tu sửa và hoàn trả khi hết thời gian đi thuê TSCĐ
đi thuê gồm.
+ Tài sản cố định thuê hoạt động:
Là những tài sản đơn vị đi thuê của đơn vị khác đê sử dụng trong một thời gian
nhất định theo hợp đồng ký kết.
+ TSCĐ đi thuê dài hạn: Thực chất đây là sự thuê vốn, là những tài sản
cố định doanh nghiệp có quyền sử dụng, còn quyền sở hữu thuộc về doanh
nghiệp nếu đã trả hết nợ .
theo đúng thực trạng hiện có.Trong hạch toán TSCĐ đợc phản ánh theo nguyên
giá,giá trị hao mòn và giá trị còn lại.
2.2.1-Nguyên giá TSCĐ.
Nguyên giá TSCĐ là toàn bộ các chi phí thực tế đã chi ra để có
TSCĐcho đến khi đa vào hoạt động bình thờng nh giá mua thực tế của TSCĐ,
các chi phí vận chuyển, bốc dỡ, chi phí lắp đặt, chạy thử,lãi tiền vay đầu t cho
TSCĐ khi cha bàn giao và đa vào sử dụng thuế và lệ phí trớc bạ nếu có.
7
2.2.1.1- Xác định nguyên giá TSCĐ hữu hình
+ TSCĐ loại mua sắm.
Nguyên giá TSCĐ loại mua sắm (kể cả mua cũ và mua mới ) baogồm: giá thực
tế phải trả, lãi tiền vay đầu t cho TSCĐ khi cha đa TSCĐ vào sử dụng, chi phí
vận chuyển bốc dỡ tân trang trớc khi đa TSCĐ vào sử dụng chi phí lắp đặt chạy
thử lệ phí trớc bạ nếu có.
+ TSCĐ loại đầu t xây dựng.
Nguyên giá TSCĐ đầu t xây dựng(cả tự làm và thuê ngoài) là giá quyết toán
công trình xây dựng theo quy định tại điều lệ quản lý đầu t và xay dựng hiện
hành, các chi phí khác có liên quan, và lệ phí trớc bạ nếu có.
+TSCĐ đợc cấp đợc điều chuyển đến.
Nguyên giá TSCĐ đợc cấp đợc điều chuyển đến bao gồm: Giá trị còn lại trên
sổ kế toán của TSCĐ ở các đơn vị cấp, đơn vị điều chuyển đến, hoặc giá trị
theo đánh giá thực tế của hội đồng giao nhận, và các chi phí tân trang, chi phí
sửa chữa chi phí vận chuyển, bốc dỡ , lắp đặt, chạy thử, lệ phí trớc bạ (nếu có)
mà bên nhận TSCĐ phải chi ra trớc khi đa TSCĐ vào sử dụng.
Riêng nguyên giá TSCĐ điều chuyển giữa các đơn vị thành viên hạch
toán phụ thuộc trong doanh nghiệp là nguyên giá phản ánh ở đơn vị bị điều
chuyển với bộ hồ sơ của TSCĐ đó. Đơn vị nhận TSCĐ căn cứ vào nguyên giá ,
số khấu hao luỹ kế, giá trị còn lại trên sổ kế toán của TSCĐ và phản ánh vào sổ
kế toán. Các chi phí có liên quan tới việc điều chuyển TSCĐ giữa các đơn vị
thành viên hạch toán phụ thuộc không hạch toán vào tăng nguyên giá TSCĐ
sản xuất thử nghiệm, chi cho công tác kiểm nghiệm, nghiệm thu của nhà
nớc), đớc nhà nớc cấp bằng phát minh sáng chế , bản quyền tác giả, hoặc
cả chi phí để doanh nghiệp mua lại bản quyền tác giả bản quyền nhãn hiệu,
chi cho việc nhận chuyển giao công nghệ từ các tổ chức và cấ nhân... mà
các chi phí này có tác dụng phục vụ trực tiếp hoạt động kinh doanh của
9
doanh nghiệp.
+ Chi phí về lợi thế kinh doanh là khoản chi cho phần chênh lệch doanh
nghiệp phải trả thêm.
Chênh lệch phải trả thêm= Giá mua- giá trị của tài sản theo đánh giá
thực tế.
Khi doanh nghiệp đi mua nhận sáp nhập , hợp nhất một doanh nghiệp
khác. Lợi thế này đợc hình thành bởi u thế về vị trí kinh doanh về danh tiếng
và uy tín với bạn hàng về trình độ tay nghề của đội ngũ ngời lao động về tài
điều hành và tổ chức ban quản lý của doanh nghiệp đó.
2.2.1.3- Xác định nguyên giá TSCĐ thuê tài chính.
Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính phản ánh ở đơn vị thuê nh đơn vị chủ
sở hữu tài sản bao gồm: Giá mua thực tế,các chi phí vận chuyển, bốc dỡ, các
chi phí sữa chữa tân trang trớc khi đa TSCĐ vào sử dụng, chi phí lắp đặt chạy
thử lệ phí trớc bạ nếu có.
Phần chênh lệch giữa tiền thuê TSCĐ phải trả cho đơn vị cho thuê và
nguyên giá TSCĐ đó đợc hạch toán vào chi phí kinh doanh phù hợp với thời
hạn hợp đồng thuê tài chính.
III- Hạch toán chi tiết TSCĐ.
Để quản lý và sử dụng TSCĐ một cách hiệu quả thì công tác hạch toán
chi tiết TSCĐ không thể thiếu đợc. Thông qua hạch toán chi tiết kế toán cung
cấp những chỉ tiêu quan trọng về cơ cấu TSCĐ, tình hình phân bổ TSCĐ, số l-
ợng và tình trạng chất lợng của TSCĐ...
Nội dung chính của công tác hạch toán chi tiết TSCĐ.
+ Đánh số TSCĐ.
Đơn vị Mẫu số 01-TSCĐ
11
Địa chỉ
Ban hành theo QĐ số 186-CĐKT
Ngày 14/3/1995 của bộ tài chính
Biên bản giao nhận TSCĐ
Số
Nợ :
Có:
Căn cứ vào quyết định số ngày tháng năm về việc bàn giao TSCĐ .
Bên giao nhận TSCĐ .
- Ông, bà: Nguyễn văn Chức vụ : Đại diện bên nhận
- Ông bà: Hà Trọng B Chức vụ: Đại diện bên giao
Đại điểm giao nhận TSCĐ :
Xác nhận việc giao nhận TSCĐ nh sau.
S
ố
T
T
Tên,
ký
mã
hiệu
qui
cách
Số
hiệ
u
TS
CĐ
t
G
ía
m
u
a
Cớc
phí
vận
chu
yển
Chi
phí
chạy
thử
Ngu
yên
giá
TSC
Đ
Tỷ
lệ
ha
o
mò
Số
ha
o
mò
n
SHCT
Nguyên giá TSCĐ Giá trị hao mòn TSCĐ
Ngày,
tháng, năm
Diễn
giải
Nguyên
giá
Năm Giá trị
hao mòn
Cộng
dồn
Số TT Tên, qui
cách, dụng
cụ, phụ tùng
Đơn vị tính Số lợng Giá trị
A B C 1 2
Ghi giảm TSCĐ chứng từ số ... ngày ... tháng... năm
Lý do giảm
IV- Công tác kế toán tổng hợp tình hình biến động TSCĐ.
Hạch toán tổng hợp TSCĐ là việc ghi chép phản ánh giá trị TSCĐ hiện có,
tình hình tăng giảm và hiện trạng của TSCĐ, kiểm tra việc giữ gìn sử dụng, bảo d-
ỡng TSCĐ và kế hoạch đổi mới trong doanh nghiệp, tính toán phân bổ chính xác
số khấu hao TSCĐ vào chi phí sản xuất kinh doanh, tham gia lập kế hoạch sữa
chữa TSCĐ và lập chi phí sữa chữa. Qua đó cung cấp thông tin về vốn kinh
doanh của doanh nghiệp tình hình sử dụng vốn và bảo quản TSCĐ thể hiện qua
cân đối cũng nh là căn cứ để tính hiệu quả kinh tế quốc dân.
4.1-Các tài khoản chủ yếu sử dụng.
- TK211: Tài sản cố định hữu hình.
14
TK2132- Chi phí thành lập doanh nghiệp.
TK2134- Chi phí nghiên cứu phát triển.
TK2135- Chi phí về lợi thế thơng mại.
TK2138- TSCĐ vô hình khác.
- TK214: Hao mòn TSCĐ .
Bên nợ: Phản ánh chi phí phát sinh trong kỳ.
Bên có: Quyết toá n chi phí xây dựng cơ bản dở dang.
D nợ: Chi phí xây dựng cơ bản dở dang.
- TK001: Tài sản thuê ngoài- Tài khoản này ghi đơn
Bên nợ: Giá trị tài sản thuê nhận vào.
Bên có : Giá trị thuê trả lại cho bên nhận.
D nợ: Giá trị tài sản thuê ngoài hiện còn của doanh nghiệp.
- TK 009: Nguồn vốn khấu hao- TK ghi đơn.
Bên nợ: Mức vốn khấu hao TSCĐ trong kỳ.
Bên có: Nộp khấu hao hoặc đầu t tài chính.
D nợ: Phản ánh khấu hao hiện có của doanh nghiệp.
Hạch toán biến động TSCĐ hữu hình.
4.2- Hạch toán biến động TSCĐ hữu hình.
4.2.1- Thủ tục và hồ sơ.
Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, TSCĐ của doanh
nghiệp thờng xuyên biến động. Để quản lý tốt TSCĐ, kế toán cần theo dõi chặt
16
chẽ, phản ánh mọi trờng hợp biến động tăng giảm của TSCĐ.
Mỗi khi có tăng giảm thêm, doanh nghiệp phải thành lập ban nghiệm
thu, kiểm nhận TSCĐ. Ban này có nhiệm vụ nghiệm thu và cùng với đơn vị
đại diện đơn vị giao TSC lập Biên bản giao nhận TSCĐ. Biên bản này lập
cho từng đối tợng TSCĐ.Với những TSCĐ cùng loại, giao cùng một lúc do
cùng một đơn vị chuyển giao thì có thể lập chung một biên bản. Sau đó phòng
kế toán phải sao cho mỗi đối tợng một bản để lu vào hồ sơ riêng.
Hồ sơ đó bao gồm biên bản giao nhận TSCĐ, các bản sao tài liệu kỹ
CóTK4313: TSCĐ dùng cho quỹ phúc lợi.
- Nghiệp vụ mua sắm thông qua lắp đặt.
1) Tập hợp chi phí thực tế
Nợ TK241: Tập hợp chi phí thực tế
Nợ TK133: Thuế GTGT đợc khấu trừ
Có TK331,341,111,112 Các tài khoản liên quan.
2) Khi hoàn thành nghiệm thu đa vào sử dụng.
Nợ TK211
Có TK241
3) Kết chuyển nguồn vốn (nh trờng hợp trên)
4.2.2.2- Tăng do xây dựng cơ bản bàn giao.
- Khi tiến hành XDCB hoặc tập hợp các dự án nghiên cứu kinh tế, kế toán ghi:
Nợ TK 2412 Tập hợp chi phí xây dựng cơ bản
Nợ TK 133 Thuế GTGT đợc khấu trừ
18
Có TK 111,112,331,341 Có các Tk liên quan
- Khi công trình xây dựng cơ bản xây dựng cơ bản đã hoàn thành căn cứ vào
quyết toán công trình ghi trên biên bản giao nhận và biên bẩn nghiệm thu công
trình, kế toán ghi.
Nợ TK 211 Nguyên giá
Có TK 2412 Chi phí XDCB.
4.2.2.3- Tăng TSCĐ do đơn vị liên doanh đóng góp.
Căn cứ vào biên bản giao nhận TSCĐ, căn cứ vào biên bản giao nhận
TSCĐ, căn cứ vào biên bản giao nhận TSCĐ, căn cứ vào giá trị giao nhận
TSCĐ, căn cứ vào giá trị TSCĐ đợc các bên tham gia liên doanh đánh giá và
các chi phí khác nếu có kế toán ghi
Nợ TK 211 Nguyên giá
Có TK 411 Trị giá vốn góp
4.2.2.4- Tăng TSCĐ do nhận vốn góp liên doanh.
không phù hợp với yêu cầu sản xuất kinh doanh mà không thể nhợng bán đợc.
1) Xoá sổ TSCĐ.
Nợ TK 821 Giá trị còn lại
Nợ TK 214 Giá trị hao mòn
20
Có TK 211 Nguyên giá
2) Thu nhập về hoạt động thanh lý
Nợ TK 111,112 Thu hồi bằng tiền mặt
Nợ TK 152,153 Thu hồi bằng tiền mặt
Nợ TK 131,138 Phải thu ở ngời mua
Có TK 721 Thu nhập từ hoạt động thanh lý
Có TK 3331 Thuế GTGT phải nộp
3) Chi phí liên quan đến thanh lý
Nợ TK 821 Chi phí thanh lý
Có TK 111,112,331,334
4.2.3.2- Nh ợng bán TSCĐ
1) Xoá sổ TSCĐ ( nh trờng hợp thanh lý )
2) Doanh thu nhợng bán.
Nợ TK 111,112,131 Tổng hợp thanh toán
Có TK 721 Doanh thu nhợng bán
Có TK 3331 Thuế GTGT phải nộp
3) Chi phí nhợng bán (nh trờng hợp bán)
4.2.3.3- Giảm do chuyển thành công cụ dụng cụ nhỏ
Kế toán căn cứ vào giá trị còn lại của TSCĐ để ghi bút toán cho phù hợp.
- Nếu giá trị còn lại nhỏ, kế toán phân bổ vào chi phí kinh doanh.
Nợ TK 214 Giá trị mòn luỹ kế
Nợ TK 627 Tính vào chi phí sản xuất chung.
Nợ TK 641 Tính vào chi phí bán hàng
Nợ TK 642 Tính vào chi phí quản lý
21
TK 221
TSC§ h÷u
h×nh t¨ng
theo
nguyªn
gi¸
TSC§ h÷u
h×nh t¨ng
theo
nguyªn
gi¸
(10)
(1)
TK 113
(2)
TK 411
(3)
TK 241
(4)
TK 222,228
(5)
TK 111,112
TK 821
TK 411
TK 214
TK 111,131,152
TK 721
TK 3331
TK 214
TK 222,228
nghiệp có thể đi thuê TSCĐ . Tuỳ thuộc vào thời gian và điều kiện cụ thể, việc
đi thuê (hoặc cho thuê) đợc phân thànhcho thuê tì chính và cho thuê hoạt động.
4.3.1- TSCĐ thuê tài chính.
- Các TSCĐ coi là TSCĐ thuê tài chính phải thoả mãn một trong các điều kiện
sau:
+ Quyền sở hữu TSCĐ thuê tài chính phải chuyển cho bên đi thuê
khi hết hạn hợp đồng
+ Hợp đồng cho phép bên đi thuê đợc lựa chọn TSCĐ thuê với giá thấp
hơn giá trị thực tế của TSCĐ tại thời điểm mua lại.
+ Thời hạn cho thuê một loại tài sản ít nhất phải bằng 60% thời gian cần
thiết để khấu hao tài sản thuê
+ Giá trị hiện tại của khoản chi theo hợp đồng ít nhất phải bằng 90% giá
trị của TSCĐ thuê.
Căn cứ vào hợp đồng cho thuê TSCĐ và biên bản bàn giao TSCĐ kế toán ghi
sổ cho phù hợp.
4.3.1.1- Tại đơn vị đi thuê .
Bên đi thuê phải ghi sổ TSCĐ theo nguyên giá tại thời điểm thuê tơng đ-
ơng giá mua trên thị trờng coi nh là TSCĐ đi mua. Đồng thời phản ánh toàn bộ
số tiền phải trả theo hợp đồng thuê nh một khoản nợ dài hạn. Định kỳ thanh
toán tiền cho thuê theo hợp đồng. Trong quá trình sử dụng bên đi thuê phải
tiến hành trích khấu hao cũng nh phân bổ lãi đi thuê và chi phí kinh doanh.
Theo qui định hiện hành, doanh nghiệp đi thuê hạch toán vào chi phí kinh
doanh số tiền phải trả do hợp đồng thuê từng kỳ.
- Nhận TSCĐ thuê tài chính.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©