KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 1
E 1. - E khi thùỉm lẩt vâng phai
Sùỉc tân nhõ mêët anh lẩi bỗ hoâi khưng thûúng
Anh thïì cố bống trùng àêy
Ni kia cố lúä têëm lông nây vêỵn ngun.
DCTH 180 HT 380
2. E mai em nối khưng thûúng
Tùỉt trùng rưìi lẩi tòm phûúng àưíi dúâi.
DCBTT 282
3. Em mai khưng thiïåt nhû lúâi
Lùng xùng nhû bûúám àêåu rưìi lẩi bay.
DCBTT 232
4. Em bấn chi dûúái búå trïn trân
Dêìm sûúng phẫn mẩi, cẫm thûúng hân ai ni?
HHÀN 232
5. Em bn chi cố bõ, cố cên
Em xëng àô dổc mưåt thên mưåt mònh?
DCTH 82
6. Em bn chi cố sổt cố giânh
Cố phẫi bn hânh, xëng chúå Cêìu Quan.
DCTH 40
7. Em bn chi rưìi lẩi bấn chi
Mûúâi phiïn chúå Phưë em ài cẫ mûúâi
- Em bn bẩc rưìi lẩi bn vâng a

Tiïìn nhûåt em xânh xể, hêåu àoân em rậ thêy.
CHG 29
14. Em chï thuìn thng chùèng ài 1
Thưëi dõ têën nan: li dïỵ tiïën khố.
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 3

Em ài thuìn vấn cố khi gêåp nghïình!
Ba chòm bẫy nưíi lïnh àïnh
Cố khi àïí ngẫ àïí nghïnh thiïåt thôi!
DCTH 91
BK a - Cố khi àưí ngẫ àưí nghiïng thiïåt thôi HT 364
Xem thïm A 246, 247 vâ N 539
15. Em chưìng úã vúái chõ dêu
Coi chûâng kễo nố giïët nhau cố ngây.
HHÀN 219 HT 218 TCBD II 214
NP 1I 155 VNP7 312
16. Em chúá cố nïn xc xiïím ưng thúå nïì
Tui mâ cêët bay cêët ba, thò àïën mêët nghïì giậ vưi.
DCBTT 134
17. Em chúá thêëy anh bế mâ sêìu
Kòa con ong nố bao nhiïu tíi, nố chêm bêìu, bêìu thui.
TCBD I 561 TNPD I 123 VNP 1I 130 VNP7 274
BK HHÀN 141:
Em chúá thêëy anh bế mâ sêìu
Con ong kia nố bao lúán, nố chđch n trấi bêìu, trấi bêìu eo.
18. Em chûa cố chưìng, em múái àïën àêy
Chưìng rưìi, chiïëu trẫi mân vêy úã nhâ.

TCBD IV 32
24. Em cố chưìng rưìi cng nhû rång bấn mậi lêu nùm
Anh cố tûúãng tònh nhún trûúác, àïën thùm rưìi vïì.
DCNTB II 151
25. Em cố chưìng rưìi, em nối rùçng chûa
Tưåi riïng em àố, nỗ lûâa àûúåc anh
- Khưng khưng, chûa cố núi àêu
Con tùçm soan àang àúåi nûúng dêu nhâ ngûúâi.
HPV 82
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 5

26. Em cố chưìng rưìi, em nối rùçng chûa
Tưåi riïng em àố nỗ lûâa àûúåc anh
- Em chûa cố chưìng em múái àïën àêy
Chưìng rưìi chiïëu trẫi mân vêy úã nhâ.
VNP7 434
Sûãa lẩi: VNP7 tấch lâm hai àún võ, Nhbs gưåp lẩi.
Xem thïm E 35 18
27. Em cố chưìng rưìi nhû la àưí vâo kho
Qn canh lđnh gấc, anh àûâng cố lêìn dô túái chi
Anh vïì bỗ thối êëy ài
Chưìng em biïët àùång, anh ài úã t
- Qua cng biïët em nhû la àưí vâo kho
Nhûng anh giẫ àô ùn chưåm lêìn mô xc chúi
Hổa may cố àûúåc àưi giổt (hưåt?) cng sûúáng cấi àúâi
Chưìng em cố bùỉt àûúåc, anh úã chúi nùm t
Cho túâ cẫi giấ tha phu
1

Miïång thïë gian àâm tiïëu,

DCNTB I 269
33. Em cố u anh tam tûá ni chng anh cng trêo
Thêåp bất sưng chng anh cng lưåi
Tûá cûãu tam thêåp lc àêo chng anh cng trêo qua
Chến son nguån vúái ưng trùng giâ
Cân khưn àûa lẩi mưåt nhâ vui chung
Con àâng xa xưi, xin em chúá ngẩi ngng
Xa ngûúâi xa tiïëng, nhûng lông khưng xa
Nối vđ d súám biïët nhau ra
Àấ vâng cng quët, phong ba anh cng liïìu
Àûúâng tònh dun nhúá đt, tûúãng nhiïìu a
Xùm xùm àê nễo Lam Kiïìu(1) lêìn sang
Con dao vâng anh liïëc àấ vâng
Mùỉt anh, anh liïëc, mùỉt nâng nâng àûa
Ta mêìn thinh ài kễo thïë gian ngúâ
Lông àêy thûúng àố biïët cú hưåi nâo
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 7

Quët xùỉn tay anh bễ khốa àưång Àâo. b
TNPD II 82 - 83
BK a - Àûúâng tònh dun nhúá đt tûúãng nhiïìu TCBD I 141 - 142
b - Lông àêy thûúng àêëy biïët cú hưåi nâo TCBDI
Xem thïm Y 58
34. Em côn bế dẩi thú ngêy
Thêìy mể ếp íng nhûäng ngây côn thú
Bêy giúâ dun sưë chẫ vûâa
Cố thûúng thò gúä cho nhau ra cng
Em côn mùỉc mđu trong trông
Mûúån dao lấ trc cùỉt trông em ra
Bao giúâ em ra khỗi trông

Àïí anh nhưí cẫi mëi dûa àïí dânh.
CDTH 98
41. Em àậ thûúng anh thò bêím lẩi, thûa ài
Cho anh rûúåu nưìng mưåt lđt àưi li
Àïí múâi song thên ngưìi lẩi, cng ëng li bò
Àâo sêu lêëp nhổc cng chung qui hai àûáa mònh.
DCBTT 194
42. Em àậ tỗ hïët lúâi nùn nó
Nhûng anh nâo cố nghơ gò àêu?
Lđnh Têy bang khưí mẩt àúâi
Àïm nùçm khưng ng, ngây ngưìi khưng n
Anh úi nghe lêëy lúâi khun!
ÚÃë nhâ cố thiïëp súám chun àúä àêìn.
DCNTB I 281
43. (a) Em àang dïåt chiïëu hưìi vùn
Nghe anh cố vúå, em qúng con chìi(1)
Em àang bùỉc nûúác xưi xưi
Nghe anh cố vúå, qúng nưìi àấ vung
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 9

Em àang vt nïëp xưi xưi
Nghe anh cố vúå, thng trưi nïëp chòm.
HHÀN 172 VNP 1I 85 VNP7 214
(b) Em àûúng dïåt chiïëu hưìi vùn
Nghe anh cố vúå, em qúng con chìi
1

Em àûúng vt nïëp thưíi xưi
Nghe anh cố vúå, thng trưi nïëp chòm.
DCNTB I 119

Àấnh àưng àưng thùỉng, dểp àoâi àoâi tan.
TCBD I 209
51. Em àêy khưng ham chi anh bưì la quan tiïìn
Ham anh mưåt cht cha hiïìn mể ngoan.
HPV 125
52. Em àêy khưng thiïëu chi núi mân loan chiïëu sẩch
Nỗ thiïëu chi núi kểp sấch vâo ra
Trúâi kia àậ àõnh àưi ta
Khố thúâi chõu khố, khiïën xa sao àânh.
DCBTT 85
53. Em àêy lâ gấi mấ àâo
Hỗi anh cố chưën nâo hay chûa?
Àïí em ngây nhúá àïm chúâ
Vûâa àưi ta àõnh, ưng Tú sấ gò!
DCTH 98
54. Em àêy lâ gấi nùm con
Chưìng em rưång lûúång em côn chúi xn.
TCBD I 407
55. Em àêy nhû chiïëc chng vâng
Treo àónh Hâ Nưåi ba ngân qn canh
Anh àêy lâ lđnh xûá Thanh
Ra tónh Hâ Nưåi, lïn thânh thûã chng.
DCTH 163
56. Em àểp nhû thïí ưng sao
Àïí anh ài lẩi ra vâo mỗi chên!
DCTH 178

KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 11

57. Em àïën àêy xûá lẩ qụ ngûúâi

1
Sún Àưng, Ba Trẩi: úã Hêåu lưåc, Thanh Hốa. Hai lâng xûa con trai cố tiïëng lâ nghõch
ngúåm.
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 12

Khưng àêu lõch sûå bùçng ngûúâi úã àêy
Anh Hai úi! cấi ấo xïëp ngun
Nhiïỵu àiïìu anh ba àưåi nhû xinh trïn àêìu
Anh Tû úi! cố u nhau xin giûä lêëy mâu
Rùng àen rûng rûác, mấi àêìu xanh xanh
Anh Nùm úi! lùỉng nghe lúâi nối hûäu tònh
Chim lưìng khưn lệ lấnh mònh bay cao
Anh Sấu úi! búãi vò àêu chễ nûáa àan lưìng
Lưìng thûa chim nhẩn lổt, bay vïì vúái nhau
Anh Sấu úi! em tiïëc thên em gùỉn bố mâ khưng nïn gò.
QHBN 234
62. Em ài khùỉp trïn chúå dûúái sưng
Àưë em biïët àûúåc ngậ ba Bưng(1) mêëy àô.
DCTH 104
63. Em ài vïì ài, kễo thêìy em dûác, kễo mể em la
Trêån àôn oan em chõu, anh úã xa biïët gò!
VNP1 II 140
64. Em àưë anh chim chi khưng lưng khưng cấnh
Côn nhû cêy chi khưng nhấnh khưng ngânh
Trai nam nhún àưëi àùång, gấi nûä d anh kïët nguìn
- Chim (chiïm) bao khưng lưng khưng cấnh
Cêy viïët khưng nhấnh khưng ngânh
Trai nam thò àưëi àùång, gấi lânh liïåu sao?
DCNTB II 34
65. - Em àưë anh tûâ nam chđ bùỉc

HPV 158
69. Em àûâng bỗ tiïëng bêëc tiïëng chò
Anh dúã chên vui bẩn cng nhúá khi em nhể lông.
TNPD I 123
70. Em àûâng cêåy sùỉc, khoe hay
Khếo thay nưìi thng vïì tay thúå hân.
NNPD 59 TCBD I 407 TNPD I 122

1
Thån Lđ: Mưåt àõa àiïím úã Quẫng Bònh
2
Àưng Hâ: Mưåt àõa àiïím úã Quẫng Trõ, cấch Àưìng Húái 92km vïì phđa Nam, úã trïn sưng
Cam Lưå, àêìu àûúâng sưë 9 ài Lao Bẫo sang Lâo.
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 14

71. Em àûâng nối tưët nhû bưåt hunh tinh
Hay àêu em bêåu bẩc tònh lùỉm thay.
DCNTB I 196
72. Em àûâng thùm vấn bấn thuìn
Thy chung nhû nhêët, àưi ta thïì nguìn
Dêìu cho lao khưí trn chun chùèng nïì.
DCNTB II 55
73. Em àûâng thêëy lđnh mâ khinh a
Lậnh binh thưëng chïë ba dinh mưåt dông. b
VNPS 73b
BK a - Khun àûâng thêëy lđnh mâ khinh CVPD 3
b - Lậnh binh thưëng chïë ba àinh mưåt dông CVPD
- Lậnh binh thưëng chïë tam dinh mưåt dông
VNP1 II 40 VNP7 347
- Lđnh lïn thưëng chïë ba dinh cố ngây NASL I 26b

2
, mi àoẫn
Hêåu sanh tu
3
, tu trûúâng?
- Tûúãng lâ kinh sûã thûá gò!
Chúá hỗi qua nhûäng chuån tu mi cng thûúâng
Nhên sinh mao phất àoẫn trûúâng
Àưëi cng trúâi àêët têët àûúng kò tâi
Lưng nheo lẩi vúái lưng mây
Àïí cho bi bùåm úã ngoâi khỗi vư
Chưỵ nâo lưng nhỗ lưng to
Chưỵ nâo dâi vùỉn, chưỵ mư cố chûâng...
Tốc rêu lẩi vúái lưng chên
ÊËy lâ à huët nhên thên ca ngûúâi
Viïåc tu mi anh àậ nối rưìi
Anh hỗi em mưåt cht: àêët trúâi cấch bao xa? 1

Ngûúâi nhu: nho sơ.
2
Mi: lưng mây.
3

Tu: rêu*.
Cẫ cêu: Tiïìn sanh mi, mi àoẫn; hêåu sinh tu tu trûúâng: lưng mây mổc trûúác lẩi ngùỉn;
rêu mổc sau lẩi dâi.
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 16

82. Em khưn em úã trong bưì
Chõ dẩi chõ úã kinh àư chõ vïì. a
ANPT 5b ÀNQT 87a LHCD 19b NASL I 39b
BK a - Chõ dẩi chõ úã kinh àư múái vïì NQPN 55
Xem thïm C 715

1

Hai mûúi tấm võ: nhõ thêåp bất t.
2
Mûúâi vua: phẫi chùng lâ “Thêåp àiïån Diïm Vûúng”.
3
Bưën miïëu bưën cha: nối khùỉp àưng, têy, nam bùỉc àïìu thêëy cố nhiïìu miïëu cố cha.
4
Nùm võ: kim, mưåc, thy, hỗa, thưí.
5

Mûúâi hai ngûúâi: T, sûãu, dêìn, mậo, thòn, t, ngổ, mi, thên, dêåu, tët, húåi.
(1)...(5) Ch thđch theo Dên ca Bònh Trõ Thiïn nhûng trong DCBTT khưng cố ch
ngûúâi vua
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 17

83. Em khưng châo thò ra cêu tònh tïå
Em múã lúâi châo thò tc lïå bêët minh
Anh úã xa chûa rộ sûå tònh
Anh cố àưi rưìi chùèng biïët, em úã mưåt mònh nỗ hay.
DCBTT 147
84. Em khưng lêëy chưìng thò thua chng kếm bẩn
Em ra lêëy chưìng thò khưng àânh àoẩn vúái anh
Em cng mën lêëy chưìng kõp lc xn xanh

NGCK 165b
92. Em lâ con gấi cố chưìng
Mưì cha nhûäng àûáa àem lông nổ kia.
DCNTB I 197 HHÀN 131, 233 TCBD I 562
93. Em lâ con gấi chúå Cú a
Hấi rau l b ngêín ngú bïn àûúâng
Vđ d anh cố lông thûúng
Múâi anh vïì àêët bậi, em mëi dûa câng anh xúi. b
TCBD I 143 TNPD II 79
BK a - Em lâ con gấi chúå Àú CDTCM 77
b - Múâi anh vïì àêët bậi, em mëi dûa vâng anh xúi CDTCM
94. Em lâ con gấi àïën thò
Nhû con cấ rư thia ùn vûåc, cố khi hốa rưìng.
CDTCM 245
95. Em lâ con gấi àưìng trong
Em ài thuìn dûúái, mêët lông thuìn trïn.
DCTH 108
96. (a) Em lâ con gấi Àûúâng Trong
Em ài thuìn dûúái, mêët lông thuìn trïn
Ba nùm ùn úã thuìn trïn
Búãi anh hâng mëi cho nïn mùån mâ
Xëng thuìn dõp bẫy, dõp ba
Trấch anh hâng trûáng úã ra àưi lông
Con sưng Thûúng nûúác chẫy àưi dông
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 19

Àên khïu àưi ngổn, anh trưng ngổn nâo?
Mën tùỉm mất thò lïn ngổn con sưng Àâo
Mën ùn sim chđn thò vâo rûâng xanh
Àưi tay vđt cẫ àưi cânh

Sa chên lúä bûúác xëng àô g
Gieo mònh xëng sẩp, nhûäng lo cng phiïìn h
Chúå tónh Àưng mưåt thấng sấu phiïn i
Cố cư hâng xến kïët dun vûâa rưìi
Hâng cư nhûäng qụë cng hưìi
Cố mểt bưì kïët, cố nưìi phên chua
Bố nhang thúm, cư xïëp àïí trong bưì...
VNP1 II 120
BK a - Con sưng
Thûúng nûúác chẫy àưi dông HT 301
b - Àên
khïu àưi ngổn anh trưng ngổn nâo HT VNP7 411
c - Mën tùỉm mất lïn ngổn sưng Àâo HT VNP7
d - Àưi tay võn cẫ àưi cânh VNP7
à - Ba bưën nùm nay anh ùn úã trïn rûâng VNP7
e - Chim kïu vûúån hốt,
anh nûãa mûâng, nûãa lo VNP7
- Chim kïu vûúån
h nûãa mûâng anh lẩi nûãa lo HT
g -
Trốt sa chên lúä bûúác xëng àô HT
h - Gieo mònh xëng sẩp
côn lo nưỵi gò VNP7
- Gieo mònh xëng
sêåp nhûäng lo cng phiïìn HT
HT chó ghi àïën hïët dông nây
i -
Gùåp nhau thiïn tẫi nhêët thò VNP7
VNP7 ghi àïën àêy lâ hïët vâ ch thđch nhû sau:
Tûâ cêu nây ngûúâi ta côn hất tiïëp:

97. Em lâ con gấi, em cố hai bïën sưng
Bïën àc em chõu, bïën trong em chúâ.
DCNTB I 196
98. Em lâ con gấi kễ Àùçng a
Bïn Tïì, bïn Súã, biïët rùçng theo ai?
1
b
CDTH 47 ÀNQT 106a TCBD I 308 TNPD I 122

1
Nûúác Àùçng lâ nûúác rêët nhỗ thúâi Xn Thu Chiïën Qëc; nûúác Tïì nûúác Súã lâ nhûäng
nûúác lúán úã hai bïn nûúác Àùçng.
Cố thïí lúâi nây nối bống giố ngûúâi hai vúå hóåc ngûúâi con gấi bõ hai ngûúâi ếp hỗi.
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 22

BK a - Em lâ con gấi nûúác Àùçng NASLII 22a
b - Bïn Tï, bïn Súã biïët rùçng chúâ ai? THQP 6a
99. (a) Em lâ con gấi kễ Mú(1) a
Em ài bấn rûúåu tònh cúâ gùåp anh
Rûúåu ngon chùèng quẫn be sânh b
Ấo rấch khếo vấ hún lânh vng may
Rûúåu lẩt ëng lùỉm cng say c
Ấo rấch cố mn vấ may lẩi lânh. d
CDHN 110 TNPD II 80 - 81
BK a - Em lâ con gấi trễ thú THQP 29a bk TNPD II
- Em lâ con gấi àûúng tú LCD 46b
b - Rûúåu ngon chùèng lổ be sânh ANPT 1a
- Rûúåu ngon bêët lån be sânh bk TNPDII
c - Rûúåu chùèng ngon ëng nhiïìu cng say LHCD
- Rûúåu ngon ëng lùỉm thò say THQP

Khùn àưåi rúi mêët, khùn thêm lêåp lúâ
Anh úi, nhùåt gip em nhúâ
Cưng anh nhùåt gip bao giúâ cho qụn
Anh qụn em chùèng cho qụn
Anh nhúá em nhúá, múái nïn vúå chưìng.
CDHN 166 CDTCM 130
101. Em lâ con gấi khụ phông
Em ài bấn chó phẫi lông àô thao
Em àûa anh àïën chúå Kïnh Àâo
Trúã ra Tìn Quấn, trúã vâo Tìn Danh
u em mậi mậi ru anh
Àûa em ài bỗ Tìn Tranh mâ vïì!
CDTCM 113
102. Em lâ con gấi lúä thò
Thêìy mể nỗ gẫ àïí lâm chi trong nhâ?
CDTCM 30
103. Em lâ con gấi lúä thò
Thêìy mể thấch cûúái lâm chi vệ vúâi
Giâu thò ba quẫ ph trang
1
1
Quẫ ph trang: quẫ àûång àưì trang àiïím ca cư dêu.
KHO TÂNG CA DAO NGÛÚÂI VIÏÅT 24

Khố thò h rûúåu cho lâng ëng chúi
Côn nhû ca vn ca rúâi
Àân bâ con trễ ùn chúi trong nhâ

Cẫnh: mưåt loâi chum nhỗ, cố núi gổi lâ chơnh.