14 nguyên tắc thành công
(Phần 10)

NGUYÊN TẮC 10: ĐỐI MẶT VỚI NHỮNG BIẾN ĐỘNG TRONG
CUỘC SỐNG

Có lẽ phẩm chất đáng quý nhất giúp bạn đối mặt với những biến động trong
cuộc sống là tính linh hoạt. Hãy tạo cho mình một tâm thế cởi mở và thích ứng với
những thông tin và hoàn cảnh mới. Khi mọi chuyện không như ý muốn, thay vì buồn
bực hay tức giận, hãy học cách nhìn thấy những cơ hội và ích lợi mà sự thay đổi mang
lại.
Những người xuất chúng là những người giữ được bình tĩnh và sáng suốt trong
những tình huống khó khăn không ngờ tới. Họ hít sâu, thư giãn và đánh giá tình huống
một cách khách quan. Họ giữ bình tĩnh, tránh xúc động nhờ đặt ra câu hỏi và tìm kiếm
thông tin khi mọi việc không xảy ra theo ý muốn.
Ví dụ như khi ai đó không giữ đúng cam kết, khi một hợp đồng bán hàng bị hủy
bỏ hay ngừng trệ, họ giữ cho tinh thần minh mẫn và ổn định nhờ đặt các câu hỏi như
“Thực sự vấn đề là gì?” Họ đối mặt với thay đổi nhờ tập trung tìm kiếm thông tin
trước khi phản ứng. Họ phát triển khả năng tự trấn tĩnh và đặt những câu hỏi như “Tại
sao vấn đề này lại xảy ra? Xảy ra như thế nào? Vấn đề này nghiêm trọng đến mức
nào? Và bây giờ khi vấn đề đã xảy ra, ta có thể làm gì để cứu vãn tình hình?”
Trong cuốn sách
The Path of Least Resistance (Con đường đi đến sự tự
nguyện),
Robert Fritz đã phân biệt rõ ràng giữa tuýp người hiệu quả và người thiếu
hiệu quả. Ông cho rằng tuýp người thiếu hiệu quả thường phản ứng ngay lập tức với
tình huống. Thay vì cân nhắc để chọn các hành động phù hợp, họ lại phản ứng bột
phát, theo cảm xúc với những gì đang xảy ra xung quanh họ. Có lúc họ nổi khùng lên
nhưng có lúc lại hết sức thất vọng. Phần thưởng lớn nhất dành cho những người cũng
chỉ là trở lại sự cân bằng như trước khi vấn đề xảy ra.
Còn tuýp người hiệu quả, theo Robert Fritz, luôn tập trung vào “hình ảnh tương

thực hiện kế hoạch. Anh ta rất trách nhiệm và luôn tin tưởng rằng mọi vấn đề xảy ra
đều có nguyên nhân của nó.
Vì điều duy nhất bạn có thể hoàn toàn kiểm soát là ý thức của bạn nên khả năng
đối mặt với thay đổi xuất phát từ khả năng kiểm soát suy nghĩ của bạn. Như Thomas
Huxley đã nói “Kinh nghiệm không phải là những gì xảy ra với bạn mà là những hành
động của bạn trước những sự việc đó.” Thay đổi luôn là tất yếu và không ngừng nên
điều quyết định thay đổi đó sẽ ảnh hưởng đến bạn thế nào là cách bạn nghĩ về những
gì đang xảy ra là khả năng bạn tận dụng những lợi ích thay đổi mang lại hoặc bạn
buông xuôi cho những bất lợi ảnh hưởng đến mình.
Trong cuốn sách Celebrations of Life (Bữa tiệc của cuộc sống), Rene Dubos
cho rằng càng ngày chúng ta càng lo sợ sự thay đổi hơn và vì ít lý do hơn. Lý do
chúng ta sợ thay đổi là vì chúng ta lo lắng tình trạng của mình sẽ tồi tệ hơn. Không ai
sợ những thay đổi đem lại điều tốt đẹp hơn cả. Ví dụ, bạn biết bạn sắp phải thay đổi
cách sống vì bạn vừa trúng số nhưng bạn sẽ không thấy lo sợ với sự thay đổi này. Chỉ
những thay đổi tiềm ẩn những tình huống xấu không ngờ tới mới khiến bạn hoảng sợ
và lo lắng vì chúng khiến bạn thấy bạn sắp mất một phần nào đó sự kiểm soát cuộc
sống của bạn.
Mục đích của bạn là phải kiểm soát được thay đổi, nắm lấy nó, sẵn sàng đón
nhận và vượt qua nó. Bạn sẽ làm được điều này nhờ kiểm soát được xu hướng thay đổi
trong cuộc sống của bạn và tin tưởng rằng thay đổi sẽ đem lại những điều tốt đẹp như
bạn mong muốn.
Những người đóng tàu luôn biết rằng sống tàu càng cao thì tàu càng vững chắc
trước giông bão. Với con người cũng như vậy. Bạn càng bản lĩnh, nghĩa là càng có
nhiều yếu tố giúp bạn bình ổn cuộc sống thì bạn càng khó bị đánh bại khi những thay
đổi bất ngờ ập tới.
Bạn có thể nâng cao bản lĩnh và sự điềm tĩnh của mình bằng cách đặt ra các
mục tiêu lớn cho bản thân rồi viết ra bản kế hoạch rõ ràng, chi tiết để thực hiện chúng.
Mục tiêu giúp bạn kiểm soát các xu hướng thay đổi. Nếu có mục tiêu, bạn sẽ thấy thay
đổi là tất yếu và trong tầm phán đoán chứ không phải là một sự ngẫu nhiên. Nếu có
mục tiêu, bạn sẽ thấy lạc quan về những thay đổi vì thay đổi sẽ giúp bạn tiến lên phía

xuống và xác định rõ ràng vấn đề làm bạn lo lắng bạn sẽ thấy đỡ căng thẳng hơn và lo
lắng sẽ tự biến mất. Khi bạn biết vấn đề là gì, bạn sẽ biết cách giải quyết nó.
Bước thứ hai là tự hỏi mình, “Điều tồi tệ nhất có thể xảy ra trong tình huống
này là gì?” Lo lắng thường xuất hiện do bạn không giám đối mặt với những hậu quả
mà khó khăn có thể mang lại. Khi bạn biết được hậu quả tồi tệ nhất là gì và viết nó ra
bên cạnh vấn đề của bạn, bạn sẽ thấy rằng cho dù vấn đề là gì bạn cũng có thể giải