The Joint Meeting of 2
nd
Sendai Symposium on Foolicular Development and Atresia in
Mammals and 5
th
Asian Symposium on animal Biotechnology - March 20-21, 2000.
Chuyên san về Thụ tinh trong ống nghiệm - Thông tin Số 5-2000 - Viện Chăn Nuôi -
26/11/2000
Inhibin là hormone glycoprotein của tuyến sinh dục, nó ức chế có chọn lọc sự xuất tiết
của FSH ở cả đực, cái của loài có vú. FSH tuyến yên là cần thiết cho sự phát triển? và
duy trì nang trứng ở các loài động vật rụng một hay rụng nhiều trứng. Nồng độ của FSH
ở bề mặt huyết tương được duy trì bởi các tác động kích thích của GnRH (gonadotropin?
releasing hormone) từ hypothalamus và các tác động ức chế sự xuất tiết từ buồng trứng
đó là các hormone steroid (estrogen, progestin hoặc androgen) và các hormone peptide
(inhibin, activin hoặc follistatin).
Vai trò sinh lý của inhibin và estradiol trong sự điều hoà xuất tiết FSH, LH và sự sản sinh
tế bào trứng ở các loài động vật có vú rụng một hay nhiều trứng (đơn thai hay đa thai)
như sau:
- Mối liên hệ ngược chiều giữa FSH và inhibin trong huyết tương của loài có vú trong
suốt chu kỳ động dục. Nồng độ huyết tương của FSH giảm từ từ trong giai đoạn nang
trứng trong khi mức độ của inhibin lại tăng lên. Mối liên hệ ngược này gợi ý rằng inhibin
đã dính líu vào sự điều hoà xuất tiết FSH theo con đường ngăn chặn sự tổng hợp sinh học
của FSH bằng cách khử FSH-b siêu phân tử (subunit) mRNA.
- Mối liên hệ tích cực (positive) giữa mức độ inhibin huyết tương và số lượng nang trứng
ở buồng trứng. Những biến đổi ở nồng độ của inhibin, estradiol, progesteron, LH và FSH
trong huyết tương và sự phát triển nang trứng ở buồng trứng cũng đã được xác định trong
chu kỳ động dục và bò cái được gây rụng trứng nhiều bằng eCG (Equine Chorionic
Gonadotrpin). Xử lý bằng eCG làm tăng số lượng nang trứng và thay đổi kích thước và
mức độ inhibin huyết tương. Kết quả tương tự này đã được thực nghiệm và xác nhận
trong gây siêu bài noãn ở chuột đồng (hamster) bằng cách tiêm eCG. Những kết quả rõ
ràng này chỉ ra rằng inhibin là một tín hiệu hoá học của số lượng các tế bào trứng lớn lên

dẫn bằng siêu âm đã được sử dụng ở giống bò cái đen Nhật Bản. Những kết quả đã chứng
minh rằng hoạt động miễn dịch chống inhibin có thể làm tăng sự phát triển? nang trứng
và số lượng tế bào trứng thu được bằng kỹ thuật hút nang trứng qua âm đạo là phương
pháp đem lại hiệu quả cao nhất để cải tiến hiệu xuất về sản xuất phôi bò trong phòng thí
nghiệm (IVP). Trong tương lai không xa, tiêm phòng inhibin sẽ được sử dụng để vượt
qua sự thất thường về gây rụng trứng nhiều ở gia súc để cấy phôi.
Tóm lại, nang trứng ở buồng trứng của loài có vú sản sinh ra hai hormone: inhibin và
estradiol để điều tiết hoạt động của buồng trứng. Vai trò sinh lý của hai hormone này đã
được xác nhận như sau:
* Inhibin là: 1. Một chất ức chế chủ yếu nhất của sự xuất tiết FSH
2. Một tín hiệu về số lượng nang trứng lớn lên ở buồng trứng
* Estradiol là: 1. Một dấu hiệu của sự chín nang trứng ở buồng trứng
2. Một yếu tố chủ yếu xác định thời điểm của sóng LH trước rụng trứng để
gây ra rụng trứng
Vì vậy, có vẻ rõ ràng là các nang trứng điều tiết chính chúng lớn, hoạt động và cuối cùng
xác định thời điểm rụng trứng và số lượng trứng rụng bằng chính hai sản phẩm của
chúng: inhibin và estradiol.
Kết luận: inhibin là chìa khoá hormone để xác định tỷ lệ rụng trứng đặc trưng - loài,
ngược lại estradiol là chìa khoá hóc môn để xác định thời gian của sự rụng trứng.
Nguyễn Thanh Dương dịch