Cách tạo ra một ban lãnh đạo hiệu quả - Phần đầu
Các công ty có sơ đồ tổ chức phức tạp nhất cũng được điều hành (chính thức hay
không chính thức) bởi một ban lãnh đạo gồm ít nhất hai hoặc ba người. Làm cách
nào để tổ chức tối ưu ban lãnh đạo và chuyện gì xảy ra nếu một thành viên bỏ đi,
đặc biệt khi cỗ máy lãnh đạo đang hoạt động trơn tru?

Stephen A. Miles, một trong những nhà tư vấn hàng đầu của hãng Heidrick &
Struggles và Michael D. Watkin thuộc trường đại học Massachusetts, đã nghiên
cứu rất sâu về các công ty có cấu trúc lãnh đạo bổ sung, thông qua công việc tư
vấn cho hàng loạt doanh nghiệp (trong đó có nhiều doanh nghiệp được nhắc đến
trong bài). Các tác giả muốn tìm hiểu tại sao cấu trúc này ngày càng được ưa
chuộng, nó phục vụ cho mục đích gì và nó cũng tạo ra những thách thức nào.
Nghiên cứu này sẽ giúp cho những ai đang dự định thành lập một nhóm có thể làm
những việc mà một cá nhân không thể làm nổi. Đồng thời cảnh báo các doanh
nghiệp về lợi ích luôn đi kèm với rủi ro. Vì các thành viên trong ban lãnh đạo có
những điểm mạnh và phong cách khác nhau, nên họ có thể xung khắc hay mâu
thuẫn nhau, khiến mục tiêu đề ra khó đạt được. Tương tự, thành công cũng mang
lại nhiều thách thức. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu một thành viên trong đội bỏ đi, hơn
nữa đây lại là hành động thường xảy ra. Theo logic, khi doanh nghiệp thành công,
mọi thành viên trong đội đều được các đối thủ cạnh tranh đánh giá cao và muốn
chiêu dụ về công ty mình. Vậy là, ban lãnh đạo càng phối hợp bổ sung cho nhau
tốt, thì khó khăn càng chất chồng khi có sự thay đổi nhân sự trong nhóm.
May mắn thay, ban giám đốc và CEO có thể tránh được những vấn đề tương tự.
Với những hiểu biết sâu rộng về ban lãnh đạo bổ sung, bạn có thể tạo ra một nhóm
làm việc hiệu quả bảo đảm thành công lâu dài, bất chấp sự thay đổi nhân sự nếu
có.
Bài viết này sẽ đưa ra ví dụ về những ban lãnh đạo, bao gồm cả Hội đồng quản trị
của những tập đoàn khổng lồ, nhưng trước hết, nó sẽ đề cập đến mối quan hệ của
hai hay ba người lãnh đạo cao nhất trong công ty.
Bốn cách thành lập ban lãnh đạo
Tầm quan trọng của ban lãnh đạo trong bất kỳ một công ty lớn nào nằm chính

dùng thường là cựu giám đốc bán hàng và marketing, còn COO là cựu giám đốc
tài chính hay giám đốc sản xuất. Trong các công ty công nghệ, COO thường là
chuyên gia công nghệ cực giỏi. Ví dụ, tại hãng Adobe, CEO Chizen từng là giám
đốc bán hàng và marketing còn còn Chủ tịch Hội đồng quản trị và COO Shantanu
Narayen là kỹ sư và nhà thiết kế sản phẩm.
Cách thứ ba: chia quyền lãnh đạo theo kinh nghiệm
Nhìn chung, cách này sẽ phối hợp với nhau kém hiệu quả hơn hai cách trên. Nó
liên quan đến cách xử lý thông tin của mỗi người. Hiển nhiên, cực kỳ hiếm khi
xuất hiện một nhà lãnh đạo giải quyết được toàn bộ vấn đề xảy ra trong doanh
nghiệp, bao gồm những vấn đề trọng đại như lập kế hoạch, đối thoại với nhân
viên, giải thích cho họ về tầm nhìn tương lai, đồng thời thực hiện chiến lược đột
phá thị trường… Vì vậy, họ cần phối hợp với những người có kiến thức và kinh
nghiệm chuyên môn khác nhau. Ví dụ, cả Aart de Geus - nhà sáng lập kiêm CEO
và Chi-Foon Chan, chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm COO của Synopsys đều là
chuyên gia kỹ thuật. Cả hai ông đều nhận được sự kính trọng và tín nhiệm trong
“làng” công nghệ cao. Tuy nhiên, tại Synopsys, hai ông đóng vai trò rất khác
nhau: De Geus là người đưa ra các ý tưởng và Chan hiện thực chúng.
Cách thứ tư: kết hợp vai trò lãnh đạo
Mỗi người chúng ta chỉ có thể đóng một vai trò xã hội. Ví dụ, người lãnh đạo được
nhân viên yêu thương sẽ không khiến nhân viên sợ, và ngược lại. Hoàng đế
Agamemnon không thể thu phục được lòng quân sĩ như Achilles, nhưng Achilles
cũng không thể trình bày một sách lược chiến tranh tổng hợp như hoàng đế. Vì
vậy, thay vì phải lựa quyền này, bỏ quyền kia, ban lãnh đạo cấp cao thường liên
kết các vai trò lại, theo đó một người đóng vai trò “lực đẩy” thông qua việc đề ra
chính sách thưởng và khuyên khích nhân viên làm việc, còn người kia đóng vai trò
“cầm trịch” thông qua việc đề ra các mục tiêu cần vươn tới.
Ví dụ, tại những công ty áp dụng hình thức phân quyền lãnh đạo theo vai trò sẽ có
một nhà quản lý đóng vai trò “người bảo vệ”, duy trì những gì tốt đẹp trong tổ
chức và một người quản lý sẽ đóng vai “nhà doanh nghiệp”, phá đi những gì
vướng mắc khiến tổ chức khó phát triển.