Bệnh đau nửa đầu ở phụ nữ
Trong các chứng đau đầu do nguyên nhân mạch máu thì đau nửa đầu
(Migraine) là bệnh phổ biến nhất. Migraine hay gặp ở lứa tuổi trưởng thành, nữa
bị nhiều gấp ba lần nam, bệnh có tính chất gia đình, thường biểu hiện khu trú ở
một bên đầu và diễn biến có tính chu kì với các triệu chứng lầm sàng rất đa dạng
Nguyên nhân và các yếu tố liên quan đau đến nửa đầu: Nguồn gốc của
đau nửa đầu là do sự rối loạn co, giãn các mạch máu của sọ não, tuy nhiên nguyên
nhân gây rối loạn co – giãn mạch vẫn chưa rõ ràng, người ta chỉ thấy có một số
yếu tố thuận lợi. Đầu tiên phải kể đến yếu tố nội tiết, bệnh thường bắt đầu từ tuổi
dậy thì, ngưng đau trong thời kì có thai và mãn kinh, nhưng cơn đau nửa đầu lại
tăng lên khi hành kinh hoặc khi dùng thuốc tránh thai. Bên cạnh đó Migraine còn
có tính chất gia đình, khi chỉ có người mẹ hoặc bố bị bệnh này thì tỉ lệ đó xấp xỉ
70% ở thế hệ con, đặc biệt là con gái. Một yếu tố nữa cũng ảnh hưởng đến bệnh
đau nửa đầu là căng thẳng, lo lắng về một vấn đề nào đó, đôi khi Migraine và
chứng trầm cảm lại xuất hiện luân phiên nhau trên cùng một bệnh nhân, có thể loét
dạ dầy hậu quả của Migraine (bệnh nhân hay bị stress do lo lắng về bệnh đau đầu,
do uống nhiề thuốc giảm đau non-streroid) hay còn lí do nào khác?
Triệu chứng: Người ta chia bệnh Migraine làm hai thể chính là Migraine
không có dấu hiệu thần kinh báo trước và Migraine có dấu hiệu thần kinh báo
trước.
Migraine không có dấu hiệu thần kinh báo trước: Thông thường khoảng
vài giờ trước khi đau đầu bệnh nhân cảm thấy người mệt mỏi, bứt rứt, dễ cáu gắt,
hay ngáp vặt…sau đó là cơn đau đầu thực thụ. Cơn đau thường bắt đầu vào lúc
sáng sớm khi ngủ dậy hoặc vào ban đêm, hiếm khi xảy ra ban ngày, đau từ từ tăng
dần và đạt mức tối đa sau vài giờ. Thoạt đầu là đau một bên đầu ở vùng trán hoặc
trán – thái dương sau có thể lan ra toàn bộ đầu và kết thúc ở bên đối diện nhưng
không bao giờ đau lan ra vùng mặt. Trong cơn đau sắc mặt bệnh nhân xanh tái, da
thúc, sau cơn bệnh nhân hoàn toàn bình thường nhưng có một điều đặc biệt là
bệnh nhân lại khôang đau đầu và khám bệnh, làm xét nghiệm không phát hiện thấy
tổn thương thực thể do đó rất dễ chẩn đoán nhầm với bệnh động kinh cục bộ đặc
biệt là động kinh thực vật.
Chính vì các triệu chứng của Migraine đa dạng như vậy nên để chẩn đoán
chính xác bệnh cần khám bác sĩ chuyên khoa thần kinh, làm một số xét nghiệm
như điện não đồ, chụp X quang sọ, chụp mạch sọ não giúp loại trừ một số bệnh có
nét giống Migraine như động kinh, tai biến mạch máu não, u não…
Vấn đề điều trị:
Điều trị cắt cơn Migraine khi các cơn cách xa nhau, các thuốc thường dùng
là thuốc giảm đau thông thường Aspirin, Paracetamol, Indimethacin… nếu không
đỡ thì dùng thuốc cắt cơn đặc hiệu là dẫn xuất của ergotamin như Gynetgen,
Migwell hoặc thuốc kháng Serotonin như Sumtriptan. Việc điều trị dự phòng khi
tần xuất các cơn đau đầu dày, ít nhất là 3 cơn mỗi tháng trở lên, các thuốc hay
dùng là dẫn xuất của ergotamin và chất khoáng serotonin như nói ở trên, ngoài ra
còn dùng thuốc chẹn beta giao cảm (Avlocairdyl), thuốc ức chế calci (Sibelium),
thuốc chống trầm cảm (Amitriptylin)… các thuốc trên có nhiều tác dụng phụ nên
khi dùng phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Ngoài ra bệnh nhân
cần tránh một số yếu tố có thể gây khởi phát cơn đau nửa đầu như hạn chế ăn sữa