Hoạch định chiến lược, tại sao khó?
Thời báo kinh tế SG Sức khỏe hiện tại của một công ty được đo lường qua ba chân kiềng: hoạt
động kinh doanh, hệ thống và nguồn lực. Trong khi đó triển vọng phát triển
lớn mạnh của công ty lại phụ thuộc chủ yếu vào chiến lược.
Chiến lược là một đề tài rất rộng lớn, và phạm vi bài viết này chỉ bàn đến
chiến lược kinh doanh của một công ty.
Cần một chiến lược
Công ty hoạt động mà không có chiến lược ví như một người đi trên đường
mà không xác định mình đi đâu, về đâu, cứ mặc cho đám đông (thị trường
và đối thủ) đẩy theo hướng nào thì dịch chuyển theo hướng đấy.
Một nhà lãnh đạo có bản lĩnh sẽ không chịu phó mặc tương lai của doanh
nghiệp như thế. Muốn vậy, người lãnh đạo phải chủ động vạch ra một hướng
đi cho mình và thậm chí cố gắng tác động để dẫn dắt cả thị trường đi theo
hướng này. Trong bất kỳ một cuộc đối đầu nào, đối thủ nào áp đặt được lối
chơi của mình lên đối phương, sẽ có nhiều cơ hội chiến thắng hơn.
Như vậy, chiến lược rõ ràng là một yêu cầu bắt buộc đối với những công ty
có tham vọng dẫn đầu. Vậy những người không có tham vọng chiếm giữ vị
trí dẫn đầu liệu có cần chiến lược? Câu trả lời khẳng định là có. Bạn vẫn cần
phải có chiến lược nếu không muốn bị những người khác trong đàn chèn ép
và cuối cùng bị loại khỏi cuộc chơi.
Trong thực tế, có những công ty tuy không có chiến lược nhưng vẫn có thể
phát triển. Chẳng hạn, công ty hoàn toàn có thể phát triển trong giai đoạn
đầu, khi chưa có nhiều đối thủ, nhờ khả năng phát hiện và nắm bắt cơ hội thị
trường mà không cần phải có một chiến lược.
Hoặc công ty có thể phát triển nhờ vào một điều kiện thị trường đặc thù, một
hoặc nhiều lợi thế mà các công ty khác không có (doanh nghiệp nhà nước).
Có trường hợp tuy không có một chiến lược cụ thể, nhưng người lãnh đạo
công ty lại có định hướng chiến lược trong tư duy của mình. Người lãnh đạo

cách ứng xử nhất quán.
Chiến lược thể hiện một
sự chọn lựa, một sự đánh
đổi của công ty mà giới
chuyên môn thường gọi là
định vị chiến lược.

Xây dựng chiến lược: dễ hay khó?
Sở dĩ chúng ta cảm thấy khó khăn trong việc hoạch định chiến lược vì phải
đối mặt với một số thách thức. Chẳng hạn phải dự báo được tốc độ phát triển
kinh tế trong nước, thế giới (nếu chiến lược có liên quan đến thị trường quốc
tế); xu hướng của thị trường; dự đoán chiến lược của các đối thủ; phải tính
chuyện mở rộng kinh doanh đến những ngành nghề mà công ty hiện chưa
làm; phát triển thị trường đến những nơi mà công ty chưa bao giờ hiện diện;
rồi phải tính đến khả năng thay đổi lớn trong cơ cấu công ty… Những yêu
cầu này đòi hỏi người hoạch định chiến lược phải thỏa sáu điều kiện.
•
Nắm vững thị trường hiện tại, hiểu đối thủ cạnh tranh, sâu sát với nhu
cầu của khách hàng.
•
Hiểu rõ về doanh nghiệp, năng lực cốt lõi, những lợi thế cũng như
nhược điểm hiện tại.
•
Nắm vững những yếu tố thuộc về môi trường kinh doanh có tác động
lên hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
•
Kiến thức tổng quát, tầm nhìn sâu rộng đối với những lĩnh vực, những
ngành nghề có thể có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, của
những thị trường tiềm năng trong tương lai.
•