152
CHѬѪNG 9. CÁC RӪI RO CӪA DӴ ÁN

MӨC ĈÍCH
- HiӇu ÿѭӧc rӫi ro là gì và tҫm quan trӑng cӫa viӋc quҧn lý tӕt rӫi ro dӵ án
- HiӇu ÿѭӧc qui trình quҧn lý rӫi ro.
- Mô tҧ quy trình phân tích và nhӳng công cө kӻ thuұt giúp nhұn biӃt nhӳng rӫi ro dӵ án
GIӞI THIӊU CHUNG
Bҥn muӕn trӣ thành mӝt Giám ÿӕc dӵ án CNTT giӓi? Sӵ tӗn tҥi cӫa bҥn trong lƭnh vӵc ÿҫy
biӃn ÿӝng này thѭӡng phө thuӝc vào khҧ năng quҧn lý rӫi ro. Bҥn sӁ phҧi ÿѭѫng ÿҫu vӟi các rӫi
ro nhѭ công nghӋ thay ÿәi chóng mһt, thӏ trѭӡng nhân lӵc luôn biӃn ÿӝng, nhӳng gián ÿoҥn cung
ӭng tiӅm năng tӯ phía dây chuyӅn cung cҩp vӕn nәi tiӃng vӅ nhӳng vө liê
n doanh và thu lӧi bҩt
ngӡ. Nhӳng chӍ dүn trình bày ӣ ÿây không thӇ khiӃn bҥn trӣ thành mӝt chuyên gia vӅ quҧn lý rӫi
ro nhѭng sӁ giúp bҥn tránh mҳc phҧi nhӳng sai lҫm chung nhҩt.
Trong chӫ ÿӅ này, chúng ta sӁ hӑc cách ÿӏnh lѭӧng và thiӃt lұp ѭu tiên cho nhӳng rӫi ro gҳn
liӅn vӟi dӵ án.
a) Tҫm Quan trӑng cӫa Qu
ҧn lý rӫi ro.
- Quҧn lý rӫi ro dӵ án là mӝt nghӋ thuұt và kӻ năng nhұn biӃt khoa hӑc, là nh
iӋm vө, và sӵ
ÿӕi phó vӟi rӫi ro thông qua hoҥt ÿӝng cӫa mӝt dӵ án và nhӳng mөc tiêu ÿòi hӓi quan
trӑng nhҩt cӫa dӵ án.
- Quҧn lý rӫi ro thѭӡng không ÿѭӧc chú ý trong các dӵ án, nhѭng nó lҥi giúp cҧi thiӋn ÿѭӧc
sӵ thành công cӫa dӵ án trong viӋc giúp chӑ
n lӵa nhӳng dӵ án tӕt, xác ÿӏnh phҥm vi dӵ
án, và phát triӇn nhӳng ѭӟc tính có tính thӵc tӃ.
- Mӝt nghiên cӭu cӫa Ibbs và Kwak chӍ ra viӋc quҧn lý rӫi ro không khoa hӑc nhѭ thӃ nào,
ÿһc biӋt là trong nhӳng dӵ án công nghӋ thông tin.
- Nghiên cӭu cӫa KPMG cho thҩy 55% các dӵ án ÿѭӡng băng sân bay không chú trӑng


a) Nhұn biӃt rӫi ro
- Thành viên trong dӵ án nên xem xét các tài liӋu cӫa dӵ án và nҳm ÿѭӧc nguy cѫ dүn tӟi
rӫi ro tӯ nhà tài trӧ cӫa công ty.
- Mӭc ÿӝ chi tiӃt sӁ thay ÿәi nhӳng yêu cҫu cӫa dӵ án.

Bҧng 9-1. Các câu hӓi cҫn ÿӅ cұp trong kӃ hoҥch quҧn lý rӫi ro.
- Tҥi sao ÿiӅu quan trӑng là có/không tính rӫi ro này trong mөc tiêu Dӵ án?
- Cái gì là rӫi ro ÿһc thù, và các kӃ hoҥch ngăn chһn rӫi ro?
- Rӫi ro này có thӇ ngăn chһn nhѭ thӃ nào?
- Nhӳng ai là có trách nhiӋm vӅ thӵc hiӋn kӃ hoҥch ngăn chһn rӫi ro?
- Khi nào thì hiӋn ra các mӕc chính trong các tiӃp cұn rӫi ro?
- Cҫn nhӳng tài nguyên gì, tӟi ÿâu ÿӇ ngăn chһ
n rӫi ro?Mӝt sӕ phҥm trù rӫi ro khác giúp nhұn biӃt nhӳng rӫi ro tiӅm tàng:
- Rӫi ro thӏ trѭӡng: Sҧn phҭm mӟi sӁ hӳu ích cho công ty hay có thӇ tiêu thө nó ӣ các công
ty khác? Và liӋu ngѭӡi tiêu dùng có chҩp nhұn sҧn phҭm hay dӏch vө ÿó không?
- Rӫi ro tài chính: LiӋu công ty có ÿӫ ÿiӅu kiӋn ÿӇ thӵc hiӋn dӵ án? Có phҧi dӵ án này là
cách tӕt nhҩt ÿӇ sӱ dө
ng nguӗn tài chính cӫa công
ty?
- Rӫi ro công nghӋ: LiӋu dӵ án có khҧ thi vӅ mһt kӻ thuұt? LiӋu công nghӋ này có lӛi thӡi
trѭӟc khi mӝt sҧn phҭm ÿѭӧc sҧn xuҩt?
Nhұn biӃt rӫi ro là quy trình nҳm bҳt nhӳng gì không thoҧ mãn tiӅm tàng tӯ bên ngoài liên
quan tӟi mӛi dӵ án. Mӝt sӕ công cө và kӻ thuұt nhұn biӃt rӫi ro bao gӗm:
- Phát huy trí tuӋ dân chӫ (Brainstorming).
-
Kӻ thuұt Del

hӧp nhӳng ngѭӡi có khҧ năng tѭѫng
ӭng vӟi sӵ khác biӋt giӳa viӋc kiӇm soát rӫi ro tin cұy và vô dөng. ViӋc thiӃu hӑ có thӇ có nghƭa
là không xác ÿӏnh các hoҥt ÿӝng găng và nhӳng ÿe dӑa tѭѫng ӭng.
Bҥn cNJng nên xác ÿӏnh các hoҥt ÿӝng quan trӑng nhҩt và rӗi nhұn diӋn tҩt cҧ các ÿe d
ӑa
tiӅm năng c
ho nhӳng hoҥt ÿӝng ÿó. Nhӳng hoҥt ÿӝng này có thӇ hay không thӇ là nhӳng hoҥt
ÿӝng trên ÿѭӡng găng. Phân tích này có thӇ làm cho ngѭӡi quҧn lý dӵ án phҧi sӱa lҥi logic trong
lӏch biӇu ÿӇ phҧn ánh tҫm quan trӑng cӫa mӝt hoҥt ÿӝng.
Ngѭӡi quҧn lý dӵ án nên dùng sә nhұt ký kiӇm soát rӫi ro, ÿѭӧc vӁ trong hình dѭӟi ÿây ÿӇ
ghi lҥi

Hoҥ
t ÿӝng tӟi hҥn
(hoҥt ÿӝng găng)

Tác ÿӝng
Xác suҩt
Ĉe dӑa

Nhұt ký kiӇm soát rӫi ro nên ÿѭӧc dùng ÿӇ xây dӵng kӃ hoҥch dӵ phòng giҧi quyӃt tӯng ÿe
dӑa cho hoҥt ÿӝng Găng. Nhӳng kӃ hoҥch này nên giҧm bӟt hay khӱ bӓ tác ÿӝng cӫa rӫi ro cho
mӝt hoҥt ÿӝng Găng.

155
KiӇm soát rӫi ro không khӱ bӓ rӫi ro, nó ÿѫn giҧn giúp cho ngѭӡi quҧn lý dӵ án xác ÿӏnh
rӫi ro quan trӑng nhҩt vӟi hҫu hӃt các hoҥt ÿӝng quan trӑng. Ngѭӡi quҧn lý dӵ án không bao giӡ
có thӇ nhұn diӋn ÿѭӧc tҩt cҧ các rӫi ro. VӅ bҧn chҩt, tҩt cҧ mӑi ÿiӅu hӑ có thӇ làm giҧm thiӇu sӕ
lѭӧng và tác ÿӝng cӫa rӫi ro.
Mӭc ÿӝ kiӇm s

2. Nhұn diӋn rӫi ro tә chӭc liên quan tӟi
- Phân bә nhiӋm vө
- TuyӇn nhân viên
- Huҩn luyӋn
- Phҫn mӅm
- Dӳ liӋu
- Ĉӗ cung cҩp

156
- TiӋn nghi
- Sѫ ÿӗ tә chӭc
- Sӵ tham dӵ cӫa khách hàng
- Hӛ trӧ cӫa quҧn lý cao cҩp
3. Nhұn diӋn rӫi ro kiӇm soát liên quan tӟi
- KӃ hoҥch dӵ phòng
- Theo dõi kӃ hoҥch so vӟi thӵc tӃ
+ Chi phí
+ Lӏch biӇu
+ Chҩt lѭӧng
- Hӑp
+ Xét duyӋt hiӋn trҥng
+ Xét duyӋt kiӇm ÿiӇm
+ Nhân viên
- KiӇm
soát thay ÿәi
- Quҧn lý cҩu hình
- Ĉҧm bҧo chҩt lѭӧng
- Bҧng chuҭn cӝt mӕc
4. Nhұn diӋn rӫi ro kӻ thuұt liên quan tӟi
- Thӫ tөc kiӇm thӱ

hӧp. ChiӃn lѭӧc quҧn lý
rӫi ro bao gӗm:
- Xác ÿӏnh rӫi ro
- Xác ÿӏnh sӕ lѭӧng (Quantification) và tính chҩt (Qualification) cӫa rӫi ro. Nhӳng thông sӕ
này sӁ cho biӃt khҧ năng và mӭc ÿӝ nghiêm trӑng cӫa rӫi ro. ĈӇ ÿӏnh lѭӧng rӫi ro (Risk
Quantification) ngѭӡi ta thѭӡng dùng phҫn trăm, ÿѫn vӏ tiӅn tӋ hoһc thӡi gian. ĈӇ xác
ÿӏnh tính chҩt cӫa rӫi ro (Risk Qualification), ngѭӡi ta thѭӡng dùng các phѭѫng pháp ÿӏnh

tính.
- KӃ hoҥch phòng ngӯa (Risk Response), Là nhӳng kӻ thuұt và phѭѫng pháp ÿѭӧc xây
dӵng ÿӇ giám sát nhҵm cҧnh báo sӟm vӅ rӫi ro và hҥn chӃ hoһc kiӇm soát rӫi ro.
c) Xây dӵng kӃ hoҥch quҧn lý rӫi ro
KӃ hoҥch rӫi ro bao gӗm kӃ hoҥch dӵ phòng, kӃ hoҥch rút lui, quӻ dӵ phòng :
- KӃ hoҥch dӵ phòng (ÿӕi phó nhӳng bҩt ngӡ) là nh
ӳng hoҥt ÿӝng xác ÿӏnh trѭӟc m
à thành
viên cӫa dӵ án sӁ thӵc hiӋn nӃu mӝt sӵ kiӋn rӫi ro xuҩt hiӋn
- KӃ hoҥch rút lui ÿѭӧc thӵc hiӋn cho nhӳng rӫi ro có tác ÿӝng lӟn tӟi nhӳng yêu cҫu mөc
tiêu cӫa dӵ án
- Quӻ dӵ phòng (bҩt ngӡ) hay tiӅn trӧ cҩp ÿѭӧc giӳ bӣi nhà tài trӧ và có thӇ dùng giҧm nhҽ
chi phí hay r
ӫi ro lӏch biӇu nӃu có nhӳng sӵ thay
ÿәi vӅ phҥm vi hay chҩt lѭӧng.
Xây dӵng kӃ hoҥch quҧn lý rӫi ro bao gӗm mӝt sӕ bѭӟc sau:
1. Xác ÿӏnh chiӃn lѭӧc và phѭѫng pháp quҧn lý rӫi ro bҵng các phѭѫng pháp ÿӏnh lѭӧng và
ÿӏnh tính, cNJng nhѭ các kӃ hoҥch xӃp loҥi.
2. Lұp kӃ hoҥch dӵ phòng bҵng cách xác ÿӏnh các phѭѫng pháp ÿӕi phó và các chiӃn lѭӧc
giҧm thiӇu, ÿӗng thӡi xây dӵng mӝt bҧn kӃ hoҥch dӵa trên tình huӕng, tích hӧp các biӋn
pháp ÿӕi phó và các chiӃn lѭӧc giҧm thiӇu thành mӝt tәng thӇ toàn diӋn.
3. Lұp kӃ hoҥch quҧn lý rӫi ro trên ÿѭӡng tӟi hҥn bҵng cách xác ÿӏnh bҧn chҩt ÿһc trѭng và