Ch−¬ng VII Nh©n gièng b»ngCh−¬ng VII. Nh©n gièng b»ng
ph−¬ng ph¸p nu«i cÊy m« vμ tÕ bμo
Chơng VII. Nhân giống bằng phơng
pháp nuôi cấy mô v tế bopháp nuôi cấy mô v tế bo
1. Khái niệm.
Nh iố bằ h há i ấ ếb hNhân giống bằng phơng pháp nuôi cấy mô v tế bo thực
vật l phơng pháp sản xuất hng loạt cây con từ các bộ phận
của cây mẹ bằng cách nuôi cấy chúng trong ống nghiệm ở điều
kiện vô trùng, có môi trờng thích hợp v đợc kiểm soát.
- Bộ phận nuôi cấy có thể l cơ quan, mô hay tế bo. Song nói
chung chúng có kích thớc rất nhỏ hơn nữalạiđợc nuôi cấychung chúng có kích thớc rất nhỏ, hơn nữa lại đợc nuôi cấy
trong không gian cũng rất nhỏ (ống nghiệm, bình thí nghiệm)
nên phơng pháp nhân giống ny còn đợc gọi l vi nhân giống
-Phơng pháp nhân giống ny đợc thực hiện ở điều kiện vô
trùng, với môi trờng sống nhân tạo v đợc kiểm soát nên còn
đợc gọi l nhân giống in vitro (nhân tạo)đợc gọi l nhân giống in vitro (nhân tạo).
Ch−¬ng VII. Nh©n gièng b»ng ph−¬ng
ph¸p nu«i cÊy m« vμ tÕ bμoph¸p nu«i cÊy m« vμ tÕ bμo
2. C¬ së sinh häc cña ph−¬ng ph¸p nu«i cÊy m« - tÕ bμo.
Chơng VII. Nhân giống bằng phơng
pháp nuôi cấy mô v tế bopháp nuôi cấy mô v tế bo
+ Tính ton năng: theo sơ đồ trên thì bất cứ một tế bo no của cơ thể (ở mô
phân sinh hay mô phân hoá) đều có nhân giống hệt nhân tế bo hợp tử banphân sinh hay mô phân hoá) đều có nhân giống hệt nhân tế bo hợp tử ban
đầu, tức l đều mạng bộ gen giống hệt bộ gen của hợp tử ban đầu (bộ gen
chứa trong bộ NST). Bởi vậy khi đợc tách ra khỏi cơ thể v gặp điều kiện
sống thích hợp thì bất cứ tế bo no đều có thể phát triển thnh một cơ thể
hon chỉnh.
+ Hiện tợng phản phân hoá v tái phân hoá
: Theo sơ đồ trên, mỗi tế bo ở giai
đoạn 8
tế bo (tb phôi sinh) khi đợc tách rời ra thì đều có thể phát triển

từ bất cứ bộ phận no của cây khi đợc kích thích (cơ giới hay
hoá học)hoá học).
- Từ mô phân sinh phát triển trực tiếp thnh cây.
Chơng VII. Nhân giống bằng phơng
pháp nuôi cấy mô v tế bopháp nuôi cấy mô v tế bo
4.2. Nuôi cấy mô chuyên hoá: nuôi cấy bất cứ bộ phận no của
(ảhh láễđ háhh )cây (mảnh thân, lá, rễ, đoạn cnh, cánh hoa,...).
Ch−¬ng VII. Nh©n gièng b»ng ph−¬ng
ph¸p nu«i cÊy m« vμ tÕ bμoph¸p nu«i cÊy m« vμ tÕ bμo
5. qui tr×nh nh©n gièng b»ng ph−¬ng ph¸p nu«i cÊy m« - tÕ bμo.
Chơng VII. Nhân giống bằng phơng
pháp nuôi cấy mô v tế bopháp nuôi cấy mô v tế bo
5.1. Giai đoạn chuẩn bị.
Đ ố( i)ề ờ ờiố- Đa cây tốt (cây u việt) về vờn su tập, vờn giống
+ Để giảm bớt nguồn cạnh (lai tạp xung quanh)
+ Để có điều kiện chăm sóc cho cây sinh trởng v phát triển+ Để có điều kiện chăm sóc cho cây sinh trởng v phát triển
tốt
+ Để chủ động lấy mẫu nhân giống
Việc đa các cây tốt về vờn su tập có thể bằng phơng pháp
ghép hoặc giâm hom.
- Trẻ hoá cây giống gốc: Để tạo mẫu cấy còn non (trẻ hoá: dựa
trên quá trình tuổi quyết định của các tế bo)
Chơng VII. Nhân giống bằng phơng
pháp nuôi cấy mô v tế bopháp nuôi cấy mô v tế bo
5.2. Giai đoạn cấy khởi động. (tạo mẫu sạch trong ống nghiệm)
- Mục đích
: tạo đợc mẫu cây sống trong ống nghiệm sạch hoá học cũng nh sinh học. Tạo đợc
nguồn mẫu sạch (sạch về hoá học v sinh học) sống đợc trong điều kiện in vitro.
+ Sạch hoá học: không lm ảnh hởng đến môi trờng hoá học phù hợp với loi cây.
+ Sạch sinh học: (sạch nấm v vius) vì mẫu cấy chỉ l 1 bộ phận rất nhỏ của cây nên sau khi

y (từ 1 thnh vạn chồi, triệu chồi). Đây l giai y( ạ,ệ)y g
đoạn quan trọng nhất trong nhân giống in vitro.
- Phơn
g pháp: cấy chuyển chồi sang các bình có gp p yy g
chứa môi trờng hoá học với thnh phần chất điều
ho sinh trởng kích thích tạo chồi nhiều lần (từ
ồ ềồ ềchồi thnh nhiều chồi/1 bình); 1 bình thnh nhiều
bình,...