173
Chỉång 9
THIÃÚT BË NI CÁÚY VI SINH VÁÛT
TRÃN MÄI TRỈÅÌNG DINH DỈÅỴNG RÀÕN

Ni cáúy vi sinh váût trãn cạc mäi trỉåìng tåi thãø hảt cọ nhiãưu ỉu viãûc hån so våïi
ni cáúy trãn cạc mäi trỉåìng dinh dỉåỵng lng. Nhỉ täúc âäü täøng håüp ca cạc enzim cao
hån 5 ÷ 6 láưn, ngoi ra canh trỉåìng nháûn âỉåüc cọ âäü áøm 40 ÷ 50% (trong canh trỉåìng
lng− 80 ÷ 95%), cho phẹp tiãút kiãûm âạng kãø ngưn nàng lỉåüng sáúy. Tuy nhiãn âãún nay
phỉång phạp ni cáúy vi sinh váût trãn cạc mäi trỉåìng dinh dỉåỵng ràõn chỉa âỉåüc ỉïng
dủng räüng ri trong cäng nghiãûp do chỉa cọ nhỉỵng thiãút bë tiãût trng âỉåüc cå khê hoạ
âạng tin cáûy.
Hiãûu sút v âäü hoảt hoạ ca cạc cháút hoảt hoạ sinh hc, thåìi gian quạ trçnh ni
cáúy ch úu phủ thüc vo nhỉỵng úu täú sau: loải vi sinh váût, thnh pháưn cáúu tỉí ca mäi
trỉåìng dinh dỉåỵng, lỉåüng v cháút lỉåüng ca ngun liãûu cáúy, nhiãût âäü ni cáúy, mỉïc âäü
thäøi khê ca canh trỉåìng phạt triãøn, cỉåìng âäü âo träün, trao âäøi khäúi v trao âäøi nhiãût.
Viãûc lỉûa chn dảng thiãút bë v nhỉỵng bäü phủ tråü âãø âm bo táút c nhỉỵng âiì hi
ca cäng nghãû cọ nghéa quan trng nháút.
9.1. PHÁN LOẢI THIÃÚT BË NI CÁÚY VI SINH VÁÛT TRÃN MÄI TRỈÅÌNG
DINH DỈÅỴNG RÀÕN
Âãø ni cáúy vi sinh váût trãn mäi trỉåìng dinh dỉåỵng ràõn, ngỉåìi ta sỉí dủng cạc loải
thiãút bë cọ kãút cáúu sau âáy: thiãút bë ni cáúy vi sinh váût trãn mäi trỉåìng ràõn dảng phng
cọ cạc khay âäüt läù nàòm ngang våïi kêch thỉåïc 400×800 mm, thiãút bë âỉåüc cå khê hoạ cọ
khay âỉïng âäüt läù, thiãút bë âỉåüc cå khê hoạ dảng ВИС
−
42Д, cạc thiãút bë bàng âai tạc

CỌ CẠC KHAY ÂÄÜT LÄÙ NÀỊM NGANG
Trong cạc âiãưu kiãûn sn xút âãø ni cáúy cạc giäúng náúm mäúc trãn bãư màût trong
cạc khay, ngỉåìi ta sỉí dủng cạc phng tiãût trng, säú lỉåüng cạc phng phủ thüc vo nàng
sút tênh theo canh trỉåìng náúm mäúc khä hng ngy. Âãø âënh hỉåïng thỉåìng khi nàng
sút 1 táún/ngy cáưn 3 ÷ 4 phng tiãût trng. Âäúi våïi nh mạy cọ nàng sút 10 táún/ngy säú
phng l 30 ÷ 40.
Phng tiãût trng l bưng kên cọ kêch thỉåïc 10000×2800×2100 mm våïi hai cỉía,
mäüt cỉía näúi våïi hnh lang thi liãûu. Bãn trong phng cọ ba âoản äúng thäng khê âãø nảp
khäng khê âiãưu ho tỉì mäüt hỉåïng, cn tỉì hỉåïng ngỉåüc lải- cạc äúng âãø thi khäng khê
trong phng. Diãûn têch ca phng âỉåüc tênh cho 18 ÷ 20 gin cọ khong 9 ÷ 10 khay
cho mäùi bãn, quy âäøi ra cạm khä l 100 kg. Khong cạch giỉỵa cạc gin 80 ÷100 mm,
giỉỵa cạc gin cọ khong cạch räüng 1000 ÷ 1200 mm âãø âi lải v cạch tỉåìng 200 ÷
300 mm.
Cạc bäü âiãưu ho âäüc láûp âỉåüc phán bäø trãn cạc phng tiãût trng nhàòm âãø âáøy
khäng khê cọ nhiãût âäü 22 ÷ 32
0
C, âäü áøm tỉång âäúi 96 ÷ 98% vo phng. Khäng khê tưn 175
hon cọ bäø sung 10% khäng khê sảch tỉì bäü âiãưu ho chênh, cạc hnh lang nảp v thạo
ca cạc phng cáưn phi cạch ly cạc phng bãn cảnh. Âiãưu âọ thỉûc hiãûn âỉåüc nhåì thäng
giọ hai chiãưu khi trao âäøi khäng khê nhiãưu láưn (âãún 8 láưn) v nhåì lm sảch khäng khê
thi khi cạc bo tỉí.
Viãûc ni cáúy giäúng trong cạc phng tiãût trng â âỉåüc sỉí dủng trong cạc giai
âoản âáưu ca sỉû phạt triãøn sn xút ra cạc chãú pháøm enzim. Nhỉỵng tỉåíng âãø tảo ra cạc
thiãút bë dảng cå khê hoạ cọ cạc khay nàòm ngang khäng mang lải kãút qu täút vç täún nhiãưu
kim loải v nàng sút tháúp.
9.3. THIÃÚ
T BË CỌ CẠC KHAY ÂỈÅÜC PHÁN BÄØ ÂỈÏNG

quay våïi cạc thanh truưn, thanh ràng âỉåüc kẻp chàût trãn cạc thanh truưn âỉåüc phán bäø
tỉì hai hỉåïng ca phng v dng âãø chuøn dëch phng. Hçnh 9.1. Cå cáúu âãø thạo dåỵ
tỉû âäüng canh trỉåìng náúm mäúc
trong cạc häüp ra khi phng:
1- Âỉåìng ray; 2- Chäút âënh
vë; 3- Khung; 4- Trủ âỉïng;
5- Chäút; 6- Táúm kim loải
phàóng; 7- Thanh näúi; 8- Âãú
cäüt; 9- Sng; 10- Âéa xêch Táút c cạc cå cáúu trãn âỉåüc làõp chàût trãn sng 9. Sng tỉûa trãn khung 3 nhåì âãú cäüt
8. Âäüng cå âiãûn lm chuøn âäüng thiãút bë. Phng cng våïi canh trỉåìng ni cáúy chuøn
dåìi theo âỉåìng ray 1 âãø thạo dåỵ v âỉåüc âënh vë åí mäüt vë trê â âënh. Sau âọ dng tay
ân måí táúm chàõn ca khay, cn tay gảt måí khay âáưu theo tiãún trçnh thạo dåỵ.
Khi måí âäüng cå âiãûn, thanh ràng cọ chäút 5 bàõt âáưu chuøn dëch, pháưn dỉåïi ca
nỉía khay dëch li ra. Sau âọ cå cáúu âáøy bàõt âáưu hoảt âäüng: táúm kim loải 6 hả xúng
dỉåïi, âáøy canh trỉåìng ni cáúy ra khi khay v âỉåüc náng lãn. Khi táúm kim loải náng
cao hån khay, sng bàõt âáưu chuøn dëch theo khung 3 nhåì âãú cäüt 8 vo vë trê trãn khung
tiãúp theo. Trủ chäúng 4 cng våïi sng chuøn dëch v khi tạc âäüng tåïi chäút, âỉa âãún vng
biãn, tải âáy khay âỉåüc thạo dåỵ theo thỉï tỉû.
Khi thiãút bë cọ 7 phng ni cáúy cọ thãø thu nháûn 1200 kg giäúng náúm mäúc trong
mäüt ngy. Cạc phng ni cáúy âỉåüc chãú tảo bàòng håüp kim nhäm, sỉïc chỉïa ca chụng −
500 kg, kêch thỉåïc cå bn ca phng 1600×1300×1020 mm, khäúi lỉåüng 771 kg.
Dáy chuưn tỉû âäüng hoạ âãø ni cáúy giäúng náúm mäúc. Trãn cå såí cạc phng ni
cáúy vi sinh váût trãn mäi trỉåìng ràõn cọ cạc häüp thạo då,ỵ â tho ra quạ trçnh làõp rạp v
váûn hnh dáy chuưn cäng nghãû âãø ni cáúy bàòng cå khê hoạ v nháûn âỉåü

9- Bn dåỵ liãûu; 10- Phng ni cáúy; 10- Bäü ra khåïp cúi cng; 12- Bàng ti;
13- Phng ni cáúy mäi trỉåìng ràõn; 14- Buläng ghẹp; 15- Âỉåìng ray

Trong mäùi bàng chuưn âãưu cọ bäü tiãût trng, näưi khúy träün, 9 phng ni cáúy
trãn mäi trỉåìng ràõn åí trong âỉåìng háưm kên våïi hãû âỉåìng ray 15 âãø chuøn dëch liãn tủc
cạc phng tỉì cäng âoản cäng nghãû ny âãún cạc âoản cäng nghãû khạc.
Váûn chuøn cạm v b c ci vo thng chỉïa bàòng khê nẹn, räưi cho qua vêt ti vo
mäüt trong nhỉỵng näưi tiãût trng. Sau khi nảp vo näưi tiãût trng mäüt lỉåüng nỉåïc v dung
dëch amoni sunfat nháút âënh räưi träün âãưu v tiãún hnh tiãût trng mäi trỉåìng åí chãú âäü tỉû
âäüng. Sau âọ mäi trỉåìng âỉåüc âỉa vo thiãút bë khúy träün tiãût trng. Nỉåïc âãø lm áøm
mäi trỉåìng v huưn ph â âỉåüc âäưng hoạ våïi lỉåüng 0,1 ÷ 0,8% so våïi khäúi lỉåüng ca
mäi trỉåìng dinh dỉåỵng cho vo thiãút bë khúy träün trãn.
Sau khi khúy träün trong vng 3 ÷ 5 phụt, cỉía nàõp ca mạy träün tỉû âäüng måí ra v
rọt mäi trỉåìng vo cạc häüp thạo dåỵ âỉåüc trong phng 13 dỉåïi mạy träün trãn bn nảp liãûu
5 ca giai âoản ni. Mäi trỉåìng vo phng tiãût trng qua rnh måí di âäüng cọ dảng hçnh
nọn, rnh phán bäú mäi trỉåìng vo 28 häüp. Sỉû âáưm chàût cạc mäi trỉåìng trong cạc låïp xy 178
ra khi phng dao âäüng, sau âọ theo âỉåìng ray tỉû âäüng chuøn vo âỉåìng háưm ca
phng ni cáúy 10.
Cäng âoản ni cáúy âỉåüc trang bë hai phng ni cáúy 10 song song nhau, cọ 9 vë
trê thäøi khê, hai bäü pháûn nảp liãûu 3 v 4, bäü pháûn thạo liãûu 9, nghiãưn giäúng, rỉía 8 v tiãût
trng phng 6. Táút c cạc bäü pháûn ny näúi nhau båíi cạc âỉåìng ray 15 cọ vng trn quay
1 v båíi cạc hãû thäúng váûn chuøn nàm bàng ti xêch v cå cáúu âáøy bàòng thu lỉûc 2. Viãûc
váûn chuøn cạc phng tỉì bäü pháûn ny sang bäü pháûn khạc âãưu tiãún hnh bàòng tỉû âäüng.
Âỉåìng háưm ca phng ni cáúy âỉåüc chia ra lm ba âoản: âoản âáư
u âỉåüc phán bäú
liãn tủc cho 6 phng ni vi sinh váût trãn mäi trỉåìng ràõn säú 13, âoản thỉï hai cho hai
phng v âoản thỉï ba cho mäüt phng. Cạc âoản trong phng ni âỉåüc âọng kên bàòng

v cạc phng ni cáúy, täún nàng lỉåüng v kim loải, nàng sút tháúp.
9.4. THIÃÚT BË NI CÁÚY GIÄÚNG BÀỊNG PHỈÅNG PHẠP TÉNH - ÂÄÜNG 179
ọỳi vồùi caùc õióửu kióỷn saớn xuỏỳt lồùn thỗ cọng suỏỳt õồn vở cuớa thióỳt bở cỏửn phaới tng
õaùng kóứ. Ngoaỡi ra cuợng cỏửn phaới taỷo ra caùc thióỳt bở cọỳ õởnh nhũm õaớm baớo õọỹ kờn cuớa tỏỳt
caớ caùc cọng õoaỷn cọng nghóỷ, giaớm dióỷn tờch vaỡ khọỳi lổồỹng rióng.
Phổồng phaùp nuọi cỏỳy chuớng nỏỳm mọỳc trón bóử mỷt tộnh - õọỹng lổỷc hoỹc laỡ ồớ chọứ
mọi trổồỡng ồớ traỷng thaùi bỏỳt õọỹng (traỷng thaùi tộnh), coỡn sau õoù chởu sổỷ chuyóứn õọỹng tuỏửn
hoaỡn cổồợng bổùc, laỡm tồi vaỡ chuyóứn õaớo (caùc õióửu kióỷn õọỹng lổỷc hoỹc). Vồùi phổồng phaùp
naỡy khọng thóứ sổớ duỷng caùc khay õổồỹc vỗ mọi trổồỡng seợ bở õọứ ra ngoaỡi.
Mọi trổồỡng dinh dổồợng õaợ tióỷt truỡng õổồỹc trọỹn vồùi giọỳng vi sinh vỏỷt õổa vaỡo giaỡn
bng taới õỏửu tión cuớa phoỡng nuọi cỏỳy. Khọng khờ õổồỹc pha trọỹn sồ bọỹ vồùi hồi nổồùc baớo
hoaỡ hay laỡ khọng khờ õổồỹc õióửu hoaỡ õỏứy vaỡo phoỡng. Lổồỹng khọng khờ vaỡ hồi nổồùc õổồỹc
tờnh toaùn sao cho trong vuỡng tộnh coù nhióỷt õọỹ cuớa họựn hồỹp hồi- khọng khờ 32 ữ 35
0
C, coỡn
õọỹ ỏứm tổồng õọỳi- 96 ữ 98%.
Thồỡi gian giổợ mọi trổồỡng cỏỳy trón giaỡn õổồỹc xaùc õởnh trón cồ sồớ phuỷ thuọỹc vaỡo sọỳ
saỡng trong phoỡng. Khi õoù thồỡi gian chung cuớa giọỳng phaùt trióứn trong tỏỳt caớ caùc giaỡn cỏn
bũng thồỡi gian chung cuớa quaù trỗnh nuọi cỏỳy giọỳng (tổỡ 24 õóỳn 48h). Qua nhổợng khoaớng
thồỡi gian nhổ nhau, saớn phỏứm õổồỹc chuyóứn bũng cồ khờ tổỡ giaỡn trón xuọỳng giaỡn dổồùi kóỳ
cỏỷn. Caùc giaỡn ồớ trón õổồỹc sổớ duỷng cho pha nuọi cỏỳy õỏửu tión, caùc giaỡn giổợa cho pha thổù
hai vaỡ caùc giaỡn dổồùi cho pha thổù ba. Cho nón mọi trổồỡng dinh dổồợng õaợ õổồỹc cỏỳy, khi
chuyóứn tổỡ giaỡn naỡy sang giaỡn khaùc xaớy ra tỏỳt caớ caùc giai õoaỷn phaùt trióứn. Vióỷc naỷp caùc lọ
mọi trổồỡng dinh dổồợng mồùi lón giaỡn trón cuỡng cuớa phoỡng vồùi khoaớng bũng thồỡi gian coù
mỷt cuớa mọi trổồỡng trón mọựi giaỡn cuớa phoỡng. Phổồng phaùp nhổ thóỳ cho pheùp sổớ duỷng tọỳi
õa thóứ tờch hổợu ờch cuớa phoỡng, cho pheùp tng cổồỡng quaù trỗnh vaỡ laỡm dóự daỡng õióửu kióỷn
lao õọỹng. Khi chuyóứn tổỡ giaỡn naỡy sang giaỡn khaùc mọi trổồỡng õổồỹc laỡm tồi nhũm tng

Saớn phỏứm khọ
Khọng
khờ vaỡo
Saớn phỏứm ổồù
t
Khọng
khờ vaỡo
Vuỡng I
Khọng khờ thaới

ca khäng khê vo phng.
Quảt 12 âáøy khäng khê vo vng phêa dỉåïi ca mạng sáúy våïi nhiãût âäü 60 ÷ 70
0
C
nhàòm sáúy thãm sn pháøm âãún hm áøm 10 ÷ 12%.
Quảt x håi 1 hụt khäng khê thi qua cạc xyclon 2 v âỉåüc thi vo khê quøn, cn
cạc hảt ca váût liãûu sáúy âỉåüc tạch ra v theo mỉïc âäü têch lu m thi ra ngoi theo chu
kç. Trỉåïc khi thi khäng khê vo khê quøn cáưn phi lm sảch trong cạc bäü lc thä 14 v
lc tinh 13.
Våïi mủc âêch thêch nghi cho mạy sáúy dng âãø ni cáúy chng náúm mäúc, khäng
khê âỉåüc hụt theo äúng thäng giọ âỉåüc âàût cao hån säúng mại thiãút bë khong 4 ÷ 5 m,
âỉåüc lc qua bäü lc thä, lc vi khøn v âỉåüc ho láùn våïi håi nỉåïc bo ho trong äúng
thäng giọ âãø âảt âỉåüc cạc thäng säú cäng nghãû quy âënh (nhiãût âäü 32 ÷ 33
0
C v âäü áøm
tỉång âäúi 96 ÷ 98%). Sỉí dủng cạc bäü lc vi khøn âãø lm sảch khäng khê thi vi khøn .
Vo thåìi gian tiãût trng mạy sáúy thç bäü lc ny ngỉìng hoảt âäüng. Trong táút c ba giai
âoản, åí chäø vo v ra ca khäng khê âãưu âàût cạc nhiãût kãú tỉû ghi âãø kiãøm tra nhiãût âäü v
âäü áøm ca khäng khê v mäi trỉåìng.
Nảp mäi trỉåìng dinh dỉåỵng â âỉåüc tiãût trng lãn gin trãn cng ca phng phi
âỉåüc bët kên. Bàng ti váûn chuøn phán bäø mäi trỉåìng theo gin.