PHòNG GD-ĐT huyện gia lâm
Trờng THCS trung mầu
o0o
SáNG KIếN KINH NGHIệM
Sử dụng giáo án điện tử
trong giảng dạy môn Địa lý 8

Ngời viết : Nguyễn Đình Dũng
Tổ chuyên môn : Tự nhiên
Hà Nội: 3 - 2009
Sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy địa lí Trang: 2
Mở đầu
Nh chúng ta đã biết, phơng pháp dạy học là những con đờng, cách thức và
phơng tiện tác động qua lại giữa ngời dạy (giáo viên) và ngời học (học sinh) nhằm
đảm bảo sự lĩnh hội nội dung tri thức nh mục đích dạy học-giáo dục quy định xét
trong sự vận hành của nó. Hiện nay, quá trình đổi mới giáo dục mà t tởng cơ bản
lấy học sinh làm trung tâm đã ngày càng khẳng định tính đúng đắn hiệu quả. Do
vậy, việc lựa chọn phơng pháp dạy học để phù hợp với xu thế phát triển chung của
xã hội là hết sức cần thiết.Trong thời đại phát triển của công nghệ thông tin, việc
ứng dụng phơng tiện hiện đại và tin học vào giảng dạy đang là một điều thiết yếu
Dạy học là một nghề sáng tạo. Ngời giáo viên khi đứng trên bục giảng luôn gặp
những vấn đề và tình huống thật phong phú, đa dạng, đòi hỏi phải có cách sử lý, giải
quyết sáng tạo.
Là một giáo viên , tôi thấy đợc việc sử dụng giáo án điện tử để dạy trong các
tiết học là cần thiết đối với sự tiếp thu của học sinh. nhất là với vấn đề đổi mới phơng
pháp dạy học hiện nay, vì vây tôi nảy sinh ý tởng nâng cao chất lợng dạy và học bằng
cách: Sử dụng giáo án điện tử trong dạy học để việc đổi mới phơng pháp dạy họcdạt
hiêu quả.
Để đáp ứng đợc yêu cầu giáo dục ngày càng cao đòi hỏi mỗi giáo viên cần phải
không ngừng học hỏi để theo kịp và nắm bắt đợc một cách nhanh nhạy về đổi mới ph-

pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của
học sinh phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dỡng phơng pháp tự
học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động tới tình cảm, đem
lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh". Hiện nay vấn đề đổi mới phơng pháp
giảng dạy giáo dục, ứng dụng giáo án điện tử vào dạy học không phải là mối quan tâm
của cá nhân nào. Đó là nhiệm vụ chung của toàn ngành giáo dục . Nghị quyết của
Đảng về cải cách giáo dục năm 1979 đã ghi rõ: Sự nghiệp Cách mạng luôn đổi
mới vì thế công tác giáo dục cũng phải đổi mới
Nhiệm vụ và mục tiêu đào tạo con ngời cho hiện nay và mai sau là: Làm chủ tri
thức khoa học và công nghệ hiện đại, có t duy sáng tạo, có kĩ năng thực hành giỏi.
Muốn thực hiện đợc yêu cầu trên thì việc dạy học của giáo viên cũng cần theo xu hớng
hiện đại hoá
Mục tiêu đào tạo trong giáo dục là giúp trẻ phát triển toàn diện, giúp trẻ hình
thành những phẩm chất cơ bản của con ngời, với những vốn kiến thức để có một hành
trang vững vàng trong tơng lai . Một yêu cầu đặt ra: Là một giáo viên cần phải làm gì?
Làm thế nào trong các giờ dạy của mình có chất lợng để sản phẩm do mình tạo ra có
một nền móng thật vững chắc để nâng cao chất lợng giáo dục trong nhà trờng nói
chung và bậc trung học cơ sở nói riêng.
Nguyễn Đình Dũng Trờng THCS Trung Mầu
Sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy địa lí Trang: 5
Xu hớng chung của sự đổi mới phơng pháp giảng dạy ở bậc trung học cơ sở là
làm sao để giáo viên không chỉ là ngời truyền thụ kiến thức mà còn là ngời tổ chức
định hớng cho học sinh hoạt động để học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm
của bản thân vào sự chiếm lĩnnh tri thức mới.
Vì thế việc cải tiến phơng pháp giảng dạy bằng cách tạo ra nhiều hình thức học
tập là cần thiết nhằm cuốn hút học sinh say mê hào hứng, tự giác lĩnh hội tri thức, từ đó
phát huy năng lực, trí sáng tạo của mỗi học sinh.
Xuất phát từ yêu cầu đó mà vấn đề sử dụng giáo án điện tử trong các giờ học
phục vụ đổi mới phơng pháp dạy học đợc các cấp lãnh đạo và nhiều giáo viên quan
tâm. Bởi học sinh bậc trung học cơ sở mới từ trung học cơ sở chuyển lên, nên việc thu

Có nhà giáo dục cho rằng : Trẻ không sợ học mà chỉ sợ những tiết học đơn điệu
nhàm chán . Học sinh trung học cơ sở cảm thấy mệt mỏi và chán học khi chỉ nhìn
thấy mãi một hình ảnh của giáo viên với những phơng tiện dạy học đơn giản. Lúc đó
học sinh mong muốn đợc nhìn thấy một cái gì khác lạ và mới mẻ để tạo ra một cảm
giác thoải mái khi có cái mới để thu nhận kiến thức, thờng cái mới đó là những cái
mà học sinh không thể quan sát trực tiếp đợc, hoặc không bao giờ đợc quan sát. Ví dụ
khi dạy về bài châu nam cực để nói về sự thích nghi của động vật với khí hậu lạnh
khắc nghiệt châu nam cực giáo viên có thể sử dụng các đoạn phim t liệu lấy trên mạng
về sự thích nghi của động vật ở đây. Do đó nếu việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy
học địa lí một cách phù hợp với nhận thức của học sinh thì sẽ nâng cao hiệu quả giờ
dạy của giáo viên lên rất nhiều.
Sử dụng giáo án điện tử trong dạy học địa lí có tác dụng làm giảm sự phụ thuộc
của học sinh vào lời giảng của giáo viên do đó góp phần đổi mới phơng pháp học một
cách có hiệu quả . Chính vì thế mà trong các diễn đàn nói về giáo dục đã các nhà giáo
dục đều khuyến khích giáo viên làm giáo án điện tử, sử dụng giáo án điện tủ trong dạy
học .Bởi nó có tính ứng dụng cao và hiệu quả tích cực :
- Đặc thù trong ứng dụng:
+ Dễ dàng sao chép, lu giữ, kiểm soát và sử dụng mọi thông tin đã có trong máy,
dễ dàng thay đổi, cập nhật và chèn các vấn đề có liên quan vào dữ liệu đã có.
+ Có thể liên tục thay đổi phơng pháp giảng dạy ngay trớc giờ lên lớp ít phút mà
không ai có thể nhận thấy (có thể dùng một giáo án nhng có những giờ dạy hoàn toàn
khác nhau, mỗi giờ có một phong phú riêng do ta thay đổi các t liệu và cách đặt vấn đề
khác nhau). Bản thân giáo viên cũng luôn thấy cái mới ở chính mình.
+ Tất cả các thí nghiệm vật lý, hoá học, địa lý đều có thể mô phỏng nh thật
+ Tốc độ làm việc cao, rất tiết kiệm thời gian (Cùng trong một thời gian nhất
định, ứng dụng CNTT đem lại khối lợng thông tin nhanh và lớn gấp nhiều lần).
Nguyễn Đình Dũng Trờng THCS Trung Mầu
Sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy địa lí Trang: 7
Chính vì vậy giáo án điện tử trong dạy học là hết sức cần thiết trong các giờ học
căng thẳng nhằm:

Nguyễn Đình Dũng Trờng THCS Trung Mầu
Sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy địa lí Trang: 8
Cơ sở vật chất của các trờng học hiện nay khó có thể đáp ứng đợc cách học
theo hớng mới này. Việc có đợc một phòng chức năng để học các môn chỉ có một
số trờng tiêu biểu trong thành phố mới làm đợc. Vấn đề bất cập hiện nay là để dạy
một tiết học địa lý có khi cần đến 3-4 bản đồ, lợc đồ thậm chí nhiều hơn nữa Giáo
viên phải mất nhiều thời gian chuẩn bị,việc mang chúng đến các lớp học dễ làm đồ
dùng h hỏng, sử dụng cồng kềnh hiệu quả lại không cao.
Trong thực tiễn dạy học ở trờng THCS cho thấy trong phòng đồ dùng dạy học đ-
ợc trang bị chủ yếu tranh ảnh, một số ít mô hình. Việc sử dụng các PTTQ này chỉ giúp
các em nhận biết nhng hiệu quả tạo hứng thú cho học sinh cha thực sự cao. - Những
hình ảnh trong SGK cũng không nhiều, một số bản đồ, biểu đồ cũng cha đủ cho học
sinh, mà kiến thức qua kênh hình là rất lớn. Mục đích của giáo viên trong mỗi giờ lên
lớp bộ môn Địa lý là phải cùng học sinh khai thác, thu thập, xử lý các thông tin và tìm
ra, phát hiện ra những kiến thức qua kênh hình, điều này dần dần qua các bài học sẽ trở
thành kỹ năng trong cuộc sống và trong học tập thờng ngày.
Qua thực tế làm công tác giảng dạy, một điều mà bất cứ giáo viên nào cũng nhận
thấy: Đối với lứa tuổi thếu niên mọi hình ảnh trực quan đều rất hấp dẫn, nó thu hút trí
tò mò, thu hút sự chú ý của học sinh, đa kiến thức đến với học sinh một cách nhẹ
nhõm, thú vị khiến cho giờ học không căng thẳng, kiến thức sẽ ngấm sâu vào học sinh
và luôn trở lại mỗi khi có yêu cầu hoặc bắt gặp những hình ảnh tơng tự Qua kênh
hình học sinh rất dễ làm quen, tự chủ với các phơng pháp tự suy luận, tự nghiên cứu,
điều này rất quan trọng với các cấp học về sau, nhất là Đại học và cả trong suốt cuộc
đời. Bởi vì, đến một lúc nào đó, ngời thầy tập trung truyền thụ kiến thức cơ bản, dạy
con ngời biết cách khai thác, suy luận, nghiên cứu, còn nội dung và kiến thức thì vô
cùng, đến một ngỡng nào đấy kiến thức học sinh có thể sẽ cực kì phong phú.
Chúng ta đã biết, địa lí là môn khoa học thực nghiệm nên đòi hỏi trong quá trình
học, học sinh đợc tích cực nghiên cứu, chủ động chiếm lĩnh tri thức. Nếu chỉ sử dụng
các đồ dùng sẵn có thì cha phát huy hết khả năng nghiên cứu và tạo hứng thú học
tập.cho học sinh Bên cạnh đó công nghệ thông tin ngày càng phát triển với nhiều phần

Tham khảo những trang web về thiết kế giáo án điện tửtrong học ở các diễn đàn
trên mạng.
Để có một giờ học đổi mới, giáo viên phải thiết kế giáo án, theo h ớng đổi mới,
chú trọng đến ngời học. Trong các bài soạn của mình, tôi luôn chú ý đến các vấn
đề sau:
+ Xác định mục tiêu tiết học:
Nguyễn Đình Dũng Trờng THCS Trung Mầu
Sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy địa lí Trang: 10
Trong tiết học đó, học sinh đợc tổ chức hoạt động để nắm đợc kiến thức cơ bản
nào? Đợc rèn kỹ năng gì, cố gắng để xác định trọng tâm của tiết học, yêu cầu tôi
thiểu đối với từng đối tợng học sinh.
+ Xác định phơng pháp thể hiện trong tiết học: (Mình sẽ dạy nh thế nào?).
Để giải quyết vấn đề này, giáo viên đọc kĩ sách giáo khoa, sách giáo viên kết
hợp cùng một số tài liệu tham khảo có liên quan đến kiến thức của bài. Trên cơ sở
thực tế về học sinh, về cơ sở vật chất của trờng xác định cách dạy của mình.
Để xác định phơng pháp cho phù hợp, ngời giáo viên phải quan tâm đến tối t-
ợng học sinh. Phải xác định xem một kiến thức mà mình cần truyền thu học sinh đã
biết gì? Những kiến thức nào có thể tự các em nắm bắt đợc, những kiến thức nào
cần có sự gọi mở của giáo viên những tình huống nào có thể phát sinh thêm trong
tiết học mà giáo viên phải giải quyết, đâu là những sai sót học sinh hay mắc phải.
+ Dự kiến đồ dùng dạy học cần thiết:
Suy nghĩ xem nên dùng các phơng tiện nào để học sinh có hoạt động chủ
động, tích cực và tiết học có hiệu quả nhất. Các phơng tiện có thể chọn thờng là: Sơ
đồ bảng phụ, các thiết bị tự tạo đơn giản, tranh ảnh, mô hình, phim, máy chiếu,
băng, máy vi tính, đĩa CD
Dựa trên cơ sở thực tế và tuỳ từng tiết học phải xác định đợc những đồ dùng
cụ thể của giáo viên và học sinh cần sử dụng trong các thiết bị đó. Giáo viên chuẩn
bị đến đâu? Học sinh chuẩn bị đến đâu?
+ Thiết kế các hoạt động của giáo viên và học sinh:
- Mỗi hoạt động đó đợc dự kiến thời gian cụ thể và mục tiêu nhất định.

mềm ứng dụng nh: Powerpoint, violet
Hình thức soạn bài: tôi nhận thấy rõ tầm quan trọng của việc sử dụng giáo án điện tử
trong dạy học nói chung trong các giờ địa lí nói riêng nhằm mục đích phục vụ việc đổi
mới phơng pháp dạy học là cần thiết. Vì thế tôi đã đi sâu tìm hiểu và soạn một số giáo
án điện tử.Trong khuôn khổ cho phép, tôi xin đa ra những ví dụ cụ thể trong bộ
môn địa lý lớp 8 (Những tiết đã sử dụng hiệu quả các phơng tiện hiện đại).
Nguyễn Đình Dũng Trờng THCS Trung Mầu