I.Lời mở đầu
Trong thời đại xã hội nào, những người lao động sản xuất trong các
ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ công nghiệp hay những người công nhân
đều có vai trò sáng tạo chân chính ra lịch sử và là những người giữ vai trò
quyết định sáng tạo công cụ sản xuất, gía trị thặng dư và chính trị xã hội. Chủ
nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác-
Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện về các quy luật chính trị xã hội của
quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của các hình thái kinh tế xã hội
cộng sản chủ nghĩa.Trong đó, chủ nghĩa xã hội khoa học đã tập chung nghiên
cứu những nguyên tắc căn bản, những điều kiện, con đường, hình thức,
phương pháp đấu tranh của giai cấp công nhân để thực hiện chuyển biến từ
chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa xã hội. Từ vai trò to lớn của giai cấp công
nhân, việc khẳng định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân có ý nghĩa
quan trọng cả về lý luận lẫn thực tiễn. Trước sự khủng hoảng và sụp đổ của
chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên xô, nhiều người đã bộc lộ sự giao động
và hoài nghi về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Bọn cơ hội xét lại và
các thế lực chống cộng có cơ hội mới để phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai
cấp công nhân, vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản và chủ nghĩa xã hội.
Trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đang diễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở trong thời kỳ thoái
trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động, và có
nhiều tiêu cực thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
được đặt ra trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, cả trên hai phương diện: lý luận
và thực tiễn.
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một phạm trù cơ bản nhất của
chủ nghĩa xã hội khoa học, do đó nó đã được C.Mác-Ph.Ăngghen và Lênin
1
nghiên cứu và phát triển hết sức hoàn thiện trong trong quá trình phát triển
của lịch sử thế giới. Xét trên phương diện lịch sử, những nhận định và lý luận
của các ông về giai cấp công nhân có tác dụng to lớn và đúng đắn.Còn đối với

sản xuất,tái sản xuất ra của cải vật chất và cái tạo các mối quan hệ xã hội: là
lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội.
2. Nội dung và điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai
cấp công nhân:
2.1. Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:
Nói một cách khái quát, nội dung và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân là xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người,
giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi
mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ
nghĩa văn minh.
3
Ph.Ăngghen viết: "Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy đó là sứ
mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại". V.I.Lênin cũng chỉ rõ: " Điểm chủ
yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng rõ vai trò lịch sử thế giới
của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”.
Ở nước ta, giai cấp công nhân trước hết phải làm cuộc cách mạng dân tộc
dân chủ nhân dân. Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là phải lãnh đạo
cuộc cách mạng đó thông qua đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản Việt
Nam, đấu tranh giành chính quyền, thiết lập nền chuyên chính dân chủ nhân
dân. Trong giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân từng
bước lãnh đạo nhân dân lao động xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội,
không có người bóc lột người, giải phóng nhân dân lao động khỏi mọi sự áp
bức, bóc lột, bất công.
Như vậy thực chất sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế
độ tư hữu về tư liệu sản xuất khác với việc thay thế chế độ tư hữu này bằng
chế độ tư hữu khác, và tính triệt để cách mạng trong việc thực hiện sứ mệnh
đó là giải phóng giai cấp cùng với quá trình giải phóng dân tộc và nhân loại.
Giai cấp này chỉ hoàn thành sứ mệnh khi xây dựng thành công giai đoạn cao
trào của hình thành kinh tế xã hội CSCN là xã hội CSCN văn minh.

tư sản
Cả hai mặt của mâu thuẫn cơ bản này không thể được giải quyết triệt để
trong khuôn khổ CNTB, tất yếu dẫn đến cách mạng XHCN do giai cấp công
nhân lãnh đạo vào tổ chức. Đó là sự quy định khách quan cho sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân. Các giai cấp tầng lớp khác trong xã hội có lợi ích cơ
bản thống nhất với lợi ích của giai cấp công nhân như trí thức, nông dân sẽ
là lực lượng tham gia vào cuộc cách mạng XHCN, còn giai cấp lãnh đạo cuộc
cách mạng tất yếu này phải là giai cấp công nhân. Do mâu thuẫn cơ bản trong
CNTB là mâu thuẫn giai cấp công nhân và giai cấp tư sản, cuộc cách mạng
5
này do giai cấp công nhân lãnh đạo nhằm mục tiêu cao cả là lật đổ giai cấp tư
sản, giải phóng giai cấp công nhân, giai cấp khác trong xã hội và giải phóng
con người.
Vậy giai cấp tiên tiến là do tính chất lao động của nền sản xuất Đại công
nghiệp mà giai cấp công nhân đã dần dần trở thành giai cấp trung tâm, một bộ
phận quan trọng nhất của lực lượng sản xuất của nền sản xuất TBCN, vậy đây
có phải là lực lượng quyết định, phá vỡ quan hệ sản xuất hay không? Đây là
giai cấp duy nhất có khả năng lãnh đạo toàn xã hội xây dựng thành công
phương thức sản xuất mới cao hơn phương thức sản xuất TBCN.Là giai cấp
có tinh thần cách mạng triệt để nhất: Bởi vì trong cuộc đấu tranh chống lại
giai cấo tư sản họ không có gì để mất ngoài sự nghèo đói, nhưng thắng lợi họ
sẽ được cả thế giới.
Công nhân là giai cấp có tinh thần đoàn kết có ý thức tổ chức kỷ luật. Do
được rèn luyện trong nền sản xuất Đại công nghiệp nên giai cấp công nhân có
sẵn tinh thần đoàn kết, ý thức tổ chức kỷ luật trong sản xuất.
Công nhân là giai cấp có tinh thần quốc tế vô sản: Do tính chất của sản
xuất mà giai cấp công nhân có khả năng và điều kiện để tíếp thu của CNXH
khoa học,giác ngộ sứ mệnh lịch sử của giai cấp mình,cũng như đoàn kết
thống nhất giai cấp,đoàn kết với tầng lớp lao động khác ở phạm vi quốc tế
theo chủ nghĩa quốc tế vô sản.

động đả kích chủ nghĩa Mac-Lênin phủ nhận sứ mạng lịch sử của giai cấp
công nhân (GCCN) liệu đến ngày nay GCCN có còn tồn tại hay không? Để
làm rõ điều này chúng ta cần căn cứ vào hai thuộc tính sau đây để nhận diện:
Thứ nhất nói về nghề nghiệp: Mac & Ăng-ghen cho rằng công nhân là
tất cả những người lao động trực tiếp hay gián tiếp có sử dụng công cụ lao
động trong lĩnh vực sản xuất cộng nghiệp ngày càng hiện đại.
7
Thứ hai nói về địa vị: công nhân là những người không có TLSX (tư lịêu
sản xuất) phải làm thuê, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà tư
bản bóc lột giá trị thặng dư Mac-Angghen gọi họ là giai cấp vô sản.
Lấy hai tiêu chí trên để phân biệt và xác định rằng giai cấp công nhân
ngày nay không hề bị biến mất mà trái lại ngày càng không ngừng phát triển
về số lượng.Cụ thể theo tổ chức lao động quốc tế 1900,toàn TG có 80 triệu
công nhân,sau tám năm đến 1998 tăng đến 800 triệu.
Đối với giai cấp công nhân hiện nay mặc dù cơ cấu ngành nghề ở các
nuớc tư bản dịch vụ chiếm 50-70% sản xuất đã được tự động hoá với một
trình rất cao,nhưng trong lao động kể cả trực tiếp hay gián tiếp ngừơi lao động
điều phải sử dụng công cụ lao động của cộng nghiệp hiện đại và họ điều là
những nguời không có tư liệu sản xuất.Do đó xét về địa vị xã hội họ vẫn là
người làm thuê.nếu như trước kia người công nhân chỉ bán sức lao động cơ
bắp là chủ yếu, thì ngày nay họ còn bán luôn cả sức lao động trí óc và đôi khi
bán chất xám lại là điều chủ yếu.Trong xã hội ngày nay có phải cuộc sống của
công nhân được trung lưu hóa?Để trả lời câu hỏi này chúng ta cần xét ở hai xã
hội.
Ở các nước tư bản, phần đông họ không càn là những người vô sản trần
trụi với hai bàn tay trắng, một số có tư liệu sản xuất phụ mà họ có thể cùng
gia đình làm thêm ở nhà để sản xuất một số công đoạn phụ cho nhà máy, xí
nghiệp. Một số ít có cổ phần nhưng rất bé và bản thân họ cũng chỉ là những
người lao động làm thuê. Và trên thực tế không phải người công nhân nào
cũng có thể mua được cổ phần.

có chút ít cổ phần trong doanh nghiệp thì họ càng bị ràng buộc chặt chẽ hơn
vào guồng máy sản xuất của tư bản,càng bị bóc lột nặng nề và tinh vi
hơn.Theo Tổ chức lao động quốc tế (ILO) tỷ suất bóc lột giá trị thặng dư
trung bình ở thế kỷ XIX là 20,thì hiện nay là 300,cá biệt có nơi, như tập đoàn
9
Microsoft tỷ suất này lên tới 5000.Từ một chiều cạnh khác, hiện nay sự tăng
lên lượng tri thức khoa học và văn hóa của công nhân lại cũng là một tiền đề
quan trọng để giúp họ nhận thức và cải tạo xã hội. Họ đang phê phán CNTB
và đến với CNXH như đến với cái đúng và do sự thôi thúc của lý trí chứ
không chỉ do nghèo đói.Với tri thức và khả năng làm chủ công nghệ cao,với
năng lực sáng tạo và ý thức về sứ mệnh,GCCN hiện đại đang có thêm điều
kiện để tự giải phóng.
Nhờ có những điều chỉnh lớn và tận dụng được thành tựu của cách mạng
khoa học và công nghệ,đặc biệt là qua toàn cầu hóa kinh tế,CNTB đang còn
khả năng tiếp tục kéo dài sự tồn tại nhưng không thể tránh được “định mệnh”
mà Mác đã vạch ra từ sứ mệnh lịch sử thế giới của GCCN.Quá trình toàn cầu
hoá kinh tế hiện nay là biểu hiện tập trung của xu thế xã hội hóa lực lượng sản
xuất và cũng làm sâu sắc thêm mâu thuẫn cơ bản trong lòng CNTB.Nó khai
triển mâu thuẫn cơ bản của phương thức sản xuất TBCN đến mọi ngõ ngách
của thế giới qua những biểu hiện xã hội đa dạng.Đó là mâu thuẫn giữa GCCN
hiện đại đang bị CNTB toàn cầu bóc lột giá trị thặng dư với một giai cấp tư
sản “ngày càng trở nên là giai cấp thừa” trong sản xuất và phản động về chính
trị;Đó là mâu thuẫn giữa các nước phát triển với các nước đang phát triển, hay
“phương Bắc và phương Nam”, giữa “trung tâm và ngoại vi” ;là mâu thuẫn
của lợi ích từng quốc gia-dân tộc với lợi ích của các tập đoàn tư bản;giữa
những nước phát triển và đang phát triển; giữa chủ quyền quốc gia-dân tộc
với xu thế đồng hóa cưỡng bức;giữa văn hoá dân tộc với cuộc xâm lăng bằng
tư tưởng, lối sống của những nước đế quốc trong môi trường toàn cầu đang
vận hành theo những cơ chế bất bình đẳng;Đó còn là mâu thuẫn giữa các
nước tư bản xung quanh việc tranh giành vị trí,thế lực và ảnh hưởng thông

11
GCCN Việt Nam hiện nay gồm người lao động chân tay, lao động trí óc,
hoạt động sản xuất trong các ngành công nghiệp thuộc các Doanh nghiệp nhà
nước, hợp tác xã, khu vực tư nhân, hợp tác liên doanh với nước ngoài, họ đại
diện cho phương thức sản xuất tiên tiến có tri thức. Họ là lực lương đi đầu
trong sự nghiệp công nghiệp hoá, là hạt nhân vững chắc trong liên minh công
nhân, nông dân trí thức. Nhược điểm của giai cấp công nhân Việt Nam: như
số lượng còn ít, chưa được rèn luyện nhiều trong công nghiệp hiện đại, trình
độ văn hoá và tay nghề còn thấp.
Nhưng điều đó không thể là lý do để phủ nhận sứ mệnh lịch sử chủ nghĩa
GCCN Viêt Nam. Xét về bản chất thì chưa thể có và không thể có tổ chức
chính trị nào, giai cấp nào có thể thay thế được giai cấp công nhân trong sự
nghiệp xây dựng một xã hội mới, trong đó nhân dân lao động được làm chủ,
đất nước độc lập và phồn vinh xóa bỏ áp bức bất công, mọi người đều có điều
kiện phấn đấu cho cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc.
Sứ mệnh của GCCN Việt Nam là giải phóng dân tộc và phát triển đất
nước theo định hướng XHCN; qua đó giải phóng giai cấp, giải phóng người
lao động, xây dựng một “xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ,
văn minh” Hiện nay, để sớm đưa đất nước khỏi tình trang kém phát triển,
nội dung trọng tâm là đẩy mạnh công nghiêp hóa, hiện đại hóa gắn với kinh tế
tri thức và giữ vững định hướng XHCN.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định đẩy mạnh công nghiêp
hóa, hiện đại hóa hiện nay là “Rút ngắn quá trình công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa gắn với phát triển kinh tế tri
thức, coi kinh tế tri thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và công nghiệp
hoá, hiện đại hoá”. Theo đó phát triển GCCN nước ta cả về số lượng và chất
lượng, và tổ chức; nâng cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn và
nghề nghiệp, xứng đáng là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đổi mới. Phát
triển GCCN cũng chính là phát triển, hoàn thiện chủ thể của sứ mệnh lịch sử
12

kém để doanh nghiệp lụn bại, công nhân không việc làm.
Cùng với quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá phải xây dựng giai cấp
công nhân phát triển về số lượng, giác ngộ về chính trị, có bản lĩnh chính trị
vững vàng, có khả năng tiếp thu sáng tạo công nghệ mới, lao động đạt năng
suất hiệu quả cao, làm tròn sứ mệnhcủa mình.
14
MỤC LỤC
I.Lời mở đầu 1
II.Nội Dung: 3
1.Khái niệm giai cấp công nhân, sứ mệnh lịch sử của một giai cấp: 3
2. Nội dung và điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai
cấp công nhân: 3
2.1. Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân: 3
2.2. Những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp
công nhân: 4
3.Những nhân tố chủ quan trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịnh sử
của giai cấp công nhân: 7
4. Sứ mệnh lịch sử của GCCN Việt Nam hiện nay 11
Kết luận 14
MỤC LỤC 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
15
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Chủ nghĩa xã hội - NXB Đại học Bách khoa Hà Nội
2. www.google.com.vn
16