GIẢI ĐÁP CÁC TÌNH HUỐNG THẮC MẮC VỀ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
Tổng hợp 91 câu hỏi thắc mắc các tình huống thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ giúp các bạn
tự tin hơn trong công việc kế toán.
Câu hỏi 1:
Trong năm 2009 Công ty đã có các tờ khai tạm tính thuế TNDN theo quý, Cuối năm quyết toán
xử lý số thuế TNDN chênh lệch tăng hoặc giảm sau quyết toán như thế nào?
Trả lời:
Theo hướng dẫn tại Điểm 3.4, Phần II Công văn số 353/TCT-CS ngày 29/1/2010 của Tổng cục
Thuế thì:
- Trường hợp DN tự quyết toán thuế TNDN của năm 2009 có phát sinh số thuế TNDN được ưu
đãi miễn, giảm, gia hạn cao hơn so với số tạm tính của 4 quý. Chênh lệch tăng thêm đó sẽ được
gia hạn nộp thuế chậm nhất đến hết ngày 30/10/2010.
- Trường hợp DN tự quyết toán thuế TNDN của năm 2009 có phát sinh số thuế TNDN được ưu
đãi miễn, giảm, gia hạn thấp hơn so với số tạm tính của 4 quý thì DN lập hồ sơ khai bổ sung điều
chỉnh theo quy định tại Điểm 5.1, Mục I, Phần B Thông tư số 60/2007/TT-BTC ngày 14/6/2007
của Bộ Tài chính.

Câu hỏi 2:
1- Khi doanh nghiệp đóng tiền bảo hiểm XH, BHYT cho người lao động theo hợp đồng lao động
thì chi phí này có được tính vào chi phí hợp lý được trừ khi tính thu nhập chịu thuế TNDN?
2- Nếu trong hợp đồng lao động có ghi rõ mức phụ cấp trả hàng tháng cho người lao động thì các
khoản phụ cấp đó có được tính vào chi phí hợp lý được trừ khi tính thu nhập chịu thuế TNDN?
Trả lời:
Theo quy định của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp thì:
1- Các khoản trích nộp quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định đều được trừ khi xác
định thu nhập chịu thuế TNDN.
2- Các khoản chi trả cho người lao động mang tính chất tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp
trả cho ngưòi lao động theo quy định của pháp luật đã ghi rõ trong hợp đồng lao động thì được
trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Câu hỏi 3:


Câu hỏi 5:
Năm 2008 công ty lỗ 70 triệu (theo tôi biết là không phải làm kế hoạch chuyển lỗ và được hiểu là
chuyển trong vòng 5 năm liên tiếp). Năm 2009 công ty có lãi (lợi nhuận tính thuế) 60 triệu vậy
công ty có được chuyển hết 70 triệu lỗ không? Hay chỉ được chuyển nhỏ hơn hoặc bằng 60
triệu?
Trả lời:
Tại Khoản 2, Mục VII, Phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 của Bộ Tài
chính hướng dẫn:“ Doanh nghiệp sau khi quyết toán thuế mà bị lỗ thì đuợc chuyển lỗ của năm
quyết toán thuế trừ vào thu nhập chịu thuế của những năm sau. Thời gian chuyển lỗ tính liên tục
không quá 5 năm, kể từ năm tiếp sau năm phát sinh lỗ”.
Căn cứ hướng dẫn trên, thì công ty chỉ chuyển lỗ nhỏ hơn hoặc bằng 60 triệu, số lỗ còn lại được
chuyển sang các năm sau nhưng liên tục không quá 5 năm.

Câu hỏi 6:
Công ty nằm trong KCN được thuê đến thời hạn 2012 là trả lại đất. Vậy có thể đăng ký khấu hao
TSCĐ nhanh không? thấp hơn mức tối thiểu nhà nước quy định?
Trả lời:
Theo hướng dẫn tại Điểm 2.2d, Mục IV, phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày
26/12/2008 hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế Thu nhập doanh nghiệp thì:
“Phần trích khấu hao vượt mức quy định hiện hành của Bộ Tài chính về chế độ quản lý, sử dụng
và trích khấu hao tài sản cố định. Trường hợp doanh nghiệp có lãi, có nhu cầu về khấu hao nhanh
để đổi mới công nghệ đang áp dụng phương pháp khấu hao theo đường thẳng là phần trích khấu
hao vượt quá mức khấu hao nhanh theo quy định.”
Theo hướng dẫn tại Điểm 2, Điều 13 Thông tư số 203/2009/TT-BTC ngày 20/10/2009 của Bộ
Tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định, hướng dẫn:
“ …- Phương pháp khấu hao đường thẳng:
Tài sản cố định tham gia vào hoạt động kinh doanh được trích khấu hao theo phương pháp khấu
hao đường thẳng.
Doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả kinh tế cao được khấu hao nhanh nhưng tối đa không quá 2

Theo quy định hiện hành thì mức chi phụ cấp đi công tác trong nước và nước ngoài đối với cán
bộ, viên chức nhà nước thực hiện theo các văn bản sau:
- Trong nước: Thông tư 23/2007/TT-BTC ngày 21/3/2007 của Bộ Tài chính;
- Nước ngoài: Thông tư 91/2005/TT-BTC ngày 18/10/2005 của Bộ Tài chính.
Doanh nghiệp chỉ được đưa vào chi phí theo mức quy định theo các hướng dẫn trên.

Để giải quyết các thắc mắc trong quá trình quyết toán mời bạn tham gia khóa học kỹ năng quyết
toán thuế tại trung tâm đào tạo kế toán Hà Nội
Câu hỏi 8:
Về chi phí trang phục đưa vào chi phí được trừ tính bình quân /người/ năm được không? VD: chi
phí trang phục năm 2009 chi cho 80 lao động là 100.000.000đ tính bình quân là
1.250.000đ/người/ năm được không?
Trả lời:
Theo hướng dẫn tại Điểm 2.6, Mục IV, Phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008
của Bộ Tài chính hướng dẫn: “ 2. Các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế
bao gồm:
…2.6. Phần chi trang phục bằng hiện vật cho người lao động không có hoá đơn; phần chi trang
phục bằng hiện vật cho người lao động vượt quá 1.500.000 đồng/người/năm; phần chi trang phục
bằng tiền cho người lao động vượt quá 1.000.000 đồng/người/năm”.
Căn cứ hướng dẫn trên thì mức chi phí trang phục nếu chi bằng tiền thì không vượt quá 1 triệu
đồng/người/năm, nếu chi bằng hiện vật (có hoá đơn) thì không vượt quá 1,5 triệu
đồng/người/năm, không được tính bình quân cho toàn Công ty (1,5 tr + 1 tr /2= 1,250).

Câu hỏi 9:
Doanh nghiệp tôi là doanh nghiệp vừa và nhỏ được áp dụng Thông tư số 03/2009/TT-BTC về
giảm 30% thuế TNDN, vậy: Khi làm quyết toán thuế TNDN có phải kê khai phụ lục 03-
4H/TNDN, theo tôi thấy phụ lục 03-4H/TNDN là phụ lục ưu đãi cho cơ sở SXKD sử dụng nhiều
lao động nữ mà công ty tôi không được ưu đãi về khoản này vậy có phải kê khai phụ lục này
không?
Trả lời:

chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế TNDN quy định:
“1. Trừ các khoản chi nêu tại Khoản 2 Mục này, doanh nghiệp được trừ mọi khoản chi nếu đáp
ứng đủ các điều kiện sau:
1.1. Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;
1.2. Khoản chi có đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật”.
Căn cứ hướng dẫn trên thì tiền môi giới có liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh
doanh có đầy đủ, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật thì được hạch toán vào chi phí.

Câu hỏi 12:
Tiền phạt do nộp chậm thuế chuyển quyền sử dụng đất (trước đây) thì có được tính vào chi phí
không?
Trả lời:
Tại Điểm 2.29, Mục IV, Phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 của Bộ Tài
chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế TNDN quy định:
“Các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế bao gồm: Các khoản tiền phạt về
vi phạm hành chính bao gồm: vi phạm luật giao thông, vi phạm chế độ đăng ký kinh doanh, vi
phạm chế độ kế toán thống kê, vi phạm pháp luật về thuế và các khoản phạt về vi phạm hành
chính khác theo quy định của pháp luật.”
Căn cứ hướng dẫn trên thì khoản tiền phạt do nộp chậm thuế chuyển quyền sử dụng đất không
được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Câu hỏi 13:
Khi bắt đầu hoạt động, Doanh nghiệp tôi đã thực hiện đăng ký phương pháp trích khấu hao. Vậy
các năm sau có phải đăng ký lại nếu như phương pháp trích khấu hao không có gì thay đổi?
Trả lời:
Căn cứ Điểm 2.2 (d), Khoản 2, Mục IV, Phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày
26/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế TNDN, có quy định: “ Doanh nghiệp phải
đăng ký phương pháp trích khấu hao tài sản cố định mà doanh nghiệp lựa chọn áp dụng với cơ
quan thuế trực tiếp quản lý trước khi bắt đầu thực hiện trích khấu hao ”;
Căn cứ Điểm 4, Điều 13, Phần C Thông tư số 203/2009/TT-BTC ngày 20/10/2009 của Bộ Tài

Việc giảm, giãn thuế TNDN năm 2009 theo chủ trương kích cầu của Chính phủ, trường hợp
không đúng ngành nghề theo quy định của Thông tư số 12/2009/TT-BTC, nếu DN đáp ứng tiêu
chí là DN vừa và nhỏ theo Thông tư số 03/2009/TT-BTC có được hưởng không?
Trả lời:
Căn cứ hướng dẫn tại Khoản 1, Mục II; Khoản 1, Mục III Thông tư số 03/2009/TT-BTC ngày
13/01/2009 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện giảm, gia hạn nộp thuế TNDN theo Nghị
quyết số 30/2008/NQ-CP ngày 11/12/2008 của Chính phủ về những giải pháp cấp bách nhằm
ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, thì trường hợp
Công ty xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa thì thuộc diện được giảm 30% thuế TNDN phải
nộp năm 2009 và giãn nộp thuế TNDN theo quy định được hướng dẫn trên, không cần phải xác
định yếu tố ngành nghề theo Thông tư số 12/2009/TT-BTC ngày 22/01/2009.

Câu hỏi 16:
Chính sách ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo và dạy
nghề? Ưu đãi thuế TNDN đối với Trung tâm ngoại ngữ?
Trả lời:
Tại Khoản 3, Mục II, Phần H Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 của Bộ Tài chính
hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp quy định thuế suất ưu đãi:
“Thuế suất 10% trong suốt thời gian hoạt động đối với phần thu nhập của doanh nghiệp có được
từ hoạt động trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hoá, thể thao và môi trường
(sau đây gọi chung là lĩnh vực xã hội hoá). Danh mục chi tiết các hoạt động trong lĩnh vực xã hội
hoá được thực hiện theo danh mục do Thủ tướng Chính phủ quy định”;
Mục II Thông tư số 135/2008/TT-BTC ngày 31/12/2008 của Bộ Tài chính, quy định điều kiện
được hưởng chính sách khuyến khích phát triển xã hội hóa theo quy định tại Điều 2 Nghị định số
69/2008/NĐ-CP: “Cơ sở thực hiện xã hội hóa trong các lĩnh vực: Giáo dục - đào tạo, dạy nghề; y
tế; văn hoá; thể dục thể thao; môi trường phải thuộc danh mục loại hình và đáp ứng các tiêu chí
quy mô, tiêu chuẩn ban hành kèm theo Quyết định số 1466/QĐ-TTg ngày 10 tháng 10 năm 2008
của Thủ tướng Chính phủ được hưởng các chính sách khuyến khích phát triển xã hội hóa quy
định tại Nghị định số 69/2008/NĐ-CP.”;
Căn cứ Danh mục loại hình, tiêu chí quy mô, tiêu chuẩn của các cơ sở được hưởng chính sách

Câu hỏi 18:
Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 và Thông tư số 134/2007/TT-BTC ngày
23/11/2007 của Bộ Tài chính ưu đãi đầu tư do nằm trong địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội
khó khăn.
Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 lại quy định các khoản chênh lệch bán ngoại tệ
thu lãi suất tiền gửi thu nhập khác phải nộp thuế. Thu nhập doanh nghiệp 25%. Trong khi chênh
lệch bán ngoại tệ là do giá ngoại tệ quy định của Ngân hàng nhà nước áp vào để hạch toán quy ra
VNĐ. Thực tế đơn vị thu tiền ngoại tệ từ uỷ thác xuất khẩu không phải đơn vị mua bán ngoại tệ.
Trong năm 2009 Công ty được ưu đãi đầu tư, nhưng phải nộp thuế TNDN do chênh lệch lãi khi
bán ngoại tệ thu được từ uỷ thác xuất khẩu gạo (khi xác định giá ngoại tệ để hạch toán theo giá
công bố của Ngân hàng nhà nước). Vậy nộp thuế TNDN có đúng không?
Trả lời:
Tại Khoản 6, Mục V, Phần C và Điểm 2.6.a, Mục I, Phần H Thông tư số 130/2008/TT-BTC
ngày 26/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn:
“Thu nhập khác:
Thu nhập từ kinh doanh ngoại tệ; Lãi về chênh lệch tỷ giá hối đoái thực tế phát sinh trong kỳ của
hoạt động sản xuất kinh doanh (không bao gồm lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại các
khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính, lãi chênh lệch tỷ giá phát sinh trong quá
trình đầu tư xây dựng cơ bản giai đoạn trước hoạt động sản xuất kinh doanh).
Thu nhập từ hoạt động kinh doanh ngoại tệ bằng tổng số tiền thu từ bán ngoại tệ trừ (-) tổng giá
mua của số lượng ngoại tệ bán ra”.
“Việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp không áp dụng đối với: Các khoản thu nhập khác quy
định tại mục V Phần C Thông tư này”.
Căn cứ các quy định nêu trên trường hợp Công ty có phát sinh thu nhập từ chênh lệch tỷ giá (đây
là thu nhập khác) thì phải nộp thuế TNDN.

Câu hỏi 19:
Ưu đãi về thuế TNDN khi đầu tư vào KCN - TTCN thị xã Vị Thanh
Trả lời:
Căn cứ Điểm 4, Mục II và Điểm 3, Mục III Phần H Thông tư số 130/2008/TT-BTC (nêu trên),

từ bán ngoại tệ không được ưu đãi thuế TNDN, khoản thu nhập này phải nộp thuế theo thuế suất
thuế TNDN 25%.
Việc Doanh nghiệp đòi hỏi các ngành chức năng cần có Công văn hướng dẫn rõ ràng để Doanh
nghiệp hiểu và thực hiện đúng là không cần thiết vì vấn đề này đã được quy định rõ ngay trong
Luật thuế TNDN nêu trên, kể cả trong Nghị định của Chính phủ và các Thông tư hướng dẫn của
Bộ Tài về thi hành Luật thuế TNDN.

Câu hỏi 21:
Thu nhập từ lãi tiền gửi ngân hàng có được giảm, giãn nộp thuế theo hướng dẫn tại Thông tư số
03/2009/TT-BTC không?
Trả lời:
Theo hướng dẫn tại điểm 2 Công văn số 1326/BTC-CST ngày 04/02/2009 của Bộ Tài chính về
việc thực hiện Thông tư số 03/2009/TT-BTC thì thu nhập làm căn cứ tính số thuế TNDN phải
nộp của quý IV/2008 và của năm 2009 được giảm 30% theo gói kích cầu của Chính phủ bao
gồm số thuế TNDN phải nộp tính trên tổng thu nhập từ các hoạt động của Doanh nghiệp nhỏ và
vừa, kể cả thu nhập chuyển quyền sử dụng đất, thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản và thu
nhập khác.
Do đó thu nhập từ lãi tiền gửi vẫn được tính giảm 30% số thuế phải nộp theo hướng dẫn nêu trên.

Câu hỏi 22:
Việc thu thuế TNDN đối với thu nhập tăng thêm do phát mãi tài sản thế chấp tại ngân hàng có
đúng không? trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi đầu tư có được ưu đãi thuế
TNDN không?
Trả lời:
Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật thuế TNDN thì Doanh nghiệp có thu nhập từ quyền sở
hữu, quyền sử dụng tài sản; thu nhập từ chuyển nhượng, cho thuê, thanh lý tài sản; là thu nhập
thuộc thu nhập khác phải chịu thuế TNDN theo thuế suất thuế TNDN 25% và như trên đã nêu
các khoản thu nhập này không được ưu đãi thuế TNDN theo quy định của Luật thuế TNDN.
Như vậy khi phát mãi tài sản thế chấp tại ngân hàng (tức là có sự chuyển nhượng tài sản của
Doanh nghiệp) nếu phát sinh thu nhập (có lãi) thì thu nhập này thuộc diện chịu thuế TNDN là

phí vận chuyển thô sơ cũng như chi phí bốc dỡ vật tư, hàng hoá từ bến đổ vật tư đến chân công
trình không có hoá đơn nên Doanh nghiệp chúng tôi không hạch toán vào chi phí được, để được
chấp nhận là chi phí hợp lý doanh nghiệp cần làm các thủ tục, giấy tờ gì?
Trả lời:
Căn cứ quy định tại điểm 1, điểm 2.4, mục IV, phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày
26/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế TNDN thì trường
hợp Doanh nghiệp không có đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định thì không được tính
vào chi phí hợp lý. Để các khoản chi phí đó được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, doanh
nghiệp thực hiện theo hướng dẫn sau:
- Trường hợp chi phí vận chuyển, bốc dỡ do người cung cấp thuộc đối tượng kinh doanh nếu
không có hoá đơn thì làm thủ tục (gồm hợp đồng cung ứng dịch vụ vận chuyển thô sơ, bốc dỡ
vật tư; giấy mua bán dịch vụ vận chuyển, bốc dỡ) để được cấp hoá đơn lẻ tại Chi cục Thuế.
Trước khi được cấp hoá đơn lẻ, người cung ứng dịch vụ phải nộp thuế đúng theo quy định của
pháp luật.
- Trường hợp Doanh nghiệp có mua dịch vụ của người không kinh doanh như vận chuyển thô sơ,
bốc dỡ,… thì Doanh nghiệp được lập Bảng kê mẫu 01/TNDN kèm chứng từ thanh toán cho
người cung ứng dịch vụ để làm cơ sở tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Mức giá vận
chuyển thô sơ cũng như mức giá bốc dỡ vật tư ghi trên Bảng kê mẫu 01/TNDN phải phù hợp
mức giá thị trường, nếu không phù hợp mức giá thị trường thì cơ quan thuế sẽ ấn định lại theo
mức giá thị trường như đã nêu trên.
- Trường hợp Doanh nghiệp sử dụng lao động thuê ngoài thực hiện vận chuyển thô sơ, bốc dỡ thì
lập hợp đồng lao động thuê ngoài cho từng vụ việc vận chuyển, bốc dỡ. Mỗi lần thanh toán tiền
thù lao cho lao động thuê ngoài từ 500.000 đồng trở lên Doanh nghiệp phải khấu trừ 10% tiền
thuế Thu nhập cá nhân (của từng người lao động), cấp chứng từ cho họ và kê khai, nộp thuế vào
Kho bạc Nhà nước đúng theo quy định. Nếu người lao động lập Bảng cam kết về việc chỉ phát
sinh thu nhập tại Doanh nghiệp và ước tính cả năm không có thu nhập tính thuế TNCN thì
Doanh nghiệp không phải khấu trừ 10% như nêu trên.

Câu hỏi 26:
Đến 30/6/2009 Công ty chuyển đổi hình thức doanh nghiệp nhưng theo yêu cầu của đơn vị chủ

Trả lời:
Theo quy định tại khoản 1.1, khoản 1.2 điểm 1 Mục IV Phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC
ngày 26/12/2008:
1. Trừ các khoản chi nêu tại Khoản 2 Mục này, doanh nghiệp được trừ mọi khoản chi nếu đáp
ứng đủ các điều kiện sau:
1.1. Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;
1.2. Khoản chi có đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật.”.
Căn cứ các quy định trên thì các khoản chi xây dựng, trang trí phòng tiếp khách, nhà xưởng phục
vụ hoạt động SXKD của DN có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định là các khoản chi
được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Câu hỏi 30:
Doanh nghiệp mua rượu bia làm quà tết cho công nhân có hoá đơn hợp pháp có được xác định là
chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế không?
Trả lời:
Căn cứ hướng dẫn tại khoản 1.2, điểm 1, Mục IV, Phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày
26/12/2008 của Bộ Tài chính thì khoản chi này không liên quan đến hoạt động sản xuất kinh
doanh nên không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Câu hỏi 31:
Sửa chữa tài sản cố định không có hoá đơn chứng từ thì có được trừ khi xác định thu nhập chịu
thuế?
Trả lời:
Căn cứ quy định tại điểm 1 Mục IV Phần C Thông tư số 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 thì
doanh nghiệp sửa chữa tài sản cố định nhưng không có hoá đơn, chứng từ hợp pháp thì khoản chi
phí này không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Câu hỏi 32:
Công ty nhận được xe mô tô khuyến mãi có được đưa vào trích khấu hao tài sản cố định không?
Trả lời: