Kỹ thuật ương cá hương lên cá giống ba loài cá biển

Nguồn: vietlinh.com.vn
Cá song chấm nâu (Epinephelus coioides), cá giò (Rachycentron canadum)
và cá hồng Mỹ (Scyaenops ocellatus)
I. GIỚI THIỆU
Ba loài cá: cá song (cá mú) chấm nâu (Epinephelus coioides), cá giò
(Rachycentron canadum) và cá hồng Mỹ (Scyaenops ocellatus) là những đối tượng
nuôi biển quan trọng của nhiều nước châu Á và cả ở nước ta. Việt Nam gần đây đã
sản xuất được cá hương, cá giống của 3 loài cá biển nói trên.
Công nghệ sản xuất giống nhân tạo các loài cá biển này có đặc điểm chung
là bao gồm nhiều công đoạn phức tạp, thời gian để hoàn thành một đợt sản xuất
kéo dài 2-3 tháng, yêu cầu cơ sở vật chất và kỹ thuật cho mỗi công đoạn khác
nhau về quy mô và trình độ, cá bố mẹ thành thục không có sẵn ngoài tự nhiên, ấu
trùng cá biển ăn thức ăn là sinh vật phù du… Vì vậy, để sản xuất được số lượng
lớn cá giống cần nghiên cứu tổ chức mô hình sản xuất chặt chẽ, đơn giản, dễ áp
dụng, dễ phổ biến trong dân.
Toàn bộ quy trình sản xuất giống cá biển được chia ra 3 công đoạn như sau:
- Công đoạn 1: Nuôi vỗ cá bố mẹ và cho đẻ
- Công đoạn 2: Ương ấu trùng lên cá hương
- Công đoạn 3: Ương cá hương lên cá giống
Công đoạn 1 cần đầu tư lớn và đầu tư đón đầu từ 4-7 năm tuỳ loài cá. Mặt
khác, để kiểm soát được chất lượng cá bố mẹ, cần tập trung ở một số ít cơ sở.
Công đoạn 2 bao gồm công nghệ ương cá bột lên cá hương và công nghệ
sản xuất thức ăn sống (tảo đơn bào, luận trùng, Copepoda) là những vấn đề cốt lõi
nhất của toàn bộ công nghệ sản xuất giống. Công đoạn này đòi hỏi điều kiện cơ sở
hạ tầng vừa phải nhưng đòi hỏi trình độ công nghệ cao.
Công đoạn 3 tuy trình độ công nghệ không quá phức tạp, có thể phổ biến
nhanh cho dân nhưng lại đòi hỏi lượng bể lớn. Một trại sản xuất có cơ sở vật chất
ở quy mô trung bình có thể sản xuất khoảng 500.000 cá hương nhưng cũng với cơ
sở vật chất đó chỉ đủ để ương khoảng 60.000-70.000 cá giống. Do vậy có thể sử

không có các hốc kín nhằm hạn chế cá chết do thiết ôxy cục bộ.
2. Thức ăn và kỹ thuật cho ăn
Thức ăn của cá giai đoạn này là cá tạp tươi xay nhuyễn, thức ăn tổng hợp
hoặc thức ăn ẩm tự chế biến với thành phần và tỷ lệ như sau (bảng).
Cách làm: Các loài nguyên liệu được xay nhỏ, trộn đều và tạo viên qua các
mặt sàng với kích cỡ khác nhau tuỳ theo kích cỡ miệng cá. Phơi viên ẩm trong
bóng râm 1-2 giờ sau đó cho ăn ngay hoặc cất giữ trong điều kiện lạnh dưới 40C.
- Cho ăn ngày 4-5 lần, đến mức cá không ăn nữa.
Chú ý: - Không cho ăn thừa để tránh lãng phí và làm ô nhiễm môi trường
nuôi.
- Không cho ăn trước khi tiến hành kiểm tra, san lọc hoặc các hoạt động
khác gây sốc cho cá. Thức ăn ẩm nên sử dụng trong ngày
3. San lọc và phân cỡ cá
Nếu để cá có kích thước không đều nhau trong cùng một bể, chúng sẽ ăn
thịt lẫn nhau ngay cả khi có đủ thức ăn. Tỷ lệ hao hụt do nguyên nhân này có khi
lên tới 40-6-%. Hàng tuần, tuỳ mức độ phân đàn mà phải phân cỡ cá một lần.
Dụng cụ phân cỡ cá là một loại rổ lọc có các cỡ mắt lưới khác nhau, thông thường
mỗi mắt lưới có độ chênh lệch khoảng 1mm. Khi lọc, phải tuỳ thuộc vào cỡ cá
thực tế mà chọn bộ lọc có cỡ thích hợp.
- Ngừng cho ăn trước khi phân cỡ khoảng 12 giờ.
- Cho cá vào rổ lọc, những con có kích thước nhỏ sẽ lọt xuống đáy, con lớn
nằm lại sẽ được chuyển sang bể khác.
- Yêu cầu khi thao tác phải nhanh gọn, nhẹ nhàng để hạn chế sốc, tránh
nhấc cá lên quá mặt nước lâu.
4. Quản lý môi trường nuôi
Chế độ thay nước: Đối với hệ thống bể lọc sinh học, cho nước liên tục chảy
qua bể nuôi với lưu lượng khoảng 70m3/giờ/120m3 bể ương. Đối với hệ thống hở
- bể nuôi dùng nước chảy qua, hàng ngày thay khoảng 100% - 300% nước tuỳ theo
giai đoạn phát triển, mức độ ô nhiễm nước và mật độ cá thả.
Xiphon và vệ sinh đáy bể: Phải làm thường xuyên để đảm bảo môi trường

Bệnh do ký sinh trùng:
Thường gặp ở cá giống của cả 3 loài. Các cơ quan bị nhiễm thường là mang
và bề mặt thân với biểu hiện là mang có màu nhạt, cá yếu trong thời kỳ nhiễm
bệnh. Kỹ sinht rùng sẽ phá huỷ các mô của ký chủ, tạo dịch nhày bám trên mang
gây khó khăn cho hô hấp của cá. Khi bị nặng cá có thể chết hàng loạt.
Nguyên nhân: Do loại trùng bánh xe Trichodina sp. sống ký sinh trong
mang và da cá.
Điều trị: Tắm cá bằng dung dịch formalin 70-150ppm trong 30 – 60 phút
kèm sục khí mạnh hoạc bằng formalin 25 ppm trong 1-2 ngày kèm sục khí mạnh