GIỚI THIỆU MỘT SỐ PHẦN MỀM HỮU DỤNG
TRONG DẠY HỌC BỘ MÔN ÂM NHẠC
Đinh Thiên Bảo
Khoa sư phạm xã hội
I .ĐẶT VẤN ĐỀ
Nghị quyết Trung ương II khoá VIII đã đặt ra phương châm chiến lược cho
ngành giáo dục là phải: "Đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối
truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp
dụng phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học". Nhiều
trường đã được trang bị công cụ trong tay, nhưng ứng dụng nó để đạt hiệu quả cao
nhất, rèn luyện nếp tư duy khoa học, sáng tạo thì có một quá trình, trong đó vai trò tổ
chức của các trường, sự đầu tư trí tuệ, công sức của các thầy cô giáo là điều cực kỳ
quan trọng.
Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học đang dần dần được thực hiện ngày
càng nhiều trên bục giảng. Việc thiết kế giáo án và giảng dạy trên máy tính bằng
những đoạn phim minh hoạ với hình ảnh, âm thanh sống động, bài giảng sẽ thực sự
gây sự chú ý và tạo hứng thú học tập cho học sinh-sinh viên.
Trong điều kiện hiện nay tài liệu dạy âm nhạc bằng sự hỗ trợ của CNTT ở
nước ta còn nhiều hạn chế, việc tìm ra các giải pháp ứng dụng phần mềm CNTT vào
dạy học âm nhạc là yêu cầu cần thiết nhằm góp phần đổi mới phương pháp dạy học
cho bộ môn này.
II. SỰ CẦN THIẾT CỦA ỨNG DỤNG CNTT TRONG THỰC HIỆN ĐỔI
MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC.
1.Ứng dụng CNTT trong dạy học, tích cực thực hiện đổi mới phương
pháp dạy học:
Trong những năm gần đây việc ứng dụng CNTT trong dạy học được thực hiện khá
hiệu quả cho hầu hết các môn học . Một trong những yếu tố dễ nhận thấy nhất là một
giờ học có ứng dụng CNTT thì việc truyền đạt kiến thức của giáo viên được cải
thiện, sinh viên dễ tiếp thu bài học và giờ học sinh động, lôi cuốn các em vào bài học
và chất lượng giờ học được nâng cao. Mỗi môn học đều có đặc thù khác nhau, việc
vận dụng các thiết bị công nghệ và phần mềm tin học cũng khác nhau, nhưng nhìn

đặc điểm tương đối giống nhau nên việc sử dụng cũng khá dễ dàng. Các phần mềm
này không đòi hỏi máy máy tính phải có cấu hình cao nên phổ biến và thuận lợi. Đa
số phần mềm hiện nay đều chạy được trên môi trường Windows (hệ đều hành phổ
biến ở Việt Nam) nên việc cài đặt, sử dụng rất thuận tiện. Vấn đề quan trọng là lựa
chọn phần mềm nào cần thiết cho việc dạy học bộ môn của mình. Theo chúng tôi
việc lựa chọn sử dụng cần phải đáp ứng yêu cầu sau:
- Lựa chọn những phần mềm đáp ứng nội dung bài dạy,tiết dạy.
- Có kỹ năng sử dụng và khai thác phần mềm.
- Dễ phổ cập, phù hợp với điều kiện kỹ thuật của địa phương.
1 Các phần mềm thường được sử dụng trong dạy học âm nhạc
1.1. Phần mềm Encore
Địa chỉ: http://www.gvox.com
Phần mềm Encore được biết đến như
là một Phần mềm chép nhạc được nhiều
người sử dụng nhất tại Việt Nam, đến
nay đã có phiên bản (Demo)v5.0.1 .Đây
là chương trình có thế mạnh để viết các
văn bản âm nhạc, đặc biệt thích hợp cho
việc viết ca khúc và tương thích với các
files nhạc có định dạng MIDI. Cho đến
nay, có khá nhiều phần mềm ứng dụng
2
vào việc chép nhạc với những tính năng rất đa dạng, nhưng nhiều người vẫn sử dụng
phần mềm Encore trong việc soạn nhạc và ghi chép ca khúc bởi do đặc tính đơn
giản, dễ dùng, dễ học, có thể xuất bài nhạc theo nhiều định dạng khác nhau. Encore
thao tác dễ dàng trong việc ẩn/ hiện các dòng nhạc chưa cần thiết trong hợp xướng
hoặc tổng phổ. Encore có lệnh dàn trang rất thuận tiện, có thể thay đổi kích thước
bài nhạc nhanh chóng. Ưu điểm của phần mềm này là tạo một bản tập đọc nhạc, từ
thể hiện hình thức lẫn kết cấu câu nhạc, ô nhịp… và được thể hiện toàn màn hình
giúp giáo viên có thể hướng dẫn cách thực hiện các kí hiệu cao độ, trường độ dễ

+ Làm EQ cho âm trong mượt và rõ tiếng hơn,
+ Tạo tiếng vang cho âm thanh mộc.
+ Cắt dán và chỉnh sửa âm thanh.
3
Sound Forge có rất nhiều tính năng biên tập, thu âm và xử lý âm thanh… Trong
khuông khổ của bài viết này tôi giới thiệu một cách làm hiệu quả để nâng cao chất
lượng của âm thanh khi trình chiếu giảng dạy. Ngày nay, việc chia sẻ các bài hát bản
nhạc trên internet đã trở nên quen thuộc, nhưng để hạn chế dung lượng tăng tốc độ
download, đa số các bài hát chia sẻ trên mạng được biến đổi cho nhẹ đi, dẫn đến chất
lượng bản nhạc không tốt. Khi sưu tầm bài hát để đưa vào bài dạy giáo viên sử dụng
phần mềm Soud Forgre biên tập, chỉnh sửa âm thanh cho có chất lượng để tích hợp
lồng ghép vào bài giảng. Các bước làm như sau:
Đầu tiên, chúng ta cần lựa chọn bản nhạc cần nâng cấp của mình. Vào File chọn
Open.
Có 3 bước để chỉnh bản nhạc, Chọn “Process” rồi lần lược sẽ chỉnh “ BitDepth
Coverter…” ( Độ sâu của âm thanh), “ Resample…” (tầm số âm thanh),
Smooth/Enhance…” ( Cân bằng âm thanh).
Với “ BitDepth Coverter…” ta chọn “ Bit Depth” Với thông số là 16 bit hoặc 24-
32 bit nếu muốn chất lượng cao hơn. Nhấn “ Preset”, chọn “Resample to 44100Hz
with anti –alias fiter” Nhấn : “operation” trong “ smooth/Enhance…” về bằng o.
Nhờ có tính năng vượt trội trong việc xử lý và làm master cho file audio nên Sound
Forge đã được sử dụng rộng rãi và phổ biến. Đặc biệt ứng dụng vào việc cho người
học các file audio có độ chính xác cao, trong nội dung bài giảng, đôi khi chúng ta
cần trình bày cho học sinh một đoạn âm thanh tư liệu nào đó. Ví dụ như một đoạn
nhạc, đoạn âm thanh giáo khoa phục vụ nội dung giảng dạy thuộc bộ môn âm nhạc
4
Sound Forge là một phần mềm hữu dụng giúp chúng ta chỉnh sửa và biên tập được
đều đó.
1.3. Phần mền Proshow Gold
Địa chỉ: http://www.photodex.com

Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học không chỉ là động tác “click
chuột” thuần túy. Tận dụng tối đa những tiện ích của công nghệ thông tin vào việc
dạy - học.Từ truyền đạt theo lối diễn giảng đến cách dạy cách học tìm kiếm và xử lý
thông tin nhằm phát huy tối đa sự tìm tòi, sáng tạo của người học là cả một nghệ
thuật. Thay vì phấn trắng bảng đen truyền thống, giáo viên chỉ click chuột, vài giây
sau trên màn hình hiện ra ngay nội dung bài giảng. Ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học đang dần dần được thực hiện ngày càng nhiều trên bục giảng.
5
Nhạc sĩ Hoàng Lân nhận xét rằng từ trước đến nay, bộ môm âm nhạc ”dạy
chay” nhiều, ít lôi cuốn được học sinh. Nếu việc ứng dụng CNTT vào trong dạy học
được thực hiện có hiệu quả trong các trường, sẽ dẫn đến sự thay đổi lớn lao về
PPDH nhằm cung cấp những tư liệu âm nhạc một cách khoa học, phong phú, toàn
diện mà còn tác động tích cực đến thẫm mỹ, đến tư duy nhận thức của học sinh…”
Trên đây là một vài ý kiến chủ quan của tôi về vấn đề ứng dụng CNTT vào
dạy học, chắc chắn nội dung của bài viết chưa đầy đủ nhưng hy vọng phần nào giới
thiệu đến quý thầy cô một số phần mềm ứng dụng vào việc dạy học bộ môn âm
nhạc, góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay.
Quãng Ngãi, ngày 20/10/2008

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trần Đại phúc, Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Âm nhạc.
2. Hoàng Hữu Tân, Giới thiệu một số phần mêm ứng dụng trong dạy học bộ môn âm
nhạc.
3. Nguyễn Hạnh- Nguyễn Đình Phương, Viết Nhạc Với Sibelius.NXB Trẻ 2000.
4. Địa chỉ Website của các phần mềm ứng dụng, Internet.
6