Đề tài: “Hiện trạng môi trường
làng nghề gốm sứ Bát Tràng”

I. Tính cấp thiết của đề tài
•
Từ khi thực hiện cơ chế thị trường, các làng nghề thủ công
truyền thống ở nhiều địa phương cũng dần được phục hồi và
phát triển
•
Sản phẩm của các làng nghề không chỉ phục vụ nhu cầu trong
nước mà còn vươn ra thị trường nước ngoài, thu về nguồn lợi
lớn, cải thiện đời sống của tầng lớp dân cư nông thôn.
•
Như chúng ta đã biết Bát tràng là một trong những làng nghề
nổi tiếng với những sản phẩm gốm sứ hết sức tinh xảo và có
giá trị kinh tế cao. Làng gốm Bát tràng không những chỉ sản
xuất ra những sản phẩm gốm sứ nôi tiếng toàn quốc mà còn là
1 địa điểm du lịch nổi tiếng cho du khách các miền gần xa.

•
Tuy nhiên bên cạnh những lợi ích mà phát triển làng
nghề mang lại là những vấn đề liên quan đến ô nhiễm
môi trường.
•
Hầu hết các làng nghề gốm sứ đều sử dụng than củi
và than đá nên gây ra ô nhiễm môi trường như: bụi,
hơi nước, SO2, CO2, CO, NOx…
•
Để làm rõ hơn ảnh hưởng của việc sản xuất gốm sứ
đến môi trường chúng tôi đã chọn đề tài “hiện trạng

chứng cho sự phát triển kinh tế cũng như sự hội nhập của
các làng nghề nhưng bên cạnh sự phát triển đó, Bát Tràng lại
đang đứng trước tình trạng ô nhiễm môi trường đáng báo
động, đặc biệt là môi trường không khí.
•
Theo khảo sát mới đây của sở Tài nguyên Môi trường và
Nhà đất Hà Nội, lượng bụi ở đây vượt quá tiêu chuẩn môi
trường 3 - 3,5 lần, nồng độ các khí CO2, SO2,NO2 trong
không khí đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 1,5 – 2 lần.

* Tác nhân gây ô nhiễm:
•
Tác nhân gây ra chính là những lò nung than thủ công
đang chiếm một số lượng lớn trong làng. “Theo người
dân thì hiện nay cả làng có khoảng hơn 1.000 lò gốm
trong đó chỉ có chưa đầy 30% số hộ sử dụng lò nung
khí gas còn lại người dân vẫn dùng những lò nung
bằng than”
•
Do hoạt động giao thông: người dân, khách du lịch
đặc biệt là các xe tải lớn chuyên chở nguyên vật liệu
vào làng gốm.
•
Bên cạnh đó, trong quá trình sản xuất gốm sứ những
hoá chất dùng để nâng cao chất lượng bảo quản sản
phẩm, để làm chất liệu men, sơn vẽ… cũng gây ảnh
hưởng tới môi trường không khí.

1.2 Môi trường nước
•

Các loại hóa chất, khí thải của quả trình được thải
trực tiếp hoặc theo nguồn nước thải không được xử lý
đã ngấm sâu vào các tầng đất gây tích tụ các kim loại
nặng, các độc chất ảnh hưởng tới hệ vi sinh vật đất
phân giải chất hữu cơ làm cho đất chai cứng, mất
dinh dưỡng làm đất mất tính năng sản xuất đồng thời
làm tăng khả năng hấp thụ các nguyên tố có hại cho
cây trồng, vật nuôi và gián tiếp gây ảnh hưởng tới sức
khỏe của con người.

* Các hoạt động, tác động gây ô nhiễm đất:
•
Qúa trình khai thác đất, đá ở các tầng mặt và dưới các tầng
sâu.
•
Sử dụng diện tích đất lớn xây dựng các lò, khu vực để phục
vụ cho việc sản xuất gốm sứ gây thất thoát tài nguyên đất
•
Các loại phế phẩm, phế liệu đất nung,gốm, sứ vỡ,xỉ than,…
không được xử lý khi vào trong môi trường đất rất khó bị phân
hủy
•
Sự rò rỉ từ các bãi chôn lấp,những hóa chất dùng để nâng cao
chất lượng, bảo quản sản phẩm, để làm chất liệu men , sơn vẽ
(Asen,Cr) cùng với các dòng nước thải được xả thẳng ngấm
xuống lòng đất gây ô nhiễm, suy giảm môi trường đất
•
Qúa trình nung, đốt đã thải ra lượng lớn khí thải vào không khí
theo nước mưa lắng đọng vào đất


•
Kết quả của sự ô nhiễm này đã làm gia tăng tỷ lệ mắc
bệnh trong cộng đồng cư dân nơi đây. Hơn 70% dân
số Bát Tràng mắc các bệnh về hô hấp, hơn 80% bị
đau mắt hột. Theo điều tra, cứ 100.000 người dân thì
có 126,6 người bị ung thư, trong đó 40 người bị chết
do ung thư phổ, hoặc 223 người dân thì có tới 76
người mắc bệnh đường hô hấp, 23 người bị lao…

V. Biện Pháp
1. Các biện pháp đang áp dụng
•
Chợ Gốm Bát Tràng đã được xây dựng, cùng với đó
hệ thống cơ sở hạ tầng như đường sá, hệ thống thoát
nước thải… cũng được đầu tư, nâng cấp.
•
Người ta bắt đầu cấm xe công nông trên một số trục
đường chính của làng.
•
Bắt đầu đưa lò ga vào trong sản xuất gốm sứ

2. Một số đề xuất của nhóm
•
Trồng cây xanh để hạn chế bụi, giảm nồng độ các
khí độc ( CO2 ) đồng thời tăng cường O2.
•
Thay thế hoàn toàn nguyên liệu cổ truyền( than,
chấu…) bằng các loại nguyên liệu sạch, ít ảnh
hưởng tới môi trường hơn như GAS
•

Kiểm toán
môi trường
Quan trắc
môi trường
Trợ cấp
tài chính

Một số hình ảnh về làng nghề Bát
Tràng
Sử dụng than
trong quá trình
nung gốm sứ

Chất thải
rắn trong
quá trình
sản xuất
Gốm sứ
Tài liệu tham khảo
1. Bài giảng QLMT. Hồ Thị Lam Trà- Lương Đức Anh.
2. http://www.laodong.com.vn/Home/O-nhiem-o-Bat-Trang-SO
S/20078/51246.laodong
3. http://www.nea.gov.vn/thongtinmt/noidung/nd_6_6_04.htm
4. http://www.laodong.com.vn/Home/O-nhiem-o-Bat-Trang-SO
S/20078/51246.laodong