Đồ án tốt nghiệp

Phân tích thiết kế hệ thống theo dõi giảng
dạy giáo viên bằng phương pháp hướng
đối tượng UML 1.1. PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG ĐỐI TƯỢNG 2

1.1.1.Ý tưởng 2

1.1.2. Ưu điểm của phương pháp hướng đối tượng 2

1.1.3.Các giai đoạn của chu trình phát triển phần mềm hướng đối tượng 3

1.1.4. Những vấn đề đặt ra trong phân tích thiết kế hướng đối tượng 3

1.2. PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HƯỚNG ĐỐI TƯỢNG VỚI UML 3

1.3. ĐẶC TRƯNG TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM HƯỚNG ĐỐI
TƯỢNG VỚI UML 3

1.4. PHẦN MỀM RATIONAL ROSE 2003 3

CHƯƠNG 1 5


3.5.1. Mô hình gói ca sử dụng “Lập sổ theo dõi” 16

3.5.2. Mô hình gói ca sử dụng “Theo dõi và tổng hợp kết quả” 17

CHƯƠNG 4 18

PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG 18

4.0. BIỂU ĐỒ TUẦN TỰ CỦA HỆ THỐNG 18

4.1. PHÂN TÍCH HỆ THỐNG 19

4.2. THIẾT KẾ HỆ THỐNG 30

CHƯƠNG 5 33

CÀI ĐẶT CHƯƠNG TRÌNH 33

5.1. GIAO DIỆN CHÍNH 33

5.2. MỘT SỐ GIAO DIỆN CẬP NHẬT 33

5.3. MỘT SỐ GIAO DIỆN TÌM KIẾM VÀ XỬ LÝ 34

KẾT LUẬN 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 40
1.1.1.Ý tưởng
Ý tưởng cơ bản của tiếp cận hướng đối tượng là phát triển một hệ thống bao
gồm các đối tượng độc lập tương đối với nhau. Mỗi đối tượng bao hàm trong nó cả dữ
liệu và các xử lý tiến hành trên các dữ liệu này được gọi là bao gói thông tin. Nhờ các
thông báo để thực hiện các chức năng lớn hơn các đối tượng độc lập.
1.1.2. Ưu điểm của phương pháp hướng đối tượng
- Đối tượng độc lập tương đối nghĩa là luôn che dấu thông tin, việc sửa đổi một
đối tượng không gây ảnh ảnh hưởng lan truyền sang đối tượng khác
- Những đối tượng là cơ sở để sử dụng lại thành hệ thống có chất lượng cao
- Giữa các đối tượng trao đổi thông tin với nhau bằng cách truyền thông điệp
làm cho việc liên kết giữa các đối tượng lỏng lẻ
o, có thể ghép nối tuỳ ý, dễ dàng bảo
trì, nâng cấp, đảm bảo cho việc một giao diện giữa bên trong và bên ngoài hệ thống
được dễ dàng
- Việc phân tích và thiết kế theo cách phân bài toán thành các đối tượng là
hướng tới lời giải của thế giới thực
- Các đối tượng có thể sử dụng lại do tính kế thừa và có thể mở rộng các đối
tượng mà không ảnh hưởng đến các đối tượng khác
đang hoạt động
- Hệ thống hướng đối tượng dễ dàng được mổ rộng thành các hệ thống lớn hơn
nhờ tương tác thông qua việc gửi và nhân thông báo
- Xây dựng hệ thống thành nhiều các thành phần khác nhau. Mỗi thành phần
được xây dựng độc lập nhau và sau đó ghép chúng lại với nhau đảm bảo được có đầy
đủ các thông tin khi giao dịch
- Việc phát triển và bảo trì hệ thống đơn giản hơn do có sự
phân hoặch rõ ràng
và việc sử dụng lại các thành phần đảm bảo độ tin cậy cao của hệ thống
- Quá trình phát triển phần mềm đồng thời là quá trình cộng tác của khách
hàng, nhà phân tích, nhà thiết kế, các chuyên gia lĩnh vực, các chuyên gia kỹ thuật,
nên lối tiếp cận này khiến cho việc giao tiếp giữa họ với nhau được dễ dàng hơn

trưng sau :
- Lấy kiến trúc làm trung tâm :
- Điều khiển bởi ca sử dụng :
- Quá trình phát triển là quá trình lặp và tăng dần

1.4. PHẦN MỀM RATIONAL ROSE 2003
Rational rose là phần mềm công cụ hỗ trợ phân tích, thiết kế hệ thống theo phương
pháp hướng đối tượng. Nó giúp ta mô hình hoá hệ thống khi viết mã chương trình,
đảm bảo tính đúng đắn, hợp lý của kiến trúc hệ thống từ khi khởi đầu dự án. Mô hình
Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 4
Rose mô tả chi tiết hệ thống để người phát triển hệ thống để người phát triển hệ thống
có thể sử dụng mô hình như kế hoạch chi tiết cho việc xây dựng hệ thống
Sử dụng phần mềm Rational Rose 2003 hỗ trợ trong việc thiết kế các biểu đồ:
- Biểu đồ ca sử dụng
- Biểu đồ lớp thực thi ca sử dụng
- Biểu đồ
tuần tự thực thi ca sử dụng
- Biểu đồ cộng tác thực thi ca sử dụng
- Biểu đồ lớp thiết kế ca sử dụng
- Sinh mã trình
Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 5
CHƯƠNG 2
MÔ TẢ HOẠT ĐỘNG NGHIỆP VỤ

2.1. THEO DÕI GIẢNG DẠY HÀNG NGÀY GIÁO VIÊN
Đầu mỗi học kỳ Phòng đào tạo sẽ lập thời khoá biểu và giao cho từng giáo viên
dựa vào thông tin hồ sơ của giáo viên . Các giáo viên trong trường thực hiện việc giảng
dạy của mình theo thời khoá biểu của phòng đào tạo giao cho.

Sĩ số < 70 : Hệ số = 1.0
70<Sĩ số<80 : Hệ số = 1.1
Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 6
80<Sĩ số <100 : Hệ số = 1.2
Sĩ số > 100 : Hệ số = 1.3
Công việc hàng ngày cần phải làm là theo dõi quá trình giảng dạy của giáo viên
thông qua Sổ theo dõi học tập, Sổ theo dõi giảng dạy giáo viên và Sổ theo dõi thực
hành,thí nghiệm. Và sau mỗi buổi học cán bộ lớp và giáo viên sẽ ghi và ký vào Sổ theo
dõi học tập, sau đó cán bộ lớp sẽ nộp sổ theo dõi cho phòng đào tạo đồng thời Ban
thanh tra cũng n
ộp Sổ theo dõi giảng dạy hàng ngày giáo viên cho phòng đào tạo
.Phòng đào tạo sẽ tiến hành lưu trữ thông tin từ hai sổ này và Sổ để theo dõi thực hành
để đưa ra báo cáo về tình hình giảng dạy của giáo viên hàng ngày
Dựa vào thông tin giảng dạy hàng ngày của giáo viên từ các sổ theo dõi được ghi
chép hàng ngày thì nhân viên phòng đào tạo sẽ lập báo cáo định kỳ gửi cho cho các bộ
phận liên quan để xác nhận thông tin giảng dạy lại một lần nữa và gửi cho ban lãnh đạ
o
nhà trường. Từ đó ban lãnh đạo nắm bắt được tình hình cụ thể về tình hình giảng dạy
của giáo viên để có phương pháp kế hoạch cải tiến kịp thời. Cuối kỳ nhân viên phòng
đào tạo lập bảng thanh toán tiền lương cho giáo viên thỉnh giảng và gửi sang Phòng kế
hoạch tài chính
Tiền lương thanh toán cuối kỳ = Giờ thực tế(Tổng số tiết) * Giá biểu * Hệ số - Số
tiền đã tạm ứng
Khi kết thúc hai học kỳ, nhân viên phòng đào tạo sẽ thống kê khối lượng công
tác giảng dạy của giáo viên cơ hữu, sau đó sẽ đối chiếu với khối lượng công việc phải
thực hiện trong năm để xác định xem giáo viên giáo viên đã hoàn thành công tác giảng
dạy trong năm học hay chưa. Nếu hoàn thành và vượt khối lượng giảng dạy thì phần
vượt đó sẽ
được chuyển sang Phòng kế hoạch tài chính để thanh toán thừa giờ như giáo

các chức năng khác nhau không sử dụng lại được của nhau Trong khi đó công việc
giữa các đơn vị phòng ban thì quan hệ chặt chẽ với nhau, thường xuyên phả
i trao đổi
cung cấp thông tin của nhau bằng cách thủ công.
Để giải quyết được những khó khăn bất cập hiện nay của các đơn vị phòng ban,
tăng khả năng hiệu quả công việc với độ chính xác cao trong khoảng thời gian nhanh
nhất có thể, giảm tải sức lao động thủ công của nhân viên cần phải phát triển lại các hệ
thống theo một khuôn mẫu chung để các hệ thống có thể giao tiếp tác
động qua lại lẫn
nhau, sử dụng được của nhau, có thể trao đổi dữ liệu thông tin qua nhau mỗi khi cần
trong thời gian nhanh nhất. Trong đó, hiện tại công việc “Theo dõi giảng dạy giáo viên”
là một trong những công việc tương đối phức tạp nhất: Từ khi bắt đầu một học kỳ mới
sẽ tiếp nhận thời khoá biểu, lịch thực hành, sau đó lập các sổ theo dõi, và theo dõi quá
trình theo dõi giảng dạy giáo viên
để đưa ra các thống kê báo cáo về tình hình giảng dạy
của giáo viên, tạm ứng, thanh toán, thống kê khối lượng công tác cho giáo viên.
V ấn đề đặt ra cho nhà trường là trước mắt phải có ngay một hệ thống để có thể
tự động hoá các công việc trên để giảm bớt sức lao động thủ công của những nhân viên
Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 8
làm công việc này, đồng thời công việc được giải quyết nhanh chóng kịp thời để mang
lại hiệu quả cao cho mọi người. Mặt khác lâu dài sau này thì hệ thống mới này phải
tương tác đồng bộ, trao đổi thông tin với các hệ thống khác một cách linh hoạt có hiệu
quả.
Vì thời gian hạn chế, trong phạm vi của đồ án này sẽ tập trung vào phân tích và
thiết kế để xây dựng phát triển hệ thống quản lý cho nghiệ
p vụ “Theo dõi giảng dạy
giáo viên” vừa nêu ở trên. Trong trường hợp này, phương pháp hướng đối tượng với
UML đã được chọn vì chúng là phù hợp nhất. Đó chính là mục đích chính mà đồ án sẽ
đề cập đến trong suốt quá trình dưới đây.

tạo, Phòng đào tạo sẽ tiếp nhận lịch thực hành, thí nghiệm để theo dõi và quản lý việc
thực hành, thí nghiệm của giáo viên và sinh viên.
2.3.1.6. Lập sổ theo dõi thực hành thí nghiệm
a. Thời điểm : Sau khi nhận lịch thự
c hành, thí nghiệm từ Bộ môn chuyển sang.
b. Mô tả nghiệp vụ : Sau khi đã nhận lịch thực hành, nhân viên phòng đào tạo
sẽ lập sổ theo dõi thực hành để nắm bắt tình hình thực hành của giáo viên và sinh viên.
2.3.1.7. Cập nhật thông tin giảng dạy hàng ngày
a. Thời điểm : Sau mỗi buổi giảng dạy hàng ngày kết thúc.
b. Mô tả nghiệp vụ : Sau mỗi buổi giảng dạy, giáo viên và cán bộ lớp sẽ ký xác
nhận vào sổ theo dõi và cán bộ
lớp sẽ nộp sổ theo dõi cho Phòng đào tạo .
Sau mỗi buổi học Ban thanh tra sẽ nộp sổ theo dõi cho Phòng đào tạo
Sau mỗi buổi thực hành giáo viên sẽ ký tên vào sổ theo dõi thực hành, sau đó sổ
theo dõi thực hành sẽ được chuyển xuống Phòng đào tạo. Phòng đào tạo sẽ tiến hành
cập nhật thông tin từ 3 sổ theo dõi đó.
2.3.1.8. Báo cáo định kỳ
a. Thời điểm : cuối mỗi ngày, tuần, tháng,kỳ.
b. Mô tả nghiệp vụ : Cuối mỗi, ngày, tuần, tháng, kỳ nhân viên phòng đào tạo sẽ
tiến hành báo cáo dựa theo thông tin theo dõi hàng ngày từ sổ theo dõi học tập, sổ theo
dõi giảng dạy giáo viên, sổ theo dõi thực hành, thí nghiệm và chuyển cho các Bộ môn
và giáo viên xem để xác nhận thông tin giảng dạy lại một lần nữa. Sau đó mới lập bảng
chính thức trình lãnh đạo nhà trường và thông báo đến các đơn vị, giáo viên.
2.3.1.9. Lập bảng tạm ứng
a. Thời
điểm : Sau khi học được 7-8 tuần của học kỳ.
b. Mô tả nghiệp vụ : Sau khi học được 7-8 tuần thì Phòng đào tạo sẽ lập bảng
tạm ứng cho giáo viên thỉnh giảng tương ứng với số tiết đã giảng dạy và gửi sang
Phòng kế hoạch tài chính để tiến hành cho giáo viên tạm ứng.



Hình 2.1 : Sơ đồ tiến trình nghiệp vụ “Theo dõi giảng dạy giáo viên”
Kiểm tra bảng


Xác nhận
giảng dạy
Hiệu
Trưởng
Phòng Đào Tạo
Giáo viên cơ
hưu
Sinh viên
Chuyển
hồ sơ
giáo
viên
Tiếp nhận hồ
sơ giáo
viên
Tiếp nhận thời
khoá biểu
Xác nhận
giảng dạy
Xác nhận
của sinh viên
Cập nhật thông tin
giảng dạy hàng ngày
Phòng
HCTH
Nhân
thông
tin phản
hổi

bảng
thanh
toán gv
thỉnh
gi
ảng
Thanh
toán
lương
Tiếp
nhận
báo cáo
Lập
bảng
tạm ứng
lương
Lập
bảng
thống
kê khối
lượng
công tác
gv cơ
Thanh
toán
thừa giờ
cho gv
cơ hưu
Chuyển
kết quả

cơ hữu
Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 13
2.3.4. Mô hình khái niệm lĩnh vực nghiệp vụ
1
*
*
* *
*
*
1 *
1
1
Giá biểu
Bô môn
1
1 1
1
1
1
*
Sổ theo dõi
giảng dạy
1
*
Sổ theo dõi
thực hành
1
*
* *
Lịch thực
hành
1
1

-Tìm tất cả các tác nhân có liên quan đến hệ thống
-Tìm tất cả các quá trình mà chúng khởi tạo hoặc tham gia
b. Dựa vào sự kiên
-Tìm các sự kiện bên ngoài mà hệ thống cần đáp ứng lại
-Liên kết các sự kiện với tác nhân và ca sử dụng
Các ca sử dụng của hệ thống dựa vào tác nhân như sau :
Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 15
Gói ca sử dụng tổng quát Các ca sử dụng chi tiết 1. Lập sổ theo dõi
UC1. Cập nhật hồ sơ giáo viên
UC2. Tiếp nhận thời khoá biểu
UC3. Lập sổ theo dõi học tập
UC4. Lập sổ theo dõi giảng dạy giáo viên
UC5. Tiếp nhận lịch thực hành thí nghiệm
UC6. Lập sổ theo dõi thực hành thí nghiệm 2. Theo dõi và tổng hợp
kết quả
UC7. Cập nhật thông tin giảng dạy hàng ngày
UC8. Báo cáo định kỳ
UC9. Lập bảng tạm ứng
UC10. Lập bảng thanh toán cho giáo viên thỉnh
giảng

Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 19
4.1. PHÂN TÍCH HỆ THỐNG
4.1.1. Phân tích gói ca sử dụng “Lập sổ theo dõi”
4.1.1.1. Ca sử dụng “Cập nhật hồ sơ giáo viên”
a) Biểu đồ tuần tự thực thi ca sử dụng

Hình 4.2 : Biểu đồ tuần tự thực thi ca sử dụng “Cập nhật hồ sơ giáo viên”
b) Biểu đồ cộng tác thực thi ca sử dụng

Hình 4.3 : Biểu đồ cộng tác thực thi ca sử dụng “Cập nhật hồ sơ giáo viên”

Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 20
4.1.1.2. Ca sử dụng “Tiếp nhận thời khoá biểu”
a) Biểu đồ tuần tự thực thi ca sử dụng

Hình 4.4 : Biểu đồ tuần tự thực thi ca sử dụng “Tiếp nhận thời khoá biểu”
b) Biểu đồ cộng tác thực thi ca sử dụng

Hình 4.5 : Biểu đồ cộng tác thực thi ca sử dụng “Tiếp nhận thời khoá biểu”
4.1.1.3. Ca sử dụng “Lập sổ theo dõi học tập”
a) Biểu đồ tuần tự thực thi ca sử dụng

Hình 4.6 : Biểu đồ tuần tự thực thi ca sử dụng “Lập sổ theo dõi học tập”
Đồ án tốt nghiệp PTTK hệ thống theo dõi giảng dạy giáo viên bằng phương pháp hướng đối tượng UML
Sinh viên: Nguyễn Thị Tiếp, Khoá 7, Ngành Công Nghệ thông tin 21

ộng tác thực thi ca sử dụng “Lập sổ theo dõi thực hànhTN”
4.1.2. Mô hình phân tích gói ca sử dụng “Lập sổ theo dõi”

H ình 4.14 : Mô hình phân tích gói ca sử dụng “Lập sổ theo dõi