0. Vài dòng về nguyên tắc LCVL (trích dẫn)

1. Nghiên cứu điều kiện làm việc của chi tiết

- Là bước xuất phát của bất cứ quy trình lựa chọn vật liệu nào. Điều kiện làm việc của
VL sẽ quyết định việc vật liệu nào (và xử lý theo công nghệ nào) sẽ được lựa chọn. Nếu
phân tích sai điều kiện làm việc sẽ dẫn đến lựa chọn sai VL và CN, dẫn đến sai hỏng chi
tiết khi làm việc, gây thiệt hại về mặt kinh tế.

Phân tích về DKLV cần đầy đủ, chính xác, không thiếu, không thừa. Thiếu sẽ dẫn đến chi
tiết không đáp ứng YCLV như trên, thừa sẽ gây lãng phí .

Một ví dụ cụ thể để bạn đọc hình dung là quá trình phân tích DKLV của Bu lông:
2. Chọn vật liệu
Trên cơ sở hiểu biết của mình về các VL Kỹ thuật, nhà thiết kế tiến hành khoanh vùng
các vật liệu có thể đáp ứng các yêu cầu làm việc trên. Trong trường hợp Bu lông chẳng
hạn, các thép kết cấu Cacbon và thép kết cầu HK sẽ được nghĩ đến đầu tiên do khả năng
đáp ứng các yêu cầu cơ tính của sản phẩm. Hãy xem ví dụ lựa chon sơ bộ: Từ lựa chọn sơ bộ này, nhà thiết kế tiến hành phân tích ưu, nhược điểm của các VL trong
các phương án đưa ra. Từ phân tích này, nhà thiết kế sẽ chọn được VL hợp lý về mặt kinh
tế – kỹ thuật. Một ví dụ phân tích:
5. Các nhiệt độ đặc trưng của VL (ND chảy, tôi, ủ,…(thép)), sự biến đổi tổ chức khi
nhiệt luyện
Phần này có thể tham khảo cuốn “Công nghệ Nhiệt luyện” của Phạm Thị Minh Phương,
hoặc các loại sổ tay Nhiệt luyện.

6. Công nghệ nào có thể áp dụng và phương án thay thế?
- PP chế tạo chi tiết: Tùy thuộc vật liệu và hình dạng của chi tiết mà có công nghệ chế tạo
khác nhau. VD chi tiết làm bằng gang thì có thể đúc, chi tiết làm bằng thép cácbon thấp
và hình dạng đơn giản có thể dùng GCAL để tăng năng suất,…
- Thông thường trước khi gia công cơ khí, chi tiết thường qua NL sơ bộ (ủ, thường hóa)
để giảm độ cứng, tăng khả năng gia công. Sau khi gia công, có thể NL kết thúc (tôi và
ram) để đạt cơ tính yêu cầu. Một số trường hợp có thể cần gia công tinh để đạt độ chính
xác kích thước.
- Phương án thay thế là rất cần thiết, có thể tham khảo cách đề xuất ở trên. Phương án này
sẽ dùng khi có sự khan hiếm về VL hay khi cac ưu điểm của nó cần được khai thác.

Trên đây là vài dòng sơ bộ để bạn đọc hình dung về các bước LCVL. Thời gian và trình
độ còn hạn chế nên không tránh khỏi thiếu sót. Mong các bạn góp ý thêm. Các bạn có thể
áp dụng cho chi tiết cụ thể của mình. Các thông số có thể tìm thấy trong các tài liệu đã
dẫn.
Các ví dụ trích trong cuốn “Đồ án thiết kế xưởng nhiệt luyện các loại chi tiết lắp xiết
cường độ cao”. Các bạn có thể truy cập:
http://www.esnips.com/doc/30308986-1509-4cbd-9c2a-aedaefa9f95a/Ban_in.mdi
để tải về bản Fulltext của Đồ án này. Chú ý là bạn cần có Font tiếng Việt vì Đồ án được
viết bằng VNTimes và bạn cần google “.mdi reader” để tải về chương trình đọc
file .mdi.