TRụC TRặC Và SửA CHữA:
Bạn có thể cho hệ thống khởi động mà không thực hiện các lịnh trong Config.sys hoặc Autoexec.bat;
bạn cũng có thể cho hệ thống khởi động và quyết định cho nạp từng dòng lịnh. Bạn thực hiện điều này
khi màn hình xuất hiện dòng chữ Starting Ms Dos hoặc Starting Windows 95 lúc mới khởi động máy, bạn
nhấn F5 (bỏ qua 2 file hệ thống) hay F8 (nạp từng dòng lịnh). Việc làm này cần thiết khi bạn muốn biết do
dòng lịnh nào làm máy của bạn trục trặc để bạn có thể sửa chữa thích hợp.
Khi dòng lịnh trong Config.sys bị lỗi. Dos sẽ thông báo cụ thể là dòng lịnh thứ mấy, bạn kiểm tra lại và
sửa chửa cho đúng.
Khi dòng lịnh trong Autoexec.bat bị lỗi. Dos thường thông báo là Bad command or file name, bạn phải
dùng fím F8 để kiểm tra chính xác dòng nào bị lỗi.
Các lỗi thường gặp là: Sai địa chỉ chứa file nạp, sai tên file, không có file trên đĩa, dư dấu cách (dấu
cách cũng là 1 ký tự).
Khi cài đặt chương trình mới, 2 file hệ thống hay bị sửa chữa. Bạn cần kiểm tra và xắp sếp lại cho
hợp lý. Các lịnh trong Autoexec.bat phải được nằm dưới lịnh @echo off để chúng khỏi hiển thị "lỉnh kỉnh"
ra màn hình.
QUảN Lý Bộ NHớ :
Một vấn đề thường xảy ra khi bạn chơi các trò chơi trong Dos, hoặc khi chạy một chương trình nào
đó là hệ thống thông báo không đủ bộ nhớ. Màn hình hiện lên dòng chữ sau : "Out of memory"
Bộ nhớ được đề cập ở đây là RAM (tắt chữ Random Access Memory) cung cấp vùng lưu trữ tạm thời
cho các chương trình và dữ kiện. Tất cả các chương trình đều cần đến bộ nhớ để chạy. Một số chương
trình đòi hỏi bộ nhớ nhiều hơn một số khác. Việc có bao nhiêu bộ nhớ hữu dụng (Available Memory) sẽ
ảnh hưởng lên những chương trình mà bạn có thể chạy.
Dưới đây chúng tôi xin giải thích sơ về cấu tạo của bộ nhớ của máy PC mà không đi quá sâu về mặt
kỹ thuật cho các bạn dễ hiểu.
+ Bộ nhớ quy ước (Conventional Memory) : Là vùng bộ nhớ từ 0 Kb đến 640 Kb. Mọi máy vi tính đều
có vùng bộ nhớ này. Từ "quy ước" được đặt ra là vì loại bộ nhớ này xuất hiện từ khi máy PC mới ra đời,
sau này bộ nhớ ngày càng tăng vượt qua giới hạn 640 Kb, nên phần bộ nhớ này được đặt tên như vậy.
Các chương trình ứng dụng đều sử dụng đến vùng bộ nhớ này
+ Bộ nhớ vùng trên (Upper Memory Area - UMA) : Là vùng bộ nhớ nằm giữa vùng bộ nhớ quy ước và
bộ nhớ mở rộng. Kích thước 384 Kb (từ 640Kb đến 1Mb). Một phần của vùng này được Dos chia thành
những khối gọi là Upper Memory Block - UMB (Lịnh Dos=UMB là đưa một phần của Dos vào vùng này).

device=c:\dos\emm386.exe noems highscan I=b000(b7ff
b/ Phải có dòng lịnh Dos=high,umb
c/ Ðổi tất cả lịnh device thành devicehigh nếu được. Bạn phải đổi thử từng lịnh rồi khởi động lại xem
chúng có báo lỗi không vì có một số drv không nạp được lên bộ nhớ cao.
d/ Thêm LH vào trước tất cả các dòng lịnh nạp drv thường trú trong Autoexec.bat giống như mục c.
Ðối với các lịnh nạp file chương trình chạy rồi thoát như NDD, IMAGE thì không cần.
e/ Thường xuyên dùng lịnh MEM để kiểm tra bộ nhớ quy ước. Nếu trên 600Kb là chứng tỏ bạn đã
xắp sếp tốt 2 file hệ thống.
CàI ÐặT, Gỡ Bỏ PHầN MềM ứNG DụNG & TIệN íCH :
Khi mới mua máy, nơi bán đã có cài sẵn cho chúng ta một số chương trình để chúng ta sử dụng,
nhưng với thời gian nhu cầu sử dụng thay đổi, chúng ta có thể cần thêm hay bớt một số chương trình
cho phù hợp với nhu cầu của chúng ta.
CàI ÐặT :
Thêm một phần mềm (chương trình) nào đó vào máy vi tính, đó là cài đặt chương trình. Trước tiên
bạn cần phân biệt giữa sao chép (Copy) và cài đặt (Install hay Setup)
Có một số phần mềm nhỏ, khi chạy chỉ cần 1 vài file và chạy độc lập không "quan hệ" với các phần
mềm khác. Ta chỉ cần có một bản sao (Copy) của nó, đem về đổ vào dĩa cứng của ta (cũng Copy) là có
thể sử dụng được bằng cách cho thi hành một trong các file .bat hay .exe của phần mềm đó. Thí dụ:
VIETRES, NC, NU
Nhưng đối với các phần mềm lớn của Dos cũng như Windows, khi chạy cần nhiều file và có "nhờ vả"
đến các phần mềm khác. Thí dụ: 3DS, ACAD, VIETWARE Muốn sử dụng được, trước hết ta cần có bản
gốc trên đĩa mềm hay trên CD ROM, sau đó ta phải cài đặt phần mềm vào dĩa cứng của ta bằng cách
cho thi hành một trong các file : Install.bat, Install.exe hay Setup.exe (tùy theo phần mềm). Các file này
thường nằm ngay trong dĩa số 1 (nếu bạn cài từ dĩa mềm). Chương trình cài đặt sẽ làm công việc bung
nén các file trên đĩa mềm xuống đĩa cứng, xếp đặt chúng vào các thư mục con, tạo vùng môi trường và
đăng ký các thông số cần thiết vào các file hệ thống sao cho phần mềm có thể chạy được tốt nhất mà
không cần sự can thiệp của chúng ta. Nếu bạn không biết cách cài đặt, có thể phần mềm không thể chạy
được hay thường xuyên bị lỗi.
Ðể tránh gặp rắc rối trong việc cài đặt và sử dụng chương trình, bạn nên tìm đọc các file *.txt, *.doc,
có trong mỗi chương trình, đặc biệt là file Readme.txt, các file này luôn chứa những thông tin cần thiết và

hay thiếu sót. Tốt nhất là nên cài đặt lại nếu muốn thay đổi điạ chỉ.
Ða số các phần mềm chạy với Dos chỉ yêu cầu bạn ghi thêm địa chỉ vào lịnh PATH và Set vùng môi
trường trong file Autoexec.bat. Nên nói chung , bạn có thể copy chúng từ máy khác về máy mình mà
không cần cài đặt, kể cả Dos cũng vậy.
Các phần mềm chạy với Win có quá trình cài đặt phức tạp do khi chạy chúng phải "nhờ vả" vào Win
và cần thực hiện một số liên kết với các phần mềm khác khi cần thiết. Do đó khi copy bạn sẽ không thực
hiện được các xác lập nầy bằng tay và chúng sẽ không chạy được.
Bạn nên phân biệt cài đặt phần mềm và cài đặt drv thiết bị vì khi cài đặt drv, chúng đòi hỏi việc xác
lập trong Config.sys và Autoexec.bat phức tạp hơn do chúng phải làm việc với phần cứng của máy.
Gỡ Bỏ :
Bớt một chương trình nào đó ra khỏi máy vi tính đó là gỡ bỏ chương trình.
Cũng tương tự như khi cài đặt, đối với các phần mềm nhỏ, muốn gỡ bỏ bạn chỉ cần vào thư mục
chứa nó rồi Delete là xong.
Nhưng đối với các phần mềm lớn, gở bỏ được chúng là một kỳ công vì chúng nằm rải rác trong nhiều
thư mục và ghi rất nhiều chi tiết lên các file hệ thống. Ðể gỡ bỏ chúng bạn nhất thiết phải biết rõ trong
quá trình cài đặt chúng đã làm gì và thao tác xoá bằng tay rất công phu mà nhiều khi cũng không hiệu
quả.
Trong Windows 95 có một tiện ích đi kèm để dùng vào việc cài đặt và gỡ bỏ chương trình đó là
Add/Remove Program, nhưng nó chỉ áp dụng được cho các phần mềm viết cho Win 95 mà thôi. Tuy
nhiên nhờ Win 95 mà ngày nay các phần mềm mới đều bắt chước cung cấp thêm phần Remove hay
Uninstall của riêng nó giúp cho người sử dụng đở vất vả.
Hiện nay để gỡ bỏ các phần mềm cũ, tốt nhất là chúng ta nhờ sự hỗ trợ của các tiện ích chuyên dùng
là CleanSweep, Remove-It hay Unistaller. Nhưng để các phần mềm nầy chạy tốt, bạn phải chú ý các
điểm cơ bản như sau:
Phải cho chúng chạy trước khi cài đặt các phần mềm để chúng có thể theo dõi quá trình cài đặt của
các phần mềm nầy. Chúng sẽ lưu thông tin vào 1 file nội bộ để sau nầy căn cứ vào đó mà xoá phần mềm
tương ứng một cách chính xác.
Trong trường hợp bạn xoá phần mềm nào không được chúng theo dõi, bạn sẽ được yêu cầu trả lời
một số câu hỏi. Bạn cần suy nghĩ chính chắn trước khi trả lời vì chính bạn mới là người hiểu rõ về phần
mềm chớ không phải chúng. Tuy nhiên bạn sẽ được lợi ở chỗ chúng lục lọi tất cả những gì liên quan đến