Ung thư cổ tử cung
(Phần 1)

Cổ tử cung là gì ?
Cổ tử cung là phần hẹp, bên dưới của tử cung. Tử cung, một tạng rỗng, hình
quả na, nằm ở phần bụng dưới của một phụ nữ, giữa bàng quang và trực tràng. Cổ tử
cung hình thành nên 1 kênh mở vào âm đạo, cơ quan hướng ra bên ngoài cơ thể.
Ung thư là gì ?
Ung thư là một nhóm gồm hơn 100 bệnh khác nhau. Tất cả chúng đều ảnh
hưởng đến đơn vị cơ bản của cơ thể, đó là tế bào. Ung thư xuất hiện khi các tế bào trở
nên bất thường và phân chia không có kiểm soát hoặc trật tự.
Giống như tất cả các cơ quan khác của cơ thể, cổ tử cung được tạo nên bởi
nhiều loại tế bào. Bình thường, tế bào phân chia để tạo ra thêm tế bào chỉ khi cơ thể
cần chúng. Tiến trình có trật tự này giúp giữ chúng ta khỏe mạnh.
Nếu các tế bào vẫn phân chia khi thành các tế bào mới khi không cần thiết thì
một khối mô sẽ hình thành. Khối mô thêm này, được gọi là một khối u, có thể lành
tính hoặc ác tính.
Các khối u lành không phải là ung thư. Hầu hết các trường hợp, chúng thường
có thể được loại bỏ mà không tái xuất hiện trở lại. Quan trọng nhất, các tế bào từ các u
lành không lan đến các phần khác của cơ thể. Các u lành hiếm khi là mối đe dọa cho
sự sống. Các polyp, nang và các mụn cóc sinh dục là các kiểu khối u lành của cổ tử
cung.
Các u ác là ung thư. Các tế bào ung thư có thể xâm lấn và phá hủy mô và các
cơ quan gần khối u. Các tế bào ung thư cũng có thể tách ra khỏi một khối u ác tính và
đi vào hệ bạch huyết hoặc dòng máu. Ðây là cách mà ung thư cổ tử cung có thể lan
tràn đến các bộ phận khác của cơ thể, như là hạch bạch huyết xung quanh, trực tràng,
bàng quang, xương sống và phổi. Sự lan tràn ung thư được gọi là di căn.
Ung thư cổ tử cung cũng có thể được gọi là ung thư cổ. Giống như hầu hết ung
thư, nó được đặt tên theo phần của cơ thể mà ở đó nó bắt đầu. Ung thư cổ tử cung khác
với ung thư bắt đầu ở các phần khác của tử cung và cũng cần điều trị khác. Loại ung
thư thường gặp nhất của tử cung bắt đầu ở nội mạc tử cung, lớp lót cơ quan này. Các

quan đến các tế bào trên bề mặt cổ tử cung. Các tế bào sẽ không trở thành ung thư và
xâm lấn các lớp sâu hơn của cổ tử cung trong nhiều tháng, có thể nhiều năm. Các sang
thương giai đoạn cao cũng có thể được gọi là loạn sản trung bình hoặc nặng, hoặc ung
thư tại chỗ (carcinoma in situ). Chúng thường xuất hiện ở phụ nữ từ 30-40 tuổi nhưng
cũng có thể xuất hiện ở các lứa tuổi khác nữa.
Nếu các tế bào bất thường lan sâu hơn vào trong cổ tử cung hoặc đến những mô
hoặc cơ quan khác, khi đó bệnh được gọi là ung thư cổ tử cung, hoặc ung thư cổ tử
cung xâm lấn. Hầu hết nó thường xuất hiện ở phụ nữ > 40 tuổi.
Các tình trạng tiền ung thư được phát hiện như thế nào ?
Nếu tất cả phụ nữ được khám khung chậu và làm xét nghiệm Pap đều đặn thì
hầu hết các tình trạng tiền ung thư sẽ được phát hiện và điều trị trước khi ung thư xuất
hiện. Bằng cách đó, hầu hết ung thư xâm lấn sẽ được ngăn chặn. Bất kỳ ung thư xâm
lấn nào mà có xuất hiện sẽ có khả năng được phát hiện ở giai đoạn sớm, có thể điều trị
được.
Khi khám khung chậu, bác sĩ kiểm tra tử cung, âm đạo, buồng trứng, vòi trứng,
bàng quang, trực tràng. Bác sĩ khám các cơ quan này để tìm bất kỳ sự bất thường nào
về hình dạng hoặc kích thước của chúng. Một cái banh được dùng để banh rộng âm
đạo ( còn gọi là mỏ vịt) để bác sĩ có thể thấy được phần trên cùng của âm đạo và cổ tử
cung.
Xét nghiệm Pap là một xét nghiệm không đau, đơn giản để phát hiện các tế bào
bất thường trong và quanh cổ tử cung. Quý bà, quý cô nên được làm xét nghiệm này
lúc không có kinh; thời điểm tốt nhất là từ ngày thứ 10 - ngày thứ 20 sau ngày đầu tiên
của kỳ kinh nguyệt. Khoảng 2 ngày trước khi làm xét nghiệm Pap, quý cô nên tránh
thụt rửa, hoặc dùng bọt, kem, hoặc gel diệt tinh trùng, hoặc thuốc đặt âm đạo (trừ khi
có hướng dẫn của bác sĩ), chúng có thể rửa trôi hoặc che dấu mất các tế bào bất
thường.
Xét nghiệm Pap có thể được thực hiện ở phòng mạch hoặc ở phòng khám. Một
que nạo bằng gỗ (spatula) và 1 bàn chải nhỏ được dùng để thu thập một mẫu tế bào từ
cổ tử cung và phần âm đạo trên cùng. Các tế bào được đặt trên một bảng kính và được
gởi đến một phòng xét nghiệm y khoa để được kiểm tra sự biến đổi bất thường.

Các nhà khoa học đang nghiên cứu ảnh hưởng của virus u nhú ở người (human
papillomaviruses-HPV) lây truyền qua đường tình dục. Vài HPV lây truyền qua đường
tình dục gây ra mụn cóc sinh dục (bệnh mào gà). Hơn nữa, các nhà khoa học tin rằng
vài loại trong số những virus này có thể gây ra sự phát triển các tế bào bất thường
trong cổ tử cung và có thể đóng vai trò trong sự xuất hiện ung thư. Họ thấy rằng,
những phụ nữ có HPV hoặc bạn tình của họ có HPV có nguy cơ cao hơn trung bình
xuất hiện ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, hầu hết phụ nữ bị nhiễm HPV không xuất
hiện ung thư cổ tử cung, và virus không hiện diện ở tất cả phụ nữ có bệnh này.
Vì những lý do này, các nhà khoa học tin rằng có các yếu tố khác tác động cùng
với HPV. Chẳng hạn, virus herpes sinh dục có thể đóng 1 vai trò. Nghiên cứu thêm
cần được thực hiện để biết được vai trò chính xác của những virus này và tại sao chúng
tác động với những yếu tố khác trong việc phát triển ung thư cổ tử cung.
Hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung, mặc dù nó không rõ
ràng một cách chính xác như thế nào hoặc tại sao. Nguy cơ dường như tăng cùng với
số lượng thuốc một phụ nữ hút mỗi ngày và với số năm đã hút.
Những phụ nữ mà có mẹ đã dùng thuốc diethylstilbestrol (DES) trong suốt thai
kỳ để ngừa sẩy thai cũng có nguy cơ tăng ung thư sau này. (Thuốc này được dùng vì
mục đích này từ khoảng năm 1940 - 1970) một kiểu ung thư âm đạo và cổ tử cung
hiếm đã từng được thấy ở một số nhỏ phụ nữ mà mẹ họ đã dùng DES.
Vài báo cáo gợi ý rằng những phụ nữ mà hệ thống miễn dịch của họ suy yếu thì
dễ xuất hiện ung thư cổ tử cung hơn những người khác. Chẳng hạn, những phụ nữ bị
nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV), virus gây ra AIDS, thì có nguy cơ
tăng. Cũng như thế, những bệnh nhân ghép tạng, người dùng thuốc ức chế hệ miễn
dịch để ngăn chặn sự thải ghép cơ quan mới, thì có nhiều khả năng hơn những người
khác để xuất hiện các sang thương tiền ung thư.
Vài nhà nghiên cứu tin rằng có nguy cơ tăng của ung thư cổ tử cung ở những
phụ nữ dùng viên ngừa thai uống. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã không thấy rằng
viên ngừa thai gây ung thư cổ tử cung một cách trực tiếp. Mối quan hệ này thật khó để
chứng minh bởi vì 2 yếu tố nguy cơ chính của ung thư cổ tử cung là giao hợp lúc trẻ
tuổi và nhiều bạn tình, có thể phổ biến trong số những phụ nữ sử dụng viên ngừa thai

bác sĩ có thể lặp lại xét nghiệm Pap và làm các xét nghiệm khác để tìm ra xem có bị
rối loạn gì không.
Soi cổ tử cung là một phương pháp được dùng rộng rãi để kiểm tra cổ tử cung
cho những vùng bất thường. Bác sĩ bôi 1 dung dịch giống như dấm lên cổ tử cung và
sau đó dùng một dụng cụ rất giống một kính hiển vi (được gọi là máy soi cổ tử cung)
để quan sát kỹ cổ tử cung. Sau đó bác sĩ có thể phủ cổ tử cung với dung dịch iod (một
thủ thuật được gọi là thử nghiệm Schiller). Các tế bào lành mạnh đổi sang màu nâu;
các tế bào bất thường đổi sang trắng hoặc vàng. Các thủ thuật này có thể được thực
hiện ở phòng mạch bác sĩ.
Bác sĩ có thể lấy ra một số lượng nhỏ mô cổ tử cung để đánh giá bởi 1 nhà
bệnh lý học. Tiến trình này được gọi là sinh thiết. Trong một kiểu sinh thiết, bác sĩ
dùng một dụng cụ để gặm ra vài mảnh nhỏ mô cổ tử cung. Phương pháp khác được
dùng để làm sinh thiết gọi là thủ thuật cắt bằng dao điện . Trong thủ thuật này, bác sĩ
dùng 1 vòng dây điện để cắt lát một mảnh mô tròn, mỏng. Các kiểu sinh thiết này có
thể được thực hiện ở phòng mạch bác sĩ có dùng gây tê tại chỗ.
Những thủ thuật cho việc lấy mô này có thể gây chảy máu hoặc tiết dịch khác.
Tuy nhiên, lành vết thương thường xảy ra nhanh chóng. Phụ nữ cũng thường có cảm
giác đau tương tự như đau bụng kinh, triệu chứng này có thể được làm giảm được
bằng thuốc.
Các xét nghiệm này có thể không chứng tỏ chắc chắn có hay không các tế bào
bất thường hiện diện trên bề mặt cổ tử cung. Trong trường hợp đó, bác sĩ sẽ lấy mẫu
mô hình nón, lớn hơn. Thủ thuật này được gọi là sinh thiết dạng hình nón ( khoét
chóp cổ tử cung) cho phép nhà bệnh lý học xem các tế bào bất thường đã xâm lấn mô
bên dưới bề mặt cổ tử cung hay chưa. Sinh thiết mẫu hình nón ( khoét chóp ) cũng
có thể được dùng như là một biện pháp điều trị cho sang thương tiền ung thư và toàn
bộ vùng bất thường này có thể được cắt bỏ. Thủ thuật này đòi hỏi hoặc gây tê tại chỗ
hoặc gây mê và có thể được thực hiện ở phòng mạch bác sĩ hoặc ở bệnh viện.
Trong một vài trường hợp, xét nghiệm Pap cho kết quả bất thường không rõ
ràng hoặc các triệu chứng của phụ nữ là do những rối loạn ở cổ tử cung hay là do ở
nội mạc tử cung (lớp lót tử cung). Trong tình huống này, bác sĩ có thể thực hiện nong