Làm gì khi nhân viên bàng
quan với công việc

Một số nhân viên gắn bó với công việc thường có cảm giác mình là người “sở
hữu” một số công việc. Nhưng có không ít nhân viên cảm thấy mình bị bỏ rơi vì các
sếp đã “giành quyền” sở hữu những công việc quan trọng của tổ chức. Các sếp thường chỉ giao phó việc thực hiện các công việc và nhiệm vụ đơn điệu
cho
nhân viên cấp dưới, còn những công việc thú vị thì giữ lại cho riêng mình. Tình
trạng này sẽ tạo nên sự bàng quan với công việc trong suy nghĩ của các nhân viên.

Đâu là nguyên nhân?

Các chuyên gia quản trị nhân sự cho rằng nguyên nhân sâu xa của tình trạng

nhân viên
cảm thấy lạc lõng trong tổ chức là nền văn hóa doanh nghiệp bị ảnh hưởng
bởi quan niệm của phái mạnh. Trong những nền văn hóa này, các vị sếp nam thường
cho rằng chỉ có họ mới là những người có khả năng phân tích, ra quyết định và đưa ra
các giải pháp thông minh.
Có một số lý do đằng sau những suy nghĩ này. Thứ nhất, trực tiếp thực hiện
công việc thì thú vị hơn là quản trị nó (cũng như các bé trai thích khám phá các trò
chơi). Thứ hai, tạo điều kiện, nuôi dưỡng, hỗ trợ và phát triển nhân viên có vẻ không
giống với một công việc thực thụ, mà giống như người đứng sau hậu trường (khó có
cơ hội tỏa sáng). Mặt khác, tự thực hiện công việc là một cách để tự khẳng định mình
và dễ được thăng tiến.

Nhưng nay, theo các chuyên gia về quản trị nhân sự, trong thời đại kinh tế tri thức, các
nhà quản trị cũng phải để cho những công việc “đầu óc” được thực hiện bởi người
khác. Điều đó có nghĩa là nhân viên phải được tạo điều kiện để tham gia vào quá trình
suy nghĩ sáng tạo, giải quyết các vấn đề phức tạp và ra các quyết định.

Cụ thể, các sếp nên đặt ra những câu hỏi như sau cho các nhân viên:

• Anh đã thực hiện công việc rất tốt. Vậy thì theo anh, đâu là những
bất lợi, rủi ro và chi phí liên quan đến công việc này?
• Theo chị, có những giải pháp nào đáng để chúng ta xem xét nữa
không? Ưu, khuyết điểm, rủi ro và chi phí của những giải pháp này là gì?
• Chúng ta có những bằng chứng nào cho thấy đề xuất đó sẽ có tác
dụng?
• Nếu chúng ta thực hiện công việc X thì điều đó sẽ ảnh hưởng thế
nào đến các phòng ban, các đối tác và khách hàng?
• Anh dự đoán sẽ có những trở ngại gì và có đề xuất nào để vượt
qua những trở ngại đó?
• Chị nào có ý kiến khác về vấn đề này không?
• Làm thế nào để công ty có thể thử nghiệm ý tưởng của anh để
chắc chắn rằng nó sẽ có tác dụng trong hoàn cảnh tương tự?
• Chị sẽ biến kế hoạch của mình thành hành động như thế nào? Ai
sẽ phải tham gia vào việc thực hiện kế hoạch này?
Tóm lại, nếu
nhân viên vẫn bị giới hạn ở việc thừa hành (như những tay chân)
và các sếp vẫn làm tất cả những công việc liên quan đến tư duy (như những cái đầu)
thì khi đó, sự bàng quan sẽ vẫn còn tồn tại trong các tổ chức.
Lời khuyên của các chuyên gia quản trị nhân sự là để quản lý hiệu quả, các sếp
phải giữ được cân bằng giữa “tạo điều kiện” và “tự làm”. Việc bỏ ra bao nhiêu thời
gian để tạo điều kiện cho các nhân viên tham gia vào các quyết định quan trọng của tổ
chức còn tùy thuộc vào từng hoàn cảnh. Các sếp phải đánh giá được những giá trị mà