Nạp chồng toán tử Gvhd: Nguyễn Tấn Trần Minh Khang
44 Chương 6 Nạp chồng toán tử
Mục tiêu thiết kế của C# là kiểu người dùng định nghĩa (lớp) phải được đối xử như
các kiểu định sẵn. Ví dụ, chúng ta muốn định nghĩa lớp phân số (Fraction) thì các
chức năng như cộng, trừ, nhân, … phân số là điều tất yếu phải có. Để làm được việc
đó ta định nghĩa các phương thức: cộng, nhân, … khi đó, ta phải viết là:
Phân_số tổng = số_thứ_nhất.cộng(số_thứ_hai);
Cách này hơi gượng ép và không thể hiện hết ý nghĩa. Điểu ta muốn là viết thành:
Phân_số tổng = số_thứ_nhất + số_thứ_hai;
để làm được điều này ta dùng từ khoá operator để thể hiện.
6.1 Cách dùng từ khoá operator
Trong C#, các toán tử là các phương thức tĩnh, kết quả trả về của nó là giá trị biểu
diễn kết quả của một phép toán và các tham số là các toán hạng. Khi ta tạo một toán
tử cho một lớp ta nói là ta nạp chồng toán tử, nạp chồng toán tử cũng giống như bất
kỳ việc nạp chồng các phương thức nào khác. Ví dụ nạp chồng toán tử cộng (+) ta
viết như sau:
public static Fraction operator+ (Fraction lhs, Fraction rhs)
Nó chuyển tham số lhs về phía trái toán tử và rhs về phía phải của toán tử.
Cú pháp C# cho phép nạp chồng toán tử thông qua việc dùng từ khoá operator.
6.2 Cách hổ trợ các ngôn ngữ .Net khác
C# cung cấp khả năng nạp chồng toán tử cho lớp của ta, nói đúng ra là trong
Common Language Specification (CLS). Những ngôn ngữ khác như VB.Net có thể
không hổ trợ nạp chồng toán tử, do đó, điều quan trọng là ta cũng cung cấp các
phương thức hổ trợ kèm theo các toán tử để có thể thực hiện được ở các môi trường
khác. Do đó, khi ta nạp chồng toán tử cộng (+) thì ta cũng nên cung cấp thêm
phương thức add() với cùng ý nghĩa.
6.3 Sự hữu ích của các toán tử
Các toán tử được nạp chồng có thể giúp cho đoạn mã nguồn của ta dễ nhìn hơn, dễ

là đúng nếu o có kiểu là Fraction.
6.6 Toán tử chuyển đổi kiểu (ép kiểu)
Trong C# cũng như C++ hay Java, khi ta chuyển từ kiểu thấp hơn (kích thước nhỏ)
lên kiểu cao hơn (kích thước lớn) thì việc chuyển đổi này luôn thành công nhưng
khi chuyển từ kiểu cao xuống kiểu thấp có thể ta sẽ mất thông tin. Ví dụ ta chuyển
từ int thành long luôn luôn thành công nhưng khi chuyển ngược lại từ long thành int
thì có thể tràn số không như ý của ta. Do đó khi chuyển từ kiểu cao xuống thấp ta
phải chuyển tường minh.
Cũng vậy muốn chuyển từ int thành kiểu Fraction luôn thành công, ta dùng từ khoá
implicit để biểu thị toán tử kiểu này. Nhưng khi chuyển từ kiểu Fraction có thể sẽ
mất thông tin do vậy ta dùng từ khoá explicit để biểu thị toán tử chuyển đổi tưởng
minh.
Ví dụ 6-1 Minh hoạ chuyển đổi ngầm định và tường minh
using System;
public class Fraction
{
public Fraction(int numerator, int denominator)
Nạp chồng toán tử Gvhd: Nguyễn Tấn Trần Minh Khang
46
{
Console.WriteLine("In Fraction Constructor(int, int)");
this.numerator=numerator;
this.denominator=denominator;
}
public Fraction(int wholeNumber)
{
Console.WriteLine("In Fraction Constructor(int)");
numerator = wholeNumber;
denominator = 1;
}

{
return false;
}
return this == (Fraction) o;
}
public static Fraction operator+(Fraction lhs, Fraction rhs)
{
Console.WriteLine("In operator+");
if (lhs.denominator == rhs.denominator)
{
return new Fraction(lhs.numerator+rhs.numerator,
lhs.denominator);
}
// simplistic solution for unlike fractions
// 1/2 + 3/4 == (1*4) + (3*2) / (2*4) == 10/8
int firstProduct = lhs.numerator * rhs.denominator;
int secondProduct = rhs.numerator * lhs.denominator;
Nạp chồng toán tử Gvhd: Nguyễn Tấn Trần Minh Khang
47
return new Fraction(
firstProduct + secondProduct,
lhs.denominator * rhs.denominator
);
}
public override string ToString( )
{
String s = numerator.ToString( ) + "/" +
denominator.ToString( );
return s;
}
Chương 7 Cấu trúc
Một cấu trúc (struct) là một kiểu do người dùng định nghĩa, nó tương tự như lớp
như nhẹ hơn lớp.
7.1 Định nghĩa cấu trúc
Cú pháp
[thuộc tính] [kiểu truy cập] struct <định danh> [: <danh sách các giao diện >]
{
// Các thành viên của cấu trúc
}
Ví dụ 7-1 Minh họa cách khai báo và dùng một cấu trúc
using System;
public struct Location
{
public Location(int xCoordinate, int yCoordinate)
{
xVal = xCoordinate;
yVal = yCoordinate;
}
public int x
{
get{ return xVal; }
set{ xVal = value; }
}
public int y
{
get{ return yVal; }
set{ yVal = value; }
}

Không giống như lớp, cấu trúc không hỗ trợ kế thừa. Tất cả các cấu trúc thừa kế
ngầm định object nhưng nó không thể thừa kế từ bất kỳ lớp hay cấu trúc nào khác.
Các cấu trúc cũng ngầm định là đã niêm phong. Tuy nhiên, nó có điểm giống với
lớp là cho phép cài đặt đa giao diện.
Cấu trúc không có hủy tử cũng như không thể đặt các tham số tuỳ ý cho hàm dựng.
Nếu ta không cài đặt bất kỳ hàm dựng nào thì cấu trúc được cung cấp hàm dựng
mặc định, đặt giá trị 0 cho tất cả các biến thành viên.
Do cấu trúc được thiết kế cho nhẹ nhàng nên các biến thành viên đều là kiểu private
và được gói gọn lại hết. Tuỳ từng tình huống và mục đích sử dụng mà ta cần cân
nhắc chọn lựa dùng lớp hay cấu trúc.
7.2 Cách tạo cấu trúc
Muốn tạo một thể hiện của cấu trúc ta dùng từ khoá new. Ví dụ như:
Location loc1 = new Location(200,300);
7.2.1 Cấu trúc như các kiểu giá trị
Khi ta khai báo và tạo mới một cấu trúc như trên là ta đã gọi đến constructor của
cấu trúc. Trong Ví dụ 7-1 trình biên dịch tự động đóng gói cấu trúc và nó được
đóng gói kiểu object thông qua WriteLine(). ToString()được gọi theo kỉểu của
object, bởi vì các cấu trúc thừa kế ngầm từ object, nên nó có khả năng đa hình, nạp
chồng phương thức như bất kỳ đối tượng nào khác.
Cấu trúc là object giá trị và khi nó qua một hàm, nó được thông qua như giá trị.
7.2.2 Gọi hàm dựng mặc định
Theo trên đã trình bày khi ta không tạo bất kỳ này thì khi tạo một thể hiện của cấu
trúc thông qua từ khoá new nó sẽ gọi đến constructor mặc định của cấu trúc. Nội
dung của constructor sẽ đặt giá trị các biến về 0.
7.2.3 Tạo cấu trúc không dùng new
Bởi vì cấu trúc không phải là lớp, do đó, thể hiện của lớp được tạo trên stack. Cấu
trúc cũng cho phép tạo mà không cần dùng từ khoá new, nhưng trong trường hợp
này constructor không được gọi (cả mặc định lẫn người dùng định nghĩa).