Cẩn thận khi dùng thuốc
trong nhiễm độc thai

Khi bị nhiễm độc thai nghén, thai phụ cần khám tại các bệnh viện chuyên
khoa sản và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Nhiễm độc thai có biểu hiện: tăng huyết áp cộng với phù, hoặc protein
niệu cao cộng với phù, hoặc cả huyết áp cao, protein niệu cao. Trong nhiễm
độc thai cần dùng một số thuốc nhưng dùng không đúng sẽ làm nhiễm độc
thai diễn biến theo chiều hướng xấu.
Khi nào được xem là nhiễm độc thai?
Khi có thai, cơ thể thường dự trữ thêm nước dùng cho mẹ và thai (cân nặng
người mẹ tăng lên khoảng 7kg) nên có phù ít hay nhiều. Đó là điều bình thường,
khi ngủ kê gối cao ở chân là đỡ khó chịu. Phù chỉ là một dấu hiệu báo động chứ
không phải là yếu tố xác định nhiễm độc thai. Không được dùng bất cứ thuốc nào
chống phù.
Huyết áp bình thường là 120/80mmHg. Khi có thai huyết áp có thể nhích
lên một chút nhưng nếu đạt đến mức 140/90mmHg thì coi là huyết áp cao, lên đến
mức 160/110 mmHg thì coi là mức huyết áp cao nguy hiểm.
Protein niệu bình thường không có hay có ở mức rất thấp. Khi xét nghiệm
thấy protein niệu (++) thì được coi là protein niệu cao.
Cho đến nay vẫn chưa tìm được nguyên nhân vì sao có nhiễm độc thai.
Những lý do nêu lên như dinh dưỡng, rối loạn đông máu, di truyền chỉ có tính
giả thiết. Vì thế khó biết trước người nào sẽ bị nhiễm độc thai.
Nhiễm độc thai có thể làm cho bà mẹ bị co giật (sản giật), ngợp thở (phù
phổi cấp), đứt mạch máu não, suy tim, suy thận, nặng nhất là tử vong. Thai có
nguy cơ chậm tăng trưởng, yếu, suy thai, nặng hơn nữa là chết thai. Có những
trường hợp chết cả mẹ lẫn con.
Những sai lầm cần tránh trong dùng thuốc
+ Tuyệt đối không dùng thuốc lợi niệu
Khi nhiễm độc thai, nước bị thất thoát ra ngoài hệ tuần hoàn và nằm ở dưới

vật thí nghiệm, nifedipin sulfat làm rối loạn tưới máu tử cung gây quái thai (bất
thường ở đầu chi ở chuột, thỏ; chết phôi và thai ở chuột lang, chuột nhắt, thỏ; làm
cho kích thước rau thai nhỏ lại, nhung mao kém phát triển ở khỉ, làm cho thời gian
mang thai kéo dài, thú sơ sinh giảm khả năng sống sót ở chuột). Vì thế trong tất cả
các tài liệu chuyên môn đều ghi "không nên dùng nifedipin cho người mang thai
trong suốt thai kỳ".
Tuy nhiên, nifedipin sulfat có một dược tính có lợi: chặn dòng đi của
calcium qua màng tế bào, làm giảm calcium trong tương bào, dẫn đến giãn tử
cung, chống các cơn gò tử cung, co giật, chống dọa sảy thai. Thuốc làm giảm cơn
co thắt, cơn gò tử cung sớm, làm tăng đáng kể thời gian lưu thai, nhưng lại không
làm kéo dài quá trình chuyển dạ, không gây tai biến cho thai nhi. So với một số
thuốc chống dọa sảy thai trước đây như ritodin thì nifedipin tốt hơn. Vì vậy nhiều
nước cho dùng nifedipin sulfat chống dọa sảy thai và coi là một chỉ định chính.
Trong nhiễm độc thai, thầy thuốc cho dùng nifedipin với mục đích hạ huyết
áp chống co giật, chống dọa sảy thai. Người bệnh cần hiểu điều này để yên tâm.
Nhưng đây là một thuốc khó dùng, việc dùng nó chỉ có thể thực hiện được với các
thầy thuốc chuyên khoa tại bệnh viện có đủ điều kiện, tuyến y tế cơ sở không nên
dùng.
Nhiễm độc thai có thể gây rủi ro, nhưng nếu phát hiện điều trị sớm, tích
cực, đúng tuyến, trong nhiều trường hợp thường cho hiệu quả tốt.