Báo cáo thực tập
Mạch ổn áp
Phần 1 : Mạch ổn áp bù dùng mạch so sánh
1) Sơ đồ nguyên lý của mạch ổn áp
2) Giá trị các linh kiện
I
t
r
ịT
1
:
đ
è
n
khuếch đại công suất H1061 ; T
2
và T
3
: đèn D468
T
4
: IC ổn áp 7812 ; C
1
= C
2
= 100 F/35V
R
1

: họ IC ổn áp 7812 có:
+ Chân 1 (IN): nối với nguồn vào
+ Chân 2 (COM): nối đất
+ Chân 3 (OUT): đầu ra có điện áp ổn định +9V
- T
4
: cấp nguồn cho chân 7 của IC
- R
1
: tạo nên điện áp cho chân 3 của IC, phụ thuộc vào điốt DZ
- DZ : điốt ổn áp
- R
2
: điện trở hạn chế, cấp nguồn cho chân C của T
2
- R
6
: điện trở chống tự kích, hạn chế điện áp, cấp nguồn cho chân B của
T
2
- Khối T
3
- R
4
- R
5
: bảo vệ
- R
7
: tạo ra điện áp so sánh, cấp nguồn cho chân 2 của IC

ra
ổn định thì tạo ra U
d
(là chênh lệch điện áp giữa chân
2 và chân 3 của IC). Giả sử khi điện áp ra giảm thì điện áp của R
7
giảm
theo điện áp so sánh và nhỏ hơn điện áp chuẩn
U
d
0 do vậy sẽ có dòng
ra chân 6 (độ lớn của dòng này thể hiện kết quả so sánh), dòng này giảm,
U
be
của T
1
giảm I
ct
giảm. Nh- vậy sụt áp trên T
1
và R
3
sẽ giảm, U
ra
sẽ
tăng lên bù trừ l-ợng giảm ban đầu tức là U
ra
ổn định.
Điện áp vào 1
chiều ổn định

trừ này làm cho I
ra
không tăng lên quá cao đ-ợc nữa.
5) Sơ đồ lắp ráp
Từ sơ đồ nguyên lý ở trên ta thiết kế sơ đồ lắp ráp với yêu cầu sau:
- Chiều ngang: 14 khuyết ; chiều dọc: 8 khuyết
- R1, R2, R3, R4, R5: 2 khuyết nằm dọc thẳng hàng ngang
- T2, T1, T3: 3 khuyết nằm ngang thẳng hàng ngang
- R6: 2 khuyết nằm dọc thẳng hàng dọc với R3
- T4: 3 khuyết nằm ngang thẳng hàng dọc với T2
- DZ C1, R7C2, Rt: 2 khuyết nằm dọc thẳng hàng ngang
6) Các mức điện áp, giá trị R trong quá trình điều chỉnh các mức điện áp
Theo nguyên lý hoạt động muốn thay đổi các mức điện áp ra ổn
định ta tiến hành điều chỉnh điện áp so sánh. Muốn vậy ta thay đổi R
7
.
- Khi R
7
tăng, U so sánh tăng so với U chuẩn U
ra
ổn áp tăng
- Khi R
7
giảm, U so sánh giảm so với U chuẩn U
ra
ổn áp giảm.
Trong mục này ta điều chỉnh R
7
trong phạm vi R
7

be
(V)
0.4 0.6 0 9,4 32
9
U
ce
(V)
6,2 0 3.6 9 14
U
be
(V)
0.4 0.8 0.6 9,4 32
7

Phần 2 : Trả lời các câu hỏi
Câu 1: Nêu nhiệm vụ của điốt tiếp điểm và điốt tiếp mặt? Vẽ mạch điện của 2
loại điốt trên.
Trả lời:
* Điốt tiếp điểm: loại điốt này có diện tích mặtghép rất nhỏ nên có điện
dung mặt ghép Co rất nhỏ. Vì vậy nó dùng tốt ở tất cả các loại dụng cụ.
Tuy nhiên do diện tích mặt ghép rất nhỏ nên không cho phép dòng điện
lớn đi qua nó cho nên nó không chịu đ-ợc công suất lớn.
Nhiệm vụ của điốt tiếp điểm
- Dùng trong mạch tách sóng: thực chất cũng dùng hiệu ứng chỉnh
l-u của điốt nh-ng ở tần số cao
- Trong các mạch điều chế
- Trong các mạch trộn tần: máy thu thanh, thu hình, đo l-ờng (cho
2tần số khác nhau cùng tác động vào 1 mạch ở đầu ra có vô số tín
hiệu tần số, chọn 1 trong các tần số đó).
- Trong các mạch xung: mạch làm việc với tín hiệu đột biến rất

T
2
.
Câu 3: Khi miền tiếp giáp BE(T
2
) đứt thì U
CE
(T
1
) bằng bao nhiêu? Tại sao?
Trả lời:
Do T
2
là transistor phân cực ng-ợc npn đ-ợc mô hình hoá bởi 2 điốt d-ới
đây:
Nh- vậy khi đứt miền tiếp giáp BE của T
2
thì
không còn dòng điện ra khỏi chân E nên cũng
không còn dòng I
b
của T
1
. Đầu E của T
1
lúc này
coi nh- đ-ợc nối đất, còn đầu C của T
1
vẫn đ-ợc cung cấp bởi điện áp
nguồn.

vệ, điện áp 1 chiều sau khi chỉnh l-u rơI trên điện trở C
5
+ Khi U
vào
từ 80 - 150V thì U
C 5
= 150V một chiều
+ Khi U
vào
từ 110 - 240V thì U
C 5
= 300V một chiều nên điện áp rất lớn
(do đó tụ C
5
phảI là tụ cao áp)
- Khối STR là khối dao động có đầu 3 là điện áp 1 chiều vào, đầu 1 nối
đất nguồn, đầu 4 vào điều khiển. U
ra
ở đầu 2 là xung đ-ợc đ-a vào các
đầu dây của máy biến áp. Các điện trở mắc nối tiếp đ-a vào chân 3 là
điện trở hạn chế hay điện trở mồi. Vì U
C 5
rất lớn nên để có điện áp vào
đầu 3 nhỏ ng-ời ta sẽ làm sụt áp bởi các điện trở này.
- Khối biến áp xung: xung đ-ợc tạo ra đ-a vào sơ cấp của máy biến áp
xung. U cảm ứng đ-a sang thứ cấp của máy biến áp, các cuộn thứ cấp này
đ-ợc quấn riêng rẽ đ-a vào 8 đầu ra trên các cuộn dây khác nhau.
Nguồn
AC
Nguồn

2
nối cùng với cuộn dây chống nhiễu
- Nhóm tụ dùng san bằng điện áp 1 chiều nối song song với các điện
áp trong chỉnh l-u cầu.
- Tụ lọc tín hiệu xoay chiều C
5
- Các tụ lọc đ-ợc nối với 1 điốt ở cuộn dây thứ cấp cũng có tác dụng lọc tín
hiệu.
* Trong nguồn biến áp hạ áp chỉ có tụ hoá lọc nguồn là phẳng tín hiệu do
đó không thể đổi chúng cho nhau.
Câu 6: Vẽ mạch mắc họ 7812, 7905. Điều kiện để 2 IC trên làm việc?
Trả lời:
- Yêu cầu đối với họ 78XX là U
vào
phải lớn hơn U
ra
cầu ổn định.
- Yêu cầu đối với họ 7905 là U
vào
phảI có giá trị âm hơn -5V
** Đánh giá về bài thực tập
Bài thực tập với mạch nguồn ổn áp đã cho em có cơ hội để vận dụng
những kiến thức lý thuyết đã học để làm ra một sản phẩm thực tế. Từ bài
thực tập này em đã rút ra đ-ợc một số kỹ năng thực hành nh- sau:
- Chuyển 1 sơ đồ nguyên lý thành sơ đồ lắp ráp sao cho gọn, rõ ràng và dễ
hiểu.
- Biết cách hàn chân linh kiện, hàn dây dẫn sao cho mối hàn bang,
đẹp và chắc chắn.
- Tiếp tục hoàn thiện thêm khả năng sử dụng đồng hò vạn năng, biết
nhận dạng thêm 1 số loại linh kiện mới