1
MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN MÔN ÂM NHẠC
THEO CHƯƠNG TRÌNH
ĐỔI MỚI HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
LỨA TUỔI MẪU GIÁO
- Đặng Đăng Phước – Trường Trung cấp sư phạm mầm non Đăk Lăk
- Lê Thị Hà – Trường Mầm non Tân Lợi – TP.Buôn Ma Thuột
I.Đặt vấn đề
Trẻ em ngay từ khi mới sinh ra đã được nghe tiếng hát của bà, của mẹ với giọng điệu
nhẹ nhàng, truyền cảm, đó là nguồn sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn trẻ. Vì thế tuổi
thơ không thể thiếu âm nhạc, cũng như không thể thiếu trò chơi và truyện cổ tích.
Môn học âm nhạc ở trường lớp mầm non bao gồm các hoạt động: ca hát, nghe hát,
vận động theo nhạc và trò chơi âm nhạc đáp ứng được nhu cầu hoạt động của trẻ qua đó
nhằm giáo dục trẻ về nhận thức thẩm mỹ, phát triển tư duy, tình cảm đạo đức đồng thời
phát triển thể chất cho trẻ Tuy nhiên, việc truyền thụ kiến thức cho trẻ như thế nào để
trẻ hứng thú học tập nhằm đem lại hiệu quả cao trong dạy học đó là việc làm mà mỗi
giáo viên mầm non luôn băn khoăn, trăn trở.
Do đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là “học bằng chơi, chơi mà học” nên giáo dục trẻ
ở lứa tuổi này cần phải thiết kế các hoạt động vui chơi lồng ghép với giáo dục để trẻ tiếp
thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, thoải mái. Chương trình đổi mới hình thức giáo dục
âm nhạc ra đời và đi vào đời sống của các cơ sở mầm non trên toàn quốc vào đầu thế kỷ
21 cho đến nay vẫn tỏ ra khá ưu việt trong việc giáo dục thẩm mỹ âm nhạc cho trẻ.
Trong quá trình tiếp cận với chương trình đổi mới hình thức giáo dục âm nhạc, chúng
tôi đã thực hiện một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng môn âm nhạc được thực
hiện ở độ tuổi mẫu giáo xin được trao đổi cùng đồng nghiệp xem đây là diễn đàn trao đổi
kinh nghiệm trong quá trình dạy học.
II.Cơ sở của vấn đề:
1.Quan điểm giáo dục:
Theo phân tích của các nhà tâm lý học, đặc điểm tâm lý trẻ trước tuổi học đó là
tạo được ấn tượng tốt đẹp cho trẻ. Làm được như vậy trẻ sẽ lĩnh hội kiến thức một cách
nhẹ nhàng, thoải mái Theo đó các khả năng của trẻ như: Khả năng cảm thụ âm nhạc,
khả năng quan sát, chú ý, ghi nhớ, từng bước được nâng cao. Đặc biệt là khả năng phát
hiện cái đẹp, khả năng thẩm âm, cảm giác nhịp điệu phát triển mạnh.
Hai là, đổi mới hình thức GDÂN ở độ tuổi mẫu giáo chú trọng việc liên kết các hoạt
động giáo dục trẻ với hình thức đa dạng, phong phú, linh hoạt, ngoài việc tích hợp các
hoạt động âm nhạc trong phạm vi hẹp còn tích hợp liên môn, xuyên môn theo một chủ
điểm hoạt động đem đến cho trẻ khả năng liên hệ các đối tượng trong cuộc sống qua đó
mở rộng vốn kiến thức cho trẻ.
II. Một sồ giải pháp thực hiện chương trình đổi mới hình thức GDÂN ở độ tuổi
mẫu giáo .
1.Tạo môi trường học tập an toàn, thân thiện cho trẻ.
Môi trường học tập của trẻ có vị trí khá quan trọng trong việc tạo tâm thế học tập cho
trẻ. Môi trường học tập gồm có: Môi trường bên trong và môi trường bên ngoài. Tuy
nhiên, trong phạm vi bài viết này chúng ta chỉ đề cập đến môi trường bên trong lớp học.
Môi trường bên trong lớp học để đáp ứng được yêu cầu cho trẻ học tập cần phải có các
điều kiện sau:
Một là, GV cần bố trí một cách khoa học nhằm tận dụng tốt nhất diện tích phòng học
đồng thời chú ý sắp xếp các học cụ, để tạo môi trường học thân thiện, thoải mái cho trẻ.
Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động Âm nhạc nói riêng hay các hoạt động khác theo một
chủ điểm nhất định. Chẳng hạn, chủ điểm “Tết và mùa Xuân” với hoạt động rèn kỹ năng
hát, múa minh họa thì cần chú ý trang trí lớp học cho thật sinh động theo chủ điểm giáo
dục. Ngoài ra, khi tổ chức hoạt động âm nhạc cần bố trí đội hình hợp lý để tận dụng hết
không gian lớp học đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả các trẻ trong lớp quan sát
GV một cách tốt nhất nhằm kích thích trẻ hoạt động tích cực.
Hai là, GV nhất thiết phải gần gũi trẻ, tạo môi trường giao tiếp giữa cô với trẻ, giữa trẻ
với trẻ thật thân thiện để trẻ luôn có cảm giác an toàn, thoải mái trong bộc lộ cảm xúc, có
như thế mới phát huy hết tư duy và khả năng sáng tạo của trẻ.
Ba là, GV Chú ý theo dõi một cách thường xuyên cảm giác nhịp điệu, khả năng thẩm
âm, khả năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh, sửa sai cho trẻ kịp thời. Nên bố trí
trẻ, GV cần chuẩn bị tốt đồ dùng (phục trang, đạo cụ, học cụ, nhạc cụ ) để giúp cho tiết
học âm nhạc đạt hiệu quả. Để trẻ thích thú trong tiết học âm nhạc, GV cần chuẩn bị tốt
học cụ theo hướng tự tạo sau:
Một là, GV cần tự tạo các đồ dùng âm nhạc với các loại vật liệu có thể tận dụng được
trong cuộc sống hằng ngày như: sọ dừa, vỏ lon bia, muỗng gỗ, thanh tre, vỏ hộp sữa loại
có thể tích lớn…để làm các nhạc cụ cho hoạt động gõ đệm của trẻ. Nên sử dụng đa dạng
các loại vật liệu tạo ra âm thanh, để trẻ so sánh các tiếng gõ đệm khác nhau được phát ra
từ các vật liệu khác nhau.
Ví dụ: Nắp sữa làm trống lắc, vỏ lon bia bỏ các loại hạt vào dùng để lắc theo các dạng
tiết tấu khác nhau Cần chú ý trang trí các dụng cụ gõ đệm thật sinh động để thu hút
trẻ.
Hai là, tạo các trang phục, đạo cụ cho cô và trẻ hoạt động múa và minh họa thật đa
dạng, phong phú: Nên dùng các ống hút nước, dây buộc hàng nhiều màu sắc, mút bittis,
giấy màu các loại , lá cây để tạo các kiểu trang phục lạ mắt, hấp dẫn trẻ.
4.Rèn tính kỷ luật, các kỹ năng kích thích sự sáng tạo cho trẻ:
Trong quá trình dạy học, ngay từ đầu năm học, GV cần chú ý rèn nề nếp cho trẻ để
trong tiết học trẻ thực hiện các yêu cầu của cô một cách nhanh chóng, chính xác, có như
vậy tiết học mới đạt hiệu quả, không làm ảnh hưởng đến tiến độ tiết học. GV cần rèn trẻ
các nề nếp sau:
Một là, trẻ biết thực hiện theo hiệu lệnh, khẩu lệnh, biết tạo nhóm, biết xếp hàng từ đó
rèn thêm tính kỷ luật đồng thời tích cực hướng dẫn trẻ hoạt động âm nhạc theo nhóm, cá
nhân nhằm tạo cho trẻ tính mạnh dạn, tự tin khi trẻ tham gia các hoạt động nói trên.
Hai là, rèn thêm cho trẻ một số động tác múa cơ bản như: nhún ký, cuộn tay, hái đào
(một tay, hai tay)… để trẻ vận dụng trong khi thực hành múa sáng tạo.
Ba là, GV nên gợi ý cho trẻ tự thỏa thuận, tự chọn các vận động tùy thích theo sáng
tạo của trẻ. Cô có thể dùng lời để khuyến khích, động viên trẻ thực hiện các hoạt động
sáng tạo khác nhau tạo nên sự đa dạng, phong phú trong khi thực hành hoạt động hát,
múa và vận động theo nhạc.
Môn học âm nhạc là môn nghệ thuật tích hợp chức năng giáo dục có đặc trưng cơ bản
mang tính thời gian nên cần phải rèn các kỹ năng âm nhạc cho trẻ thường xuyên để giúp
Việc thực hiện chương trình đổi mới hình thức GDÂN cho trẻ theo hướng tích hợp đòi
hỏi phải được thực hiện một cách đồng bộ. Chính vì vậy, GV cần vận động phụ huynh
hỗ trợ cho lớp học một phần nhỏ các vật liệu cần thiết dùng chế tạo các học cụ cho trẻ.
Để thực hiện công tác tuyên truyền phụ huynh được tốt ngoài việc lên bảng tin về
chương trình dạy theo chủ điểm cần cập nhật tin hàng tuần, hằng ngày để phụ huynh biết
cùng phối hợp với giáo viên rèn luyện thêm cho trẻ.
Vận động phụ huynh hổ trợ vật liệu để làm học cụ cho trẻ bao gồm: Thùng giấy, vỏ
hộp bia, vỏ hộp nước ngọt, vỏ lon sữa, chai nhựa , dụng cụ hóa trang… để tự tạo phục
trang, đạo cụ phục vụ các hoạt động âm nhạc của trẻ.
III.Kết luận:
Như trên đã nói, chương trình đổi mới hình thức GDÂN ở độ tuổi mẫu giáo thật sự
mang lại hiệu quả nhất định trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ. Để đạt được chất
lượng môn học, chúng ta cần thực hiện tốt một số nội dung cụ thể sau:
Một là, việc tạo điều kiện cho trẻ tham gia các hoạt động trong tiết học âm nhạc
một cách tích cực, đồng thời tạo cảm giác an toàn, thân thiện, thoải mái cho trẻ. Muốn
thế, GV Cần tích cực trao đổi, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp. Mặt khác, bản thân
cần phải tăng cường luyện tập các kỹ năng âm nhạc (Hát, múa, đàn ). Ngoài ra, cần
cập nhật kịp thời các thông tin về chăm sóc giáo dục trẻ theo phương pháp mới để thiết
kế các hoạt động của trẻ thật sinh động gây hứng thú cho trẻ trong giờ học.
5
Hai là, giáo viên nên gần gũi, thân thiện với trẻ nhằm phát hiện những tài tăng, sáng
tạo đang tiềm ẩn trong lớp học để kịp thời khen ngợi đồng thời có kế hoạch với phụ
huynh bồi dưỡng tài năng âm nhạc cho đất nước. Mặt khác, cần động viên sửa sai và tạo
môi trường học tốt cho những trẻ còn yếu về năng khiếu này.
Ba là, lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng của đồng nghiệp và phụ huynh, biết sửa
chữa khuyết điểm và phát huy ưu điểm của bản thân. Cần ghi nhật ký hằng ngày, tự rút
kinh nghiệm sau mỗi hoạt động để tránh lặp lại những hạn chế đã mắt phải trong quá