Những lỗ hổng trong hoạt động M&A
Hoạt động trên sàn chứng khoán, khi mua bán trên 5% vốn cổ phần công ty thì
phải thông báo với Uỷ ban chứng khoán Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A)
đang diễn ra phổ biến. Tuy nhiên, chưa có các quy định pháp lý đầy đủ và rõ ràng
cho hoạt động này. Đầu năm nay, hãng bánh kẹo Hàn Quốc Lotte đã thực hiện một vụ mua bán, sáp nhập
(M&A) đình đám Việt Nam khi tuyên bố nắm giữ tới hơn 30% sở hữu của công ty cổ
phần bánh kẹo Biên Hoà Bibica. Theo thoả thuận, Bibica sẽ nhập khẩu và phân phối
sản phẩm của Lotte tại hệ thống của mình tại Việt Nam.
Đây là điểm đáng chú ý nhất bởi mạng lưới phân phối của Bibica lên đến gần 20.000
cửa hàng, chiếm 10% thị phần bánh kẹo ở Việt Nam. Như vậy, nhiều chuyên gia lo
ngại, Lotte – với tiềm lực và kinh nghiệm vượt trội – có thể phát triển thành nhà kinh
doanh lớn nhất trong ngành này.
Với số cổ phần nắm giữ khoảng 30% của Bibica, qua thương vụ trên, Lotte đã chọn
được con đường ngắn nhất và ít rủi ro nhất để thâm nhập thị trường phân phối ở Việt
Nam. Những người trong ngành ước tính, Bibica đang chiếm khoảng 10% thị phần
bánh kẹo ở Việt Nam.
Theo cam kết WTO, Việt Nam chỉ cho phép các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
được quyền phân phối trong giới hạn mở một cơ sở phân phối sau ngày 1/1/2009 tới.
Cuộc "hôn nhân" của Lotte và Bibica rõ ràng đã đặt ra vấn đề là khung pháp lý nào cho
các trường hợp nhà đầu tư nước ngoài mua lại doanh nghiệp Việt Nam có hơn một cơ
sở phân phối?
Mặc dù các cơ sở pháp lý cơ bản nhất về M&A đã được ban hành rải rác ở các luật
Đầu tư, Doanh nghiệp, Cạnh tranh, Chứng khoán nhưng các quy định tại các văn bản
này về riêng lĩnh vực M&A vẫn còn “chưa cụ thể và toàn diện”, theo ông Ngô Công
Thành, thuộc cục Đầu tư nước ngoài, bộ Kế hoạch và đầu tư.
“Thị trường còn thiếu các thông tin tin cậy… Bản thân các nhà đầu tư trong nước, các
cơ quan quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương cũng chưa có một sự hiểu
biết đúng đắn và đầy đủ về vai trò và xu hướng phát triển của hình thức đầu tư M&A”,

hình thức M&A để huy động vốn cho quá trình phát triển”.
Tuy nhiên, ông Thành cho rằng cần hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, tạo hành
lang pháp lý thông thoáng, minh bạch và đầy đủ để định hướng thực hiện và quản lý
các giao dịch M&A, mà trước hết cần ban hành nghị định về M&A tại Việt Nam.