Giảm béo phì để ngừa bệnh
đái tháo đường

Thừa cân và béo phì đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm hiện
nay vì béo phì là một trong những yếu tố thúc đẩy phát sinh các bệnh lý như
đái tháo đường (ĐTĐ), tim mạch, ung thư.

Gia tăng ứ đọng mỡ trong cơ thể
Béo phì thường là do tăng trọng cơ thể (bao gồm cả tăng lượng mỡ) một
cách quá mức so với chiều cao và tiêu chuẩn bình thường. Trước đây, mô mỡ chỉ
được xem là nơi dự trữ cho cơ thể. Gần đây hơn, người ta nhận thấy tế bào mỡ là
một tổ chức trong cơ thể có vai trò quan trọng để điều hòa chuyển hóa năng lượng,
và liên quan với tình trạng đề kháng insulin, một trong những nguyên nhân đưa
đến bệnh đái tháo đường.
Khi mô mỡ gia tăng nhanh chóng và không cân đối, nó sẽ làm thay đổi
các họat động bình thường của mô mỡ, từ đó dẫn đến rối loạn về chuyển hóa năng
lượng và chuyển hóa chất đường trong cơ thể.
Hiện nay, ngoài việc đánh giá tình trạng béo phì bằng chỉ số BMI người ta
còn chú ý đến tỷ lệ mỡ trong cơ thể và hình dạng của béo phì. Tỷ lệ mỡ toàn thân
bao gồm lượng mỡ dưới da và lượng mỡ bao quanh các cơ quan. Về tỷ lệ mỡ,
nhiều nghiên cứu trên người VN cho thấy bệnh nhân bị rối loạn chuyển hóa đường
(tiền ĐTĐ) hoặc bệnh nhân ĐTĐ thường có tỷ lệ mỡ cao hơn so với người không
bị ĐTĐ và việc gia tăng tỷ lệ mỡ cơ thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ĐTĐ. Cụ thể
người có tỷ lệ phần trăm mỡ cao có nguy cơ mắc ĐTĐ 2.6 lần so với người có tỷ
lệ mỡ bình thường. Tỷ lệ mỡ trong cơ thể được gọi là cao khi >= 25% ở nam giới
và 30% ở nữ giới
Người bị béo phì bụng thường mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung
thư nhiều hơn người béo phì ngoại biên. Béo bụng là một yếu tố nguy cơ của bệnh
ĐTĐ.
Phòng ngừa việc ứ đọng mỡ trong cơ thể
Việc gia tăng ứ đọng mỡ trong cơ thể xảy ra khi có sự mất cân bằng

tăng cường sản xuất insulin. Tuy nhiên, lượng insulin được sản xuất cũng chỉ có
giới hạn và thường có chiều hướng giảm sút theo thời gian. Các tế bào tuyến tụy
sau một thời gian hoạt động tăng cường sẽ bị suy giảm chức năng, nhất là trong
tình trạng tăng đường và mỡ trong máu kéo dài.
Đến một thời điểm nào đó, khi lượng insulin không đủ sức để khống chế
đường huyết, các triệu chứng của bệnh tiểu đường xuất hiện. Chính vì vậy, người
béo dễ bị mắc bệnh tiểu đường hơn so với người có cân nặng bình thường. Tuy
nhiên, điều đó không có nghĩa là người béo nào cũng mắc bệnh tiểu đường, bởi vì
sự xuất hiện của bệnh cần có thời gian và còn phụ thuộc khả năng thích ứng của
cơ thể.
Chế độ ăn uống và hoạt động thể lực hợp lý có thể giúp người béo và người
đã mắc bệnh tiểu đường duy trì đường huyết ở mức tối ưu trong khi vẫn làm giảm
được gánh nặng cho tuyến tụy. Đối với người muốn giảm cân, chế độ ăn cần bảo
đảm cân đối, đầy đủ các thành phần dinh dưỡng, cần có chế độ ăn giảm bớt năng
lượng và chất béo so với bình thường. Thêm vào đó cần duy trì cân nặng lý tưởng
và tập thể dục thể thao thường xuyên.