LỜI NÓI ĐẦU
Trong lịch sử phát triển của nhân loại, các cuộc cách mạng công
nghiệp đều tập trung vào giải quyết các vấn đề cơ khí hoá, điện khí hoá, tự
động hoá của quá trình sản xuất mà thực chất của tất cả các vấn đề là đổi mới
cơ sở vật chất kỹ thuật của quá trình sản xuất, đổi mới hoàn thiện tài sản cố
định, đặc biệt là tài sản cố định hữu hình. Rõ ràng, tài sản cố định hữu hình
luôn được coi là cơ sở vật chất kỹ thuật có vai trò cực kỳ quan trọng trong
hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nó thể hiện năng lực sản
xuất cũng như cạnh tranh của doanh nghiệp. Kinh tế nước ta đang trong giai
đoạn chuyển đổi từ cơ chế tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự điều
tiết của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường cùng
với các quy luật cạnh tranh của nó tạo nên môi trường kinh doanh sôi động
nhưng không kém phần khốc liệt. Do vậy, kế toán biến động tài sản cố định
hữu hình đóng vai trò quan trọng trong việc góp phần thể hiện thế mạnh của
doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần phải xây dựng chu trình kế toán tài sản
cố định hữu hình một cách khoa học, chính xác và hiệu quả giúp cho việc sử
dụng vốn với phương án kinh doanh hiệu quả nhất.
Nhận thức được vấn đề trên, em đã chọn đề tài “Bàn về hạch toán biến
động tài sản cố định hữu hình trong các doanh nghiệp hiện nay” làm đề
án môn học cho mình.
Ngoài Lời mở đầu và Kết luận, nội dung gồm 2 phần chính:
Phần 1: Những vấn đề chung về hạch toán biến động tài sản cố định
hữu hình trong các doanh nghiệp hiện nay.
Phần 2: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện hạch toán biến động tài sản cố
định hữu hình trong các doanh nghiệp hiện nay.
1
1
1
PHẦN 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HẠCH TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
HỮU HÌNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP HIỆN NAY

Công cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật chủ yếu tập trung vào giải quyết
vấn đề cơ khí hoá và tự động hoá các quá trình sản xuất mà thực chất là
không ngừng đổi mới cải tiến hoàn thiện tài sản cố định hữu hình. Như
vậy, có thể khẳng định tài sản cố định hữu hình là cơ sở vật chất kỹ thật
quan trọng của các doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung.
1.1.2. Đặc điểm của tài sản cố định hữu hình.
Khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, tài sản cố định hữu
hình bị hao mòn dần và có giá trị hao mòn được dịch chuyển dần vào giá trị
của sản phẩm, dịch vụ và được bù đắp khi doanh nghiệp tiêu thụ được sản
phẩm dịch vụ.
Tài sản cố định hữu hình tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh
doanh và thời gian sử dụng kéo dài. Trong quá trình sử dụng, tài sản cố định
hữu hình ít thay đổi hình thái bên ngoài, hầu như vẫn giữ nguyên hình thái
biểu hiện của nó. Do có kết cấu phức tạp gồm nhiều bộ phận với mức độ hao
mòn khác nhau, không đồng đều nên trong quá trình sử dụng tài sản cố định
hữu hình có thể bị hư hỏng từng bộ phận.
1.1.3. Phân loại tài sản cố định hữu hình.
Theo QĐ số 206/2003/QĐ - BTC ngày 12/12/2003, tài sản cố định hữu
hình được phân loại như sau:
* Theo hình thái biểu hiện: Theo cách phân loại này, tài sản cố định
hữu hình của doanh nghiệp được chia thành 6 loại:
Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc: Là tài sản cố định của doanh nghiệp
được hình thành sau quá trình thi công xây dựng như trụ sở làm việc, nhà
kho, hàng rào, các công trình trang trí cho nhà cửa, đường sá, cầu cống,
3
3
3
đường sắt, cầu tầu, cầu cảng …
Loại 2: Máy móc, thiết bị: Là toàn bộ các loại máy móc thiết bị dùng
trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như máy móc chuyên

này, doanh nghiệp chỉ có quyền sử dụng mà không có quyền định đoạt. Giá
trị của các tài sản cố định này không được tính vào giá trị tài sản doanh
nghiệp đi thuê.
+ Tài sản cố định thuê tài chính: Là thuê tài sản mà bên cho thuê có sự
chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản cho
bên thuê. Quyền sở hữu tài sản có thể chuyển giao vào cuối thời hạn thuê.
* Theo mục đích sử dụng:
Tài sản cố định hữu hình được phân loại theo nhóm tài sản có cùng tính
chất và mục đích sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh
nghiệp gồm:
- Nhà cửa, vật kiến trúc
- Máy móc, thiết bị
- Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn
- Thiết bị, dụng cụ quản lý
- Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm
- TSCĐ hữu hình khác.
Mỗi cách phân loại cho phép đánh giá xem xét kết cấu tài sản cố định
theo các tiêu thức khác nhau, để từ đó doanh nghiệp chủ động biến đổi kết
cấu tài sản cố định, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định.
1.1.4. Tính giá tài sản cố định hữu hình.
Tính giá tài sản cố định hữu hình là việc xác nhận giá trị ghi sổ của tài
sản. Trong mọi trường hợp, tài sản cố định hữu hình phải đảm bảo đánh giá
theo 3 chỉ tiêu về giá trị của tài sản cố định là nguyên giá, giá trị hao mòn và
giá trị còn lại.
1.1.4.1. Nguyên giá: Là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ
5
5
5
ra để có được TSCĐ hữu hình tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái
sẵn sàng sử dụng.

cố định
hữu hình
=
Giá mua
(giá thanh
toán với
người bán)
–
Các khoản
chiết khấu
thương mại
(nếu có)
+
Các khoản
thuế không
được hoàn
lại
+
Các chi phí phát sinh
liên quan trực tiếp đến
việc đưa tài sản vào
trạng thái sẵn sàng sử
dụng
- Tài sản cố định hữu hình do doanh nghiệp tự sản xuất, chế tạo
Nguyên giá tài sản
cố định hữu hình
=
Giá thành sản xuất
thực tế
+

bạ (nếu có)
- Tài sản cố định hữu hình nhận góp vốn liên doanh
Nguyên giá tài sản
cố định hữu hình
=
Giá thoả thuận giữa các
bên liên doanh
+
CP trước khi sử dụng
(nếu có)
- TSCĐ Hữu hình mua dưới hình thức trao đổi:
Nguyên giá TSCĐ hữu hình dưới hình thức trao đổi với một TSCĐ hữu
hình không tương tự hoặc tài sản khác, được xác định theo giá trị hợp lý của
TSCĐ khi nhận về, hoặc giá trị hợp lý của tài sản đem trao đổi, sau khi điều
chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu về.
Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua dưới hình thức trao đổi với một TSCĐ
hữu hình tương tự (tài sản tương tự là tài sản có công dụng tương tự, trong
cùng lĩnh vực kinh doanh và có giá trị tương đương). Trong cả hai trường hợp
trên không có bất kỳ khoản lãi hay lỗ nào được ghi nhận trong quá trình trao
đổi. Nguyên giá TSCĐ nhận về được tính bằng giá trị còn lại của TSCĐ đem
trao đổi.
- Tài sản cố định hữu hình mua trả chậm: Nguyên giá TSCĐ hữu hình
mua sắm được thanh toán theo phương thức trả chậm được phản ánh theo giá
mua trả tiền ngay tại thời điểm mua. Khoản chênh lệch giữa giá mua trả chậm
và giá mua trả tiền ngay được hạch toán vào chi phí tài chính theo kỳ hạn
thanh toán (nếu không được vốn hóa).
- Tài sản cố định được cấp, được điều chuyển đến: Nguyên giá TSCĐ
hữu hình bao gồm giá trị còn lại ghi trên sổ của đơn vị cấp, đơn vị điều
chuyển, hoặc giá trị theo đánh giá thực tế của hội đồng giao nhận và các phí
tổn trực tiếp mà bên nhận tài sản phải chi ra trước khi đưa TSCĐ vào sử

TRONG CÁC DOANH NGHIỆP.
1.2.1. Ý nghĩa và nhiệm vụ của hạch toán tài sản cố định hữu hình.
1.2.1.1. Ý nghĩa của hạch toán tài sản cố định hữu hình.
Việc kế toán biến động tài sản cố định hữu hình có ý nghĩa quan trọng
đối với các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần phải theo dõi tình hình biến
động của tài sản của mình, để từ đó có kế hoạch về sử dụng hiệu quả vốn cố
định cũng như vốn kinh doanh và có kế hoạch đầu tư đúng đắn hợp lý, đem
lại hiệu quả sản xuất kinh doanh cao nhất.
8
8
8
1.2.1.2. Nhiệm vụ của hạch toán tài sản cố định hữu hình.
Xuất phát từ đặc điểm vai trò quan trọng của tài sản cố định trong hoạt
động sản xuất kinh doanh mà kế toán tài sản cố định hữu hình phải thực hiện
tốt những nhiệm vụ sau:
- Ghi chép phản ánh tổng hợp chính xác kịp thời mọi sự biến động về
số lượng, giá trị cũng như hiện trạng tài sản cố định hữu hình của toàn doanh
nghiệp cũng như từng bộ phận sử dụng tài sản đó. Thực hiện tốt nhiệm vụ
này tạo điều kiện cung cấp thông tin kịp thời để có biện pháp xử lý như bảo
dưỡng, sửa chữa, thay thế … để khắc phục tình trạng gián đoạn sản xuất do
máy móc, thiết bị hỏng hóc, sự cố.
- Tính toán phân bổ chính xác mức khấu hao tài sản cố định vào chi phí
sản xuất kinh doanh theo mức độ hao mòn của từng loại tài sản cố định hữu
hình đã quy định.
- Tham gia lập kế hoạch sửa chữa và dự toán chi phí sửa chữa, giám sát
việc sửa chữa cũng như kết quả công việc sửa chữa.
- Phản ánh chính xác kịp thời tình hình đổi mới, nâng cấp hoặc tháo dỡ
cũng như thanh lý, nhượng bán tài sản.
- Hướng dẫn kiểm tra các đơn vị, bộ phận phụ thuộc doanh nghiệp thực
hiện đầy đủ chế độ ghi chép ban đầu về tài sản cố định hữu hình, mở các sổ

sản cố định hữu hình.
- Sổ chi tiết tài sản cố định hữu hình: Sổ chi tiết được lập chung cho
toàn doanh nghiệp. Trên sổ ghi chép diễn biến liên quan đến tài sản cố định
hữu hình trong quá trình sử dụng như trích khấu hao, tài sản cố định hữu hình
tăng, giảm… Mỗi tài sản cố định hữu hình được ghi chép vào một trang riêng
trong sổ này. Mỗi bộ phận sử dụng tài sản cố định hữu hình lập sổ theo dõi để
ghi chép các thay đổi do tăng giảm.
10
10
10
SỔ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH
Từ năm …. đến năm….
Loại tài sản:
STT
Ghi tăng TSCĐHH Khấu hao TSCĐHH
Ghi giảm
TSCĐHH
Chứng
từ
Tên,
đặc
điểm,
ký
hiệu
TSCĐ
HH
Nướ
c SX
Tháng,
năm đưa

tính trích khấu hao. Khi giảm tài sản cố định hữu hình đều phải lập hồ sơ thủ
tục tuỳ từng trường hợp cụ thể:
+ Nếu thanh lý, cần căn cứ vào quyết định thanh lý để lập ban thanh lý
tài sản cố định hữu hình. Ban thanh lý tổ chức viêc thanh lý và giá trị thu hồi
khi công việc thanh lý hoàn thành. Biên bản thanh lý được lập thành 2 bản, 1
bản cho kế toán, 1 bản chuyển cho bộ phận quản lý sử dụng tài sản cố định
hữu hình.
+ Trường hợp nhượng bán, kế toán phải lập hoá đơn bán tài sản cố
định hữu hình.
11
11
11