Lời khuyên cho những ai muốn khởi sự kinh doanh
tại Trung Đông
Trung Đông là vùng đất
của các truyền thuyết và thần thoại.
Hiểu rõ được văn hóa kinh doanh,
giao tiếp kinh doanh, nghi thức gặp
gỡ và những kỹ năng đàm phán là
điều thực sự cần thiết trước khi tiến
hành kinh doanh ở Trung Đông.
Thậm chí ngay cả việc thiếu tìm
hiểu về các truyền thuyết cũng có
thể phá vỡ hoặc trở thành rào cản
trong việc giao thiệp. Điều sáng
suốt khi tiến hành kinh doanh ở
Trung Đông là tìm hiểu rõ tập tục
của vùng đất này. Bất kể như thế nào thì việc chung một tôn giáo, ngôn ngữ và
văn hóa cũng khiến cho những nét tiêu biểu và đặc sắc chung của vùng đất giá trị
này trở nên nổi bật.

Văn hóa và giao tiếp kinh doanh khi tiến hành kinh doanh ở Trung Đông sẽ
được trình bày trong bản hướng dẫn ngắn gọn này. Tất nhiên những điều đó
không có nghĩa rằng đây là một bản tổng kết hoàn chỉnh về những thủ thuật kinh
doanh tại Trung Đông, nhưng nó cũng là một trong những số những lĩnh vực
chính có thể phải xem xét khi định thực hiện kinh doanh tại đây.
Đạo Hồi
Một trong những nét văn hóa chính ở Trung Đông không thể không nhắc
đến đó chính là Đạo Hồi. Đạo Hồi thấm sâu vào mọi tầng lớp xã hội ở đây. Nó
quy định sự chỉ đạo, các giá trị và cả những đạo luật đối với cuộc sống con người,
những mối quan hệ cộng đồng cũng như những cách thức kinh doanh.
Trong phạm vi của bài giới thiệu ngắn này, chúng ta không đánh giá tính
công bằng dù cho điều đó là đúng. Vì thế mà để thực hiện được kinh doanh tại

Người Ả-rập xưng danh hết sức thân mật trong giao tiếp kinh doanh và
thông thường họ vẫn gọi tên nhau. Ví dụ như John Smith thì sẽ được gọi là
Ông/Ngài John. Danh xưng của người Ả-rập gồm có: Sheikh (được dùng đối với
người già, học giả, người lãnh đạo), Sayyid (chỉ con cháu của nhà tiên tri
Muhammad) and Hajji (dành cho một người hành hương).
Tiến hành kinh doanh – Tìm hiểu đặc điểm giới tính
Trong văn hóa Ả-rập, vai trò giữa phụ nữ và đàn ông hết sức khác nhau.
Thế nên vẫn không hề có sự bình đẳng giới tại khu vực này. Tuy nhiên thi thoảng
vẫn có phụ nữ trong những lúc tiến hành kinh doanh.
Nếu bạn được giới thiệu với một người phụ nữ có vai trò như một người
đàn ông thì hãy chờ xem liệu có bàn tay nào đưa ra cho bạn bắt hay không. Nếu
không thì cũng đừng cố bắt tay làm gì. Và cũng tránh làm quen với những người
phụ nữ bằng cử chỉ hoặc ánh mắt.
Tiến hành kinh doanh – Kinh doanh là riêng tư
Nhiều người phương Tây đã từng sống hoặc làm việc ở Trung Đông có thể
sử dụng những ngôn từ lộn xộn không có trật tự và dễ gây nổi cáu khi tranh cãi về
công việc kinh doanh ở đây. Mặc dù đây chỉ là vấn đề về nhận thức, nhưng nó
thực sự cho thấy việc kinh doanh ở đây được tiến hành thực hiện theo nhiều cách
rất khác nhau so với ở phương Tây.
Người Ả-rập không phân biệt giữa công việc và cuộc sống riêng. Việc thực
hiện kinh doanh luôn xoay quanh rất nhiều các mối quan hệ cá nhân, những ràng
buộc gia đình, niềm tin và danh dự. Tuy vậy, xu hướng ưu tiên các vấn đề cá nhân
luôn được xem xét trước tiên so với những chuyện khác. Thế nên nó hết sức quan
trọng khi các mối quan hệ trong kinh doanh luôn được xây dựng trên tình bạn và
sự tin tưởng lẫn nhau.
Kết quả của tính tâm lý này đó chính là hệ thống nổi tiếng 'wasta' nghĩa là:
nếu bạn có những người bạn hoặc những đầu mối liên lạc ở những nơi cần thiết,
thì các điều luật có thể được thực hiện hoặc mọi việc có thể được giải quyết nhanh
hơn. Hệ thống 'wasta' này hoạt động dựa trên nền tảng trao đổi những đặc ân và
không bao giờ coi nhẹ tình cảm. Mặc dù điều này dường như có thể là thành kiến,

trọng thì họ sẽ sử dụng cụm từ '
mow'id inglizee' - theo nghĩa đen có nghĩa là “gặp
gỡ” như trong tiếng Anh. Tuy nhiên, nếu bạn lỡ có đến muộn thì cũng đừng hoảng
hốt mà chỉ cần xin lỗi một cách lịch thiệp là được.
Nếu để đàm phán thì hãy nhớ rằng những người Ả– rập là những con người
của buôn bán và họ là những nhà đám phán xuất sắc. Việc mặc cả diễn ra khắp nơi
từ cửa hàng cho tới tận boong tàu. Các quyết định được đưa ra một cách chắc
chắn. Các thủ tục rườm rà chỉ để làm tăng thêm thời gian suy nghĩ. Vì vậy đừng sử
dụng cách gây áp lực bởi điều đó chỉ làm phản tác dụng mà thôi.
Ngôn ngữ, màu sắc và biểu tượng
Hãy nhớ rằng cả người Ả–rập và người Do thái đều viết từ phải sang trái.
Trong các tài liệu quảng cáo hay tiếp thị, hãy đặt các hình vẽ theo thứ tự đúng:
nghĩa là hãy đặt các bức tranh “trước” sang bên phải còn các bức tranh “sau” vào
bên trái.
Màu xanh lá cây được sử dụng trong đạo Hồi. Những sự kết hợp cụ thể giữa các
mẫu với màu sắc có thể được một bộ tộc nào đó sử dụng. Hãy xem xét lá cờ của
Saudi Arabia một cách hết sức cẩn thận bạn sẽ thấy: trên đó có tên của thánh
Allah! Đừng bao giờ đặt cờ ở nơi quảng cáo bởi như vậy là bạn đang xúc phạm
đến thánh Allah.

Những hành động khiếm nhã nên tránh
- Không được ăn hoặc uống trước các nhà thời Hồi giáo trong
tháng Ramadan. Bởi họ đang nhịn ăn.
- Đừng sử dụng tay trái – đặc biệt là trong khi ăn. Nó được
xem như là thức ăn không được sạch ở Trung Đông.
- Đừng bao giờ bắt chéo chân và chĩa đế giầy về phía một ai
đó.
- Những người Hồi giáo chính thống không ăn thịt lợn, không
uống rượu, và không bàn luận gì đến những người phụ nữ trong gia đình
họ.