Bài tập: Địa lý Việt Nam 3.
Câu hỏi:
Các nguồn lực để ĐBSCL trở thành vùng nông nghiệp trọng điểm của cả
nước?
Những vấn đề đặt ra trong phát triển của ĐBSCL dưới tác dụng của biến
đổi khí hậu?
Bài làm.
1. Các nguồn lực để ĐBSCL trở thành vùng nông nghiệp trọng điểm.
1.1. Vị trí địa lý.
ĐBSCL bao gồm 13 tỉnh thành (Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp,…)
với tổng diện tích tự nhiên 39 717,3 km
2
và dân số khoảng16,7 triệu người năm
2002, chiếm 12% diện tích và 21% dân số cả nước.
ĐBSCL là đồng bằng châu thổ rộng và phì nhiêu ở khu vực và trên thế
giới. Phía Đông và Nam tiếp giáp với một vùng biển rộng và giầu có với đường
bờ biển dài trên 730km. Phía Bắc tiếp giáp với Đông Nam Bộ là vùng kinh tế
phát triển nhất nước ta, sẽ là nơi tiêu thụ nông sản và là nơi cung cấp các thiết bị
và vật tư nông nghiệp cho ĐBSCL.
Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A.
1
Đồng bằng sông Cửu Long
Bài tập: Địa lý Việt Nam 3.
1.2. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên.
1.2.1. Địa hình và đất đai.
Đồng bằng có địa hình tương đối bằng phẳng, độ dốc không lớn, trung
bình 1cm/1km. Điều này rât thuận lợi cho việc thiết kế đồng ruộng và bố trí các
hoạt động nông nghiệp.
Diện tích đồng bằng khoảng 4 triệu ha, trong đó đất sử dụng vào mục đích
nông nghiệp 2,65 triệu ha, vào lâm nghiệp: 30 vạn ha, vào các mục đích khác:
33 vạn ha và số đất còn lại chưa khai thác: 67 vạn ha.

Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A.
2
Bài tập: Địa lý Việt Nam 3.
ĐBSCL có hệ thống sông kênh rạch lớn nhỏ đan xen, nên rất thuận lợi
cung cấp nước ngọt quanh năm. Về mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4, sông
Mêkông là nguồn nước mặt duy nhất. Về mùa mưa, lượng mưa trung bình hàng
năm dao động từ 2.400 mm ở vùng phía Tây ĐBSCL đến 1.300 mm ở vùng
trung tâm và 1.600 mm ở vùng phía Đông.
Đồng bằng có khảng 0,5 triệu ha diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản,
trong đó có khoảng 10 vạn ha nước lợ muôi tôm xuất khẩu.
Hệ thống sông ngòi ở đây có nguồn lợi thủy sản rất phong phú. Vùng biển
rộng lớn phía Đông và Nam có nguồn lợi cá chếm khoảng 54% trữ lượng cá
biển của cả nước.
Cộng thêm điều kiện khí hậu ít nhiễu loạn thuận lợi cho nuôi trồng và
đánh bắt cá quanh năm.
Diện tích mặt nước ở đồng bằng còn được sử dụng vào phát triển đàn thủy
cầm với số lượng lớn nhất cả nước.
Sông Cửu Long có lượng phù sa rất phong phú góp phần bồi đắp đồng
bằng them mầu mỡ, phần ven biển hàng năm được mở rộng thêm sẻ góp phần
tăng diện tích đất cho sản xuất của đồng bằng.
Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A.
3
Sông Hậu nhìn từ trên cao
Bài tập: Địa lý Việt Nam 3.
1.2.4. Sinh vật.
Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng có nguồn tài nguyên
sinh vật phong phú và đặc trưng ở nước ta. Trong đó nguồn sinh vật dưới nước
có ý nghĩa to lớn nhất đối với nông nghiệp của vùng.
Trữ lượng cá biển lớn nhất cả nước, phân bố chủ yếu ở vùng vinh Thái
Lan với khoảng 600 000 tấn cá đáy, chiếm 36% trữ lượng cá nổi cả nước, 275

lược.
Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A.
4
Bài tập: Địa lý Việt Nam 3.
=> Với những điều kiện thuận lợi như trên, đồng bằng Sông Cử Long đã và
đâng phát huy vai trò là vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất cả nước. Sự phát
triển mạnh mẽ của cây lương thực và thực phẩm đã tạo điều kiện thuận lợi cho
việc phát triển của ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy cầm, trong đó chủ
yếu là các loại vật nuôi sử dụng các phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn như
chăn nuôi bò, gà, thủy cầm,…
1.4. Một số kết quả đạt được.
Sản xuất nông nghiệp đồng bằng sông Cửu Long đã thu được nhiều thành
tựu lớn, xứng đáng là vùng trọng điểm nông nghiệp của cả nước.
Cơ cấu sản xuất nông nghiệp của vùng đã có sự chuyển dịch theo hướng
sản xuất hàng hóa, đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi, ngành nghề gắn với nông
lâm thủy sản.
Trong cơ cấu nông nghiệp, cây lương thực chiếm ưu thế tuyệt đối. Năm
2002, diện tích cây lương thực là 3,83 triệu ha, sản lượng 17,57 triệu tấn, chiếm
46,2% diện tích và 48,3% sản lượng lương thực của cả nước.
Sản lượng lương thực bình quân đầu người là 1051,6 kg/người, cao nhất
cả nước và gấp hơn 2 lần của cả nước, hơn 3 lần đồng bằng sông Hồng.
Cây lúa: Diện tích gieo trồng là 3,81 triệu ha, sản lượng 17,57 triệu tấn,
chiếm 51% diện tích và 51,5% sản lượng lúa cả nước.
Cơ cấu mùa vụ có sự thay đổi theo hướng tích cực với hai vụ chính trong
năm là vụ đông xuân và hè thu. Một số tỉnh còn gieo trồng được 3 vụ/năm
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng xuất khẩu gạo lớn nhất cả nước. Năm
1997 sản lượng gạo xuất khẩu của vùng đạt 2,89 triệu tấn, chiếm 91,4% sản
lượng gạo xuất khẩu của cả nước.
Sinh viên thực hiện: Lê Văn Nghĩa. K56A.
5

Nước biển dâng cao
Bài tập: Địa lý Việt Nam 3.
Số lượng những đợt không khí lạnh ảnh hưởng tới Việt Nam giảm đi rõ
rệt trong 2 thập niên gần đây, như năm 1994 và năm 2007 chỉ có 15 - 16 đợt
không khí lạnh (bằng 56% trung bình nhiều năm).
Đồng thời số cơn bão có cường độ mạnh nhiều hơn, quỹ đạo bão dịch
chuyển dần về các vĩ độ phía nam, mùa bão kết thúc muộn hơn và nhiều cơn bão
có quỹ đạo di chuyển dị thường hơn. Sau bão thường là mưa lũ, sạt lở đất, lũ
quét, lũ ống.
Theo tính toán, dự báo xu thế BĐKH ở Việt Nam những năm tới như sau:
+ Nhiệt độ trung bình có thể tăng lên 3
0
C vào năm 2100;
+ Lượng mưa có xu thế biến đổi không đồng đều giữa các vùng, có
thể tăng từ 0% đến 10% vào mùa mưa và giảm từ 0% đến 5% vào mùa khô, tính
biến động của mùa tăng lên;
+ Mực nước biển trung bình trên dải bờ biển có thể dâng lên 1m
vào năm 2100.
Trong khi đó ĐBSCL chịu một tác động kép của BĐKH: Tác động từ
nước ở thượng nguồn đổ về và tác động từ biển. Trong đó sự hoạt động của biển
sẻ ảnh hưởng vô vùng to lớn đến diện tích đất nông nghiệp, diện tích đất phù sa
bị chìm ngập trong nước sẽ tăng lên gây nên nhiều khó khăn cho việc phát triển
kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng,
2.2. Những vấn đề đặt ra trong phát triển ĐBSCL dưới tác động của BĐKH.
Thứ nhất, cần tiến hành các biện pháp bảo vệ đất , nhất là đối với các
vùng đất thấp, đất ven biển, những vùng đất này sẻ bị ảnh hưởng đầu tiên và
mạnh mẻ nhất có thể bị ngập nước hoặc xói mòn.
Thứ hai, thực hiện các biện pháp thích nghi với biến đổi khí hậu như nâng
cao kết cấu hạ tầng hoặc tạo ra các kết cấu có thể di chuyển được.
Thứ ba, di dời dân ra khỏi vùng bị ảnh hưởng, đồng thời thực hiện việc tái