www.document.vn
LỜI MỞ ĐẦU
Xây dựng cơ bản (XDCB) là ngành sản xuất vật chất tạo ra cơ sở vật chất kỹ
thuật cho nền kinh tế quốc dân, sử dụng lượng vốn tích luỹ rất lớn của xã hội, đóng
góp đáng kể vào GDP, là điều kiện thu hút vốn nước ngoài trong quá trình công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trong xu hướng phát triển chung, đặc biệt trong
cơ chế thị trường, lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản có tốc độ phát triển chưa từng có
ở nước ta. Điều này đồng nghĩa vốn đầu tư XDCB cũng tăng lên. vấn. Vấn đề đặt ra
là làm sao quản lý vốn và lợi nhuận có hiệu quả trong điều kiện sản xuất XDCB trải
qua nhiều công đoạn, thời gian thi công có thể lên vài năm.
Chính vì vậy, hạch toán kế toán đóng vai trò quan trọng. Hạch toán kế toán là
công cụ quan trọng thực hiện quản lý điều hành, kiểm tra giám sát các hoạt động Tài
chính trong đơn vị.
Cùng với sự đổi mới của nền kinh tế, việc hạch toán nói chung và vận dụng vào
tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp nói riêng cũng được đổi mới hoàn
thiện.
Đối với người lao động, sức lao động họ bỏ ra là để đạt được lợi ích cụ thể, đó là
tiền công (lương) mà người sử dụng lao động của họ sẽ trả. Vì vậy, việc nghiên cứu
quá trình phân tích hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương (bảo hiểm xã
hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn) rất được người lao động quan tâm. Trước
hết là họ muốn biết lương chính thức được hưởng bao nhiêu, họ được hưởng bao
nhiêu cho bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn và họ có trách nhiệm
như thế nào với các quỹ đó. Sau đó là việc hiểu biết về lương và các khoản trích
theo lương sẽ giúp họ đối chiếu với chính sách của Nhà nước quy định về các khoản
này, qua đó biết được người sử dụng lao động đã trích đúng, đủ cho họ quyền lợi
hay chưa. Cách tính lương của doanh nghiệp cũng giúp cán bộ công nhân viên thấy
được quyền lợi của mình trong việc tăng năng suất lao động, từ đó thúc đẩy việc
nâng cao chất lượng lao động của doanh nghiệp.
Còn đối với doanh nghiệp, việc nghiên cứu tìm hiểu sâu về quá trình hạch
toán lương tại doanh nghiệp giúp cán bộ quản lý hoàn thiện lại cho đúng, đủ, phù
hợp với chính sách của Nhà nước, đồng thời qua đó cán bộ công nhân viên của
nhằm tác động, biến đổi các đối tượng lao động thành các vật phẩm có ích phục vụ
cho nhu cầu sinh hoạt của con người.Để đảm bảo tiến hành liên tục quá trình tái sản
xuất , trước hết cần phải bảo đảm tái sản xuất sức lao động , nghĩa là sức lao động
mà con người bỏ ra phải `được bồi hoàn dưới dạng thù lao lao động
Tiền lương chính là biểu hiện bằng tiền của giá cả sức lao động. Mặt khác,
tiền lương còn là đòn bẩy kinh tế để khuyến khích tinh thần hăng hái lao động, kích
thích và tao mối quan tâm của người lao động đến kết quả công việc của họ. Nói
cách khác, tiền lương chính là một nhân tố thúc đẩy năng suất lao động.
Ý nghĩa của tiền lương đối với người lao động, đối với doanh nghiệp sẽ vô
cùng to lớn nếu đảm bảo đầy đủ các chức năng sau :
- Chức năng thước đo giá trị: là cơ sở để điều chỉnh giá cả cho phù hợp mỗi khi giá
cả (bao gồm cả sức lao động) biến động
- Chức năng tái sản xuất sức lao động: nhằm duy trì năng lực làm việc lâu dài, có
hiệu quả trên cơ sở tiền lương bảo đảm bù đắp được sức lao động đã hao phí cho
người lao động.
- Chức năng kích thích lao động: bảo đảm khi người lao động làm việc có hiệu quả
thì được nâng lương và ngược lại.
- Chức năng tích luỹ: đảm bảo có dự phòng cho cuộc sống lâu dài khi người lao
động hết khả năng lao động hoặc gặp bất trắc rủi ro.
Trong bất cứ doanh nghiệp nào cũng cần sử dụng một lực lượng lao động
nhất định tuỳ theo quy mô, yêu cầu sản xuất cụ thể. Chi phí về tiền lương là một
Trang 3
www.document.vn
trong các yếu tố chi phí cơ bản cấu thành nên giá trị sản phẩm do doanh nghiệp sản
xuất ra. Vì vậy, sử dụng hợp lý lao động cũng chính là tiết kiệm chi phí về lao động
sống (lương), do đó góp phần hạ thấp giá thành sản phẩm, tăng doanh lợi cho doanh
nghiệp và là điều kiện để cải thiện, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho công
nhân viên, cho người lao động trong doanh nghiệp.
1.1.2.Vai trò và ý nghĩa của tiền lương
1.1.2.1 Vai trò của tiền lương
- Vật tư, vật liệu bị thiếu,hoặc kém phẩm chất
- Sức khỏe của người lao động không được bảo đảm
- Làm việc trong điều kiện địa hình và thời tiết không thuận lợi
Trong thời đại khoa học và công nghệ phát triển nhanh chóng từng ngày nếu
không tự trao dồi kiến thức và học hỏi những kiến thức mới để theo kịp những công
nghệ mới thì chất lượng cũng như số lượng sản phẩm không được đảm bảo từ đó sẻ
ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người lao động. Vấn đề tuổi tác và giới tính
cũng được các doanh nghiệp rất quan tâm nhất là đối với các doanh nghiệp sử dụng
lao động làm việc chủ yếu bằng chân tay như trong các hầm mỏ, công trường xây
dựng, sản xuất vật liệu xây dựng,…Ngoài vấn đề trên sức khoẻ của người lao động
đóng vai trò then chốt trong mọi hoạt động sản xuất, nếu nó không được đảm bảo
thì thu nhập của người lao động không được đảm bảo.Ngoài các nhân tố trên thì vật
tư , trang thiết bị, điều kiện địa hình và thời tiết cũng ảnh hưởng lớn tới thu nhập
của người lao động,VD : Người lao động được giao khoán khối lượng đổ bê tông
nhưng do thiếu đá hoặc cát, trong khi thi công máy trộn bê tông hỏng và phải đưa
bê tông lên cao trong điều kiện thời tiết xấu . Tập hợp các yếu tố đó sẽ làm cho thời
gian làm khoán kéo dài vì vậy ngày công không đạt.
1.2.CÁC HÌNH THỨC TIỀN LƯƠNG TRONG DOANH NGHIỆP
1.2.1 Hình thức tiền lương theo thời gian
Hình thức tiền lương thời gian là hình thức tiền lương tính theo thời gian làm
việc, cấp bậc kỹ thuật và thang lương người lao động.
Theo yêu cầu và khả năng quản lý, thời gian lao động của doanh nghiệp, việc
tính trả lương thời gian cần tiến hành theo thời gian đơn hay tiền lương thời gian có
thưởng.
Trang 5
www.document.vn
Tìền lương thời gian giản đơn: là hình thức tiền lương thời gian với đơn giá
tiền lương thời gian cố định.
Tiền lương thời gian có thưởng: là tiền lương thời gian giản đơn kết hợp thêm tiền
thưởng.
Đây là hình thức trả lương gần giống như hình thức trả lương theo sản phẩm
trực tiếp nhưng khác ở chỗ là tính theo khối lượng sản phẩm sau khi đã hoàn thành .
1.2.3. Hình thức tiền lương hỗn hợp
Có một số công việc khó áp dụng các hình trả lương như không tính trước
được thời gian, không định lượng được khối lượng công việc cũng như sản phẩm
hoàn thành.Vì vậy kết hợp các hình thức trả lương trên để xây dựng hình thức lương
hỗn hợp.
1.2.4.Các hình thức đãi ngộ khác ngoài lương
Ngoài các khoản lương mà người lao động được nhận họ còn nhận được nhận
một số đãi ngộ như:
- Tiền thưởng cho những ngày lễ lớn của đất nước, tiền thưởng quý, tiền
thưởng cuối năm.
- Tổ chức đi tham quan, nghỉ mát cho người lao động
- Kiểm tra khám sức khoẻ định kỳ …
1.3.QUỸ TIỀN LƯƠNG,QUỸ BHXH, QUỸ BHYT VÀ KPCĐ
1.3.1 Quỹ tiền lương
Quỹ tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ tiền lương mà doanh nghiệp trả
cho tất cả lao động thuộc doanh nghiệp quản lý.Thành phần quỹ tiền lương bao gồm
nhiều khoản như lương thời gian( tháng, ngày ,giờ), lương sản phẩm, phụ cấp ( cấp
bậc, khu vực, chức vụ… ).Quỹ tiền lương bao gồm nhiều loại và có thể phân chia
theo nhiều tiêu thức khác nhau tuỳ theo mục đích nghiên cứu như phân theo chức
năng của lao động, phân theo hiệu quả của tiền lương…
1.3.2.Quỹ bảo hiểm xã hội
Theo chế độ hiện hành, quỹ BHXH được tính theo tỷ lệ 20% trên tổng quỹ
lương cấp bậc và các khoản phụ cấp thường xuyên của người lao động thực tế trong
kỳ hạch toán.
Trong đó, 15% người sử dụng lao động phải nộp và khoản này tính vào chi
phí kinh doanh, còn 5% do người lao động trực tiếp đóng góp (trừ trực tiếp vào
lương).
Trang 7
1.4 YÊU CẦU VÀ NHIỆM VỤ HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC
KHOẢNTRÍCH THEO LƯƠNG
Trang 8
www.document.vn
Tổ chức ghi chép, phản ánh, tổng hợp số liệu về số lượng lao động, thời gian và
kết quả lao động, tính lương và tính trích các khoản theo lương, phân bổ chi phí nhân
công đúng đối tượng sử dụng lao động.Hướng dẫn kiểm tra các nhân viên hạch toán ở
các bộ phận sản xuất kinh doanh, các phòng ban thực hiện đầy đủ các chứng từ ghi
chép ban đầu về lao động, tiền lương, mở sổ cần thiết và hạch toán nghiệp vụ lao
động tiền lương đúng chế độ, đúng phương pháp. Lập các báo cáo về lao động tiền
lương thuộc phần việc do mình phụ trách. Phân tích tình hình quản lý, sử dụng thời
gian lao động, chi phí nhân công, năng suất lao động, đề xuất các biện pháp nhằm
khai thác, sử dụng triệt để có hiệu quả mọi tiềm năng lao động sẵn có trong doanh
nghiệp.
1.5.HẠCH TOÁN CHI TIẾT TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH
THEO LƯƠNG
1.5.1.Hạch toán số lượng lao động
Để quản lý lao động về mặt số lượng, doanh nghiệp lập sổ danh sách lao
động. Sổ này do phòng lao động tiền lương lập ( lập chung cho toàn doanh nghiệp
và lập riêng cho từng bộ phận) nhằm nắm chắc tình hình phân bổ, sử dụng lao động
hiện có trong doanh nghiệp. Bên cạnh đó , doanh nghiệp còn căn cứ vào sổ lao
động( mở riêng cho từng người lao động ) để quản lý nhân sự cả về số lượng và chất
lượng lao động, về biến động và chấp hành chế độ đối với lao động.
1.5.2.Hạch toán thời gian lao động
Muốn quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng lao động, cần phải tổ chức hạch
toán việc sử dụng thời gian lao động và kết quả lao động. Chứng từ sử dụng để hạch
toán thời gian lao động là bảng chấm công. Bảng chấm công được lập riêng cho
từng bộ phận, tổ, đội lao động sản xuất, trong đó nghi rõ ngày làm việc, nghỉ của
mỗi người lao động.Bảng chấm công do tổ trưởng (hoặc trưởng các phòng, ban )
trực tiếp nghi và để nơi công khai để CNVC giám sát thời gian lao động của từng
giám đốc duyệt y, ‘ Bảng thanh toán tiền lương và BHXH ’ sẽ được làm căn cứ để
thanh toán lương và bảo hiểm xã hội cho người lao động
1.6.2. Kế toán tổng hợp tiền lương và các khoản trích theo lương
1.6.2.1. Tài khoản sử dụng
Để hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương, kế toán sử dụng các
tài khoản sau:
Trang 10
www.document.vn
Tài khoản 334’ phải trả công nhân viên” : Dùng để phản ánh các khoản thanh
toán với công nhân viên của doanh nghiệp về tiền lương, tiền công, phụ cấp, bảo
hiểm xã hội, tiền thưởng và các khoản khác về thu nhập của họ
Bên nợ:
- Các khoản khấu trừ vào tiền công, tiền lương của công nhân viên.
- Tiền lương, tiền công và các khoản khác đã trả cho công nhân viên.
- Kết chuyển tiền lương công nhân, viên chức chưa lĩnh.
Bên có: Tiền lương, tiền công và các khoản khác phải trả cho công nhân viên
chức.
Dư có: Tiền lương, tiền công và các khoản khác phải trả cho công nhân viên
chức.
Dư nợ (nếu có): Số trả thừa cho công nhân viên chức.
Tài khoản 334 đựơc mở chi tiết theo từng nội dung thanh toán.
Tài khoản 338 “ phải trả và phải nộp khác ” : Dùng để phản ánh các khoản
phải trả và phải nộp cho cơ quan pháp luật, cho các tổ chức, đoàn thể xã hội, cho
cấp trên về kinh phí công đoàn, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Bên nợ:
- Các khoản đã nộp cho cơ quan quản lý các quỹ.
- Các khoản đã chi về kinh phí công đoàn.
- Xử lý giá trị tài sản thừa.
- Kết chuyển doanh thu chưa thực hiện vào doanh thu bán hàng tương ứng kỳ
kế toán.
chế tạo sản phẩm hay thực hiện các lao vụ, dịch vụ.
Nợ TK 627 (6271- chi tiết phân xưởng): Phải trả nhân viên quản lý phân
xưởng.
Nợ TK 641( 6411): Phả trả cho nhân viên bán hàng, tiêu thụ sản phẩm, lao
vụ, dịch vụ.
Nợ TK 642(6421): Phả trả cho bộ phận nhân công quản lý DN.
Có TK 334: Tổng số thù lao lao động phảI trả.
Số tiền thưởng phảI trả cho công nhân viên từ quỹ khen thưởng.
Nợ TK 431 ( 4311): Thưởng thi đua từ quỹ khen thưởng.
Có TK 334: Tổng số tiền thưởng phả trả cho CNV.
Số BHXH phải trả trực tiếp cho CNV trong kỳ.
Nợ TK 338 (3383).
Trang 12
www.document.vn
Có TK 334.
Các khoản khấu trừ vào thu nhập của CNV( theo quy định, sau khi đóng
BHXH, BHYT và thuế thu nhập cá nhân, tổng các khoản khấu trừ không được vượt
quá 30% số còn lại ):
Nợ TK 334: Tổng số các khoản khấu trừ.
Có TK 333 ( 3338) : Thuế thu nhập phải nộp.
Có TK 141 : Số tạm ứng trừ vào lương.
Có TK 138 : Các khoản bồi thường vật chất, thiệt hại…
Thanh toán thù lao ( tiền công, tiền lương…), BHXH, tiền thưởng cho
CNVC – Nếu thanh toán bằng tiền.
Nợ TK 334: Các khoản đã thanh toán.
Có TK 111: Thanh toán bằng tiền mặt.
Có TK 112: Thanh toán chuyển khoản qua ngân hàng.
- Nếu thanh toán bằng vật tư, hàng hoá:
BT1) Ghi nhận giá vốn vật tư, hàng hoá:
Nợ TK 632.
thưởng,
BHXH
và các
khoản
khác
phải trả
CNV
CNTT sản xuất
Nhân viên PX
Thanh toán lương,
thưởng. BHXH và các
khoản khác cho CNV
TK 3383,3384
Phần đóng góp cho
quỹ BHXH, BHYT
TK 641,642
NV bán hàng,
quản lý DN
TK 431
tiền thưởng
và phúc lợi
TK 3383
BHXH phải
Trả trực iếp
Các khoản khấu trừ vào
thu nhập của công nhân
viên (tạm ứng, bồi
thường vật chất, thuế
thu nhập
www.document.vn
động (6%)
www.document.vn
HÌNH THỨC SỔ NHẬT KÝ CHUNG
Trang 16
Chứng từ gốc về lao động và tiền
lương, chứng từ thanh toán TN
Sổ nhật ký chung
Sổ cái TK 334,335,338
Bảng cân đối SPS
Báo cáo kế toán
Sổ kế toán chi tiết chi
phí, thanh toán
Bảng tổng hợp
chi tiét
Bảng phân bổ
lương, BHXH
Chứng từ kế toán gồm:
- Chứng từ HTLĐ
- Chứng từ tiền lương, quỹ
trích theo lương
- Chứng từ liên quan khác
Nhật ký - Sổ cái
Sổ chi tiết
334,335,338
Bảng phân bổ tiền
lương, BHXH, BHYT,
KPCĐ
Báo cáo kế toán
1
2
1
1
2
1
6
32
5
4
5
6
6
Chứng từ lao động, tiền
lương, thanh toán lương
Bảng phân phối tiền lương,
BHXH…
Bảng kê 4,5,6
(Phần HTCPLD)
NKCTG 7 phân ghi có TK
334,335,338
Sổ cái 334,335,338
NKCT 1,2,10,7
Báo cáo kế toán
www.document.vn
HÌNH THỨC NKCT
Doanh nghiệp phải căn cứ vào quy mô, đặc điểm hoạt động sản xuất kinh
doanh, yêu cầu quản lý, trình độ nghiệp vụ của cán bộ kế toán, điều kiện trang thiết
bị kỹ thuật tính toán để lựa chọn hình thức sổ kế toán phù hợp và nhất thiết phải
tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của các hình thức sổ kế toán đó về các mặt: loại sổ,
kết cấu các loại sổ, mối quan hệ và sự kết hợp giữa các loại sổ, trình tự và kỹ thuật
ghi chép các loại sổ kế toán.
nhân kinh tế nhiều kinh nhiệm và đội ngũ công nhân lành nghề, vì vậy có khả năng
đáp ứng việc thi công hoàn chỉnh các kết cấu phức tạp nhất yêu cầu công nghệ xây
dựng mới.
Trang 20
www.document.vn
Với nhữnh thành tích đã đạt được Xí nghiệp đã được chủ tịch nước tặng
Huân Chương lao động cũng như nhiều bằng khen của bộ Xây dựng.
2.1.1.2. Chức năng nhiệm vụ của Xí nghiệp
Là một đơn vị thuộc Tổng Công ty bay dịch vụ, Quân chủng phòng không
Không quân - Bộ quốc phòng, cho nên chức năng cũng như nhiệm vụ chủ yếu của
Xí nghiệp là xây dựng các công trình phục vụ trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng
trên địa bàn cả nước.
2.1.1.3. Tình hình hoạt động của xí nghiệp trong những năm qua.
- Thuận lợi.
Xí nghiệp nằm trong đội hình của một công ty chủ yếu chuyên về xây dựng
cơ bản nên luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao,kịp thời của ban giám đốc và cơ
quan Xí nghiệp.
Trong nhiều năm hoạt động, đã tạo được các mối quan hệ bạn hàng với các
đơn vị và luôn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của thủ tướng các cấp về thị trường
trong quân chủng.
Tuy là đơn vị phụ thuộc nhưng do tính chất công việc nên xí nghiệp vẫn
được công ty uỷ quyền khá đầy đủ, tạo được sự chủ động từ khâu thị trường đến tổ
chức quản lý SXKD và xây dựng đơn vị.
Trong những năm gần đây do có nhiều cố gắng trong đảm bảo chất lượng
công trình nên xí nghiệp đã giữ được mối quan hệ, tạo được tín nhiệm với khách
hàng trong và ngoài quân chủng.Công tác tiếp thị thị trường có nhiều cố gắng, có
nhiều cán bộ, bộ phận chịu khó trong việc tìm và giữ vững thị trường được giao.
Bộ máy của xí nghiệp được cấp trên quan tâm, nhanh chóng được kiện toàn,
biên chế cơ bản đáp ứng số lượng và cơ cấu nên giữ được tính ổn định trong điều
hành, quản lý sản xuất.Một số cơ quan đã nhanh chóng được đổi mới để đảm bảo đủ
- Đội công trình 2 : 25.772 / 24 tỷ.
- Đội công trình 3 : 13.587 / 12 tỷ.
-Ban kỹ thuật : 16.535 / 18 tỷ.
-Đội khác : 2.298 tỷ.
-Đội 5 : phối thuộc với các bộ phận khác.
Trong năm 2004, Xí nghiệp đã ký được 66 hợp đồng, với tổng giá trị là
77.654 triệu đồng. Trong đó: các hợp đồng quân chủng chiếm 69%, các hợp đồng
thuộc các lĩnh vực xây dựng hệ thống điện, nước, nông nghiệp, giao thông còn
chiếm tỷ trọng thấp.Giá trị các hợp đồng gối đầu cho kế hoạch năm 2005 tương đối
khá (trên 41 tỷ đồng ).
* KẾ HOẠCH SXKD- XDĐV NĂM 2005.
Xí nghiệp phấn đấu năm 2005 mức tăng trưởng đạt từ 7%- 10%
Trang 22
www.document.vn
(doanh thu đạt khoảng 80-82 tỷ) tỷ suất lợi nhuận / doanh thu đạt từ 4.05%- 4.10%.
-Xí nghiệp dự kiến giao cho các đầu mối phấn đấu thực hiện hoàn thành giá
trị doanh thu trong năm như sau:
- Đội xây dựng số 1 : 12 tỷ đồng.
-Đội xây dựng số 2 : 13 tỷ đồng.
- Đội xây dựng số 3 : 16 tỷ đồng.
- Đội xây dựng số 4 : 09 tỷ đồng.
- Đội xây dựng số 5 : 18 tỷ đồng.
- Đội cơ giới : phối thuộc với các bộ phận khác.
- Ban kỹ thuật : 05 tỷ đồng.
-Bộ phận khác : 7.5 tỷ đồng.
2.1.2.Đặc điểm tổ chức quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp
Xây dựng 244
.2.1.2.1. Đặc điểm tổ chức SXKD.
Để duy trì hoạt động SXKD của mình, Xí nghiệp luôn chủ động khai
thác các nguồn việc tiềm năng ở trong ngành cũng như ở ngoài ngành để từ đó có
Tìm kiếm
Thông tin mời thầu
Khảo sát
Hiện trường
Khảo sát
Thiết kế
Hoàn thiện
Phân móng
Mua vật tư,
Vật liệu, dụng cụ
Thi công phần
thân
Thi công phần
mái
Hoàn thiện
Tham gia
đấu thầu
Thi công phần
móng
Xuất vật liệu
Cho các
đội
Dự đoán chi
Tiêt nội bộ
www.document.vn
2.1.2.3.Tổ chức bộ máy quản lý.
1.1. SƠ ĐỒ TỔ CHỨC XÍ NGHIỆP.
* Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban.
* Giám đốc:
Giám đốc là người chịu trách nhiệm trước Nhà nước, trước cấp trên cơ quan
Phó giám đốc
Kinh doanh
Phó giám đốc
Kỹ thuật
Copyright: Tài liệu đại học ©