Ung thư tuyến tiền liệt - Cách phát hiện và chữa trị

Ung thư tuyến tiền liệt là một bệnh phổ biến ở nam giới hiện nay, đứng
hàng thứ 2 sau ung thư phổi. Càng ngày ung thư tuyến tiền liệt càng được phát
hiện ở tuổi sớm hơn do bệnh nhân có ý thức đi khám sớm và do các chương trình
tầm soát phát hiện sớm bệnh tật. Tuy nhiên nếu phát hiện được bệnh sớm, tỷ lệ
khỏi bệnh đạt 90%. Ngược lại nếu phát hiện muộn thì tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ còn
lại dưới 30%.

Tuyến tiền liệt có chức năng gì?

Tuyến tiền liệt hay còn gọi là tuyến nhiếp hộ nằm ở cổ bàng quang. Nó là
một tuyến bài tiết quan trọng trong hệ thống sinh dục nam. Bình thường tiền liệt
tuyến nhỏ bằng quả táo nặng 20g. Tuyến tiền liệt bao gồm 2 phần riêng biệt khác
nhau gồm có 3 thùy: 2 thùy bên và 1 thùy giữa. Chức năng của tuyến tiền liệt chưa
biết được một cách thật chính xác nhưng rõ nhất là tiết ra một chất dịch để pha
loãng tinh trùng, có màu trắng như sữa, trong chất dịch đó chủ yếu là hoạt chất
PSA. Khi lượng PSA của tuyến tiền liệt phát xuất vào trong máu với nồng độ cao
chứng tỏ có một quá trình hủy hoại của các tế bào tuyến tiền liệt, vì vậy khả năng
nghi ngờ ung thư cao lên. Các giai đoạn phát triển của ung thư tuyến tiền liệt. Chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt bằng cách nào?

Dựa vào các triệu chứng chức năng và thăm khám lâm sàng, các biểu hiện
rối loạn cơ năng như đi tiểu buốt, rắt, đi tiểu chậm, bí tiểu, đi tiểu ra máu, xuất tinh
ra máu. Khi lan rộng thì sẽ có hiện tượng bí tiểu hoàn toàn, đau xương, chán ăn,
sụt cân. Thăm khám tuyến tiền liệt chủ yếu là thăm trực tràng, sờ thấy khối u to ra,

đáp ứng tương tự xạ trị từ xa. Các biến chứng như tiểu tiện không tự chủ, viêm
trực tràng, liệt dương cũng thường gặp.

Phương pháp điều trị nội tiết hiện nay được ưa dùng. Đơn giản nhất là cắt
tinh hoàn, ít tốn kém, làm giảm được 95% nồng độ testosterol trong máu. Ở
phương Tây, việc cắt tinh hoàn khó được chấp nhận. Có những phương pháp điều
trị nội khoa bằng thuốc nội tiết thay thế cho cắt tinh hoàn như sử dụng estrogen, sử
dụng progesterol, sử dụng các chất kháng androgen và sử dụng các thuốc ngăn
chặn sản xuất testosterol. Các thuốc nội tiết tố nữ như estrogen, progesterol đạt
được sự đáp ứng từ 30 – 40% các bệnh nhân. Thời gian đáp ứng trung bình là 10
tháng, tuy nhiên có tác dụng phụ như tăng cân, buồn nôn, đổ mồ hôi và chuột rút.
Còn việc ngăn chặn sản xuất testosterol bằng các thuốc nội tiết tố mới như zoladex
hiệu quả khá tốt. Tuy nhiên thuốc còn đắt tiền. Các thuốc chống nội tiết tố nam
như flutamid cũng có chỉ định nhưng hiệu quả thấp hơn.

Ngoài ra có thể phá hủy tuyến tiền liệt bằng phương pháp đông lạnh qua
đường trực tràng. Phương pháp này ít được ứng dụng ở nước ta. Các điều trị hóa
chất bằng những thuốc mới cũng đã được thử nghiệm nhưng hiệu quả chưa rõ rệt.

Tóm lại, đối với ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm thì tốt nhất là phẫu
thuật, nếu không thì xạ trị trong, xạ trị ngoài. Điều trị nội tiết khi không còn chỉ
định phẫu thuật rộng rãi và cho những trường hợp đã thất bại sau khi phẫu thuật
hoặc xạ trị. Nói chung nam giới trên 60 tuổi nếu thấy có những dấu hiệu rối loạn
tiểu tiện cần thiết phải đi thử PSA, phải thăm khám tuyến tiền liệt.