Luận văn Đề Tài:Nền kinh tế thị trường-định
hướng xã hội chủ nghĩa ở
nước ta hiện nay

Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay Li gii thiu

T nm 1975, khi c nc c lp. Cỏch mng dõn tc dõn ch hon
thnh trờn phm vi c nc thỡ c nc cựng tin hnh cỏch mng xó hi ch
ngha xó hi. ng ta ó ch trng gi vng quan im cng nh con ng
m ch tch H Chớ Minh ó la chn l tin lờn ch ngha xó hi, quyt tõm
a t nc tr thnh mt nc giu mnh v kinh t, n nh v kinh t
chớnh tr, xó hi cụng bng vn minh. t c nh vy, ng ta ó ch
trng phi u tiờn phỏt trin kinh t v coi ú l vn sng cũn v mt
trong s ú l xõy dng kinh t th trng nh hng xó hi ch ngha.

xut hin v nú ang thay i cng nh xó hi loi ngi.
Theo quan im ca ng ta, mt nn kinh t m trong ú nhng vn
c bn ca nú do th trng quyt nh c xem l nn kinh t th trng.
Núi cỏch khỏc nn kinh t th trng chớnh l nn kinh t hng hoỏ chu s
iu khin ca c ch th trng. Nn kinh t ny khỏc vi nn tp trung
ch th xỏc nh cỏc vn c bn ca nn kinh t m nn kinh t tp trung
ch th ny l nh nc thụng qua cỏc mnh lnh hnh chớnh. Chớnh s khỏc
bit ny to ra sc mnh v l ng lc cho nn kinh t phỏt trin.
Ti Vit Nam k t i hi ng ton quc ln th VI, chỳng ta ó xỏc
nh xõy dng nn kinh t th trng nhng theo nh hng xó hi ch
ngha. Tc l cú s can thip ca nh nc vo nn kinh t nhng khụng phi
can thip vo nn kinh t theo kiu mnh lnh hnh chớnh m can thip thụng
qua cỏc chớnh sỏch kinh t v mụ nhm n nh nn kinh t v to iu kin
cho mi thnh phn kinh t tham gia vo sn xut v kinh doanh. S can thip
ny c xem l cn thit nhm thit lp khuụn kh phỏp lut phự hp, sa
cha nhng khuyt tt ca th trng, m bo s cụng bng xó hi v n
nh nn kinh t v mụ ( Kinh t hc Samuelson). õy l lý thuyt nn kinh
t hn hp ó c Samuelson a ra/ Theo ụng phỏt trin kinh t phi da
Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay

trờn hai bn tayl c ch th trng v nh nc: iu hnh mt nn kinh t
khụng cú c chớnh ph ln th trng thỡ cng nh nh v bng mt bn tay.
Tuy nhiờn trong hon cnh nc ta thỡ s can thip ca nh nc cũn úng
vai trũ gi cho nn kinh t i theo ỳng nh hng xó hi ch ngha.

2) S cn thit tn ti kinh t th trng:

Vit Nam ang tn ti cỏc iu kin cn thit l c s tn ti ca nn
kinh t hng hoỏ. Phõn cụng lao ng ang phỏt trin c v chiu rng ln
chiu sõu. nhiu ngnh ngh mi ó ra i, c bit l nhng ngnh cụng

iu hnh khụng tuõn theo cỏc qui lut kinh t m theo cm tớnh dn
n s tht bi trong thc hin cỏc mc tiờu kinh t xó hi ó ra. Chuyn
sang c ch mi s to iu kin cho cỏc thnh phn kinh t phỏt trin theo
ỳng nhng qui lut kinh t khỏch quan.
Thc tin nhng nm i mi ch ra rng vic chuyn i sang mụ hỡnh
kinh t th trng ca ng ta l hon ton ỳng n. Nh mụ hỡnh kinh t ú
chỳng ta ó bc u khai thỏc c tim nng trong nc i ụi vi thu hỳt
vn v k thut nc ngoi, gii phúng c nng lc sn xut trong xó hi,
phỏt trin lc lng sn xut, gúp phn quyt nh bo m nhp tng
trng GDP bỡnh quõn hng nm trong nhng nm 2000 l 7%. Trong ú
nụng nghip phỏt trin liờn tc, c bit l sn xut lng thc a Vit Nam
tr thnh nc th ba trờn th gii v xut khu lng thc. Giỏ tr sn xut
cụng nghip tng bỡnh quõn hng nm 13,5%. H thng kt cu h tng k
thut v xó hi c tng cng. i sng nhõn dõn c ci thin, nõng cao
tớch lu xó hi, to tin cho s phỏt trin trong tng lai.

3) Bn cht kinh t th trng nh hng xó hi ch ngha:

Nn kinh t th trng nh hng xó hi ch ngha nc ta cú mt s
im nh sau:
Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay

Th nht , quỏ trỡnh chuyn nn kinh t nc ta sang nn kinh t th
trng ng thi cng l quỏ trỡnh thc hin nn kinh t m, nhm ho nhp
vi th trng th gii.
Th hai, bn cht ca quỏ trỡnh chuyn nn kinh t nc ta sang nn
kinh t th trng theo nh hng xó hi ch ngha l quỏ trỡnh chuyn nn
kinh t cũn mang nng tớnh cht t cung t cp sang nn kinh t hng hoỏ tin
ti nn kinh t th trng v qua trỡnh chuyn c ch tp trung quan liờu bao
cp sang c ch th trng cú s qun lý ca nh nc.

qun lý nn kinh t bng phỏp lut, chin lc, k hoch, chớnh sỏch ng
thi s dng c ch th trng, cỏc hỡnh thc kinh t v phng thc qun lý
kinh t th trng kớch thớch sn xut, gii phúng sc sn xut, phỏt huy
tớnh tớch cc v hn ch nhng mt tiờu cc, khuyt tt ca c ch th trng,
bo v li ớch nhõn dõn lao ng v ton th qun chỳng nhõn dõn.
V phõn phi kinh t th trng nh hng xó hi ch ngha thc hin
phõn phi ch yu theo kt qu lao ng v hiu qu kinh t, ng thi phõn
phi theo mc úng gúp vn v cỏc ngun lc khỏc vo sn xut kinh doanh
v thụng qua phỳc li xó hi. C ch phõn phi ny va to ng lc kớch
thớch cỏc ch th kinh t nõng cao hiu qu hot ng sn xut kinh doanh,
ụng thi hn ch nhng bt cụng trong xó hi.Thc hin tng trng kinh t
gn lin vi cụng bng xó hi ngay trong tng bc phỏt trin.
Tớnh nh hng xó hi ch ngha ca nn kinh t th trng nc ta
cũn th hin ch tng trng kinh t phi i ụi vi phỏt trin vn hoỏ, giỏo
dc xõy dng nn vn hoỏ Vit Nam tiờn tin, m bn sc dõn tc, lm
cho ch ngha Mỏc Lờnin, t tng H Chớ Minh gi vai trũ ch o trong
i sng tinh thn ca nhõn dõn, nõng cao dõn trớ, giỏo dc v o to con
ngui, xõy dng v phỏt trin ngun nhõn lc ca t nc.
Ch trng xõy dng v phỏt trin nn kinh t th trng, nh hng
xó hi ch ngha cú s qun lý ca nh nc th hin trỡnh t duy v vn
dng ca ng ta v qui lut s phự hp gia quan h sn xut vi tớnh cht
Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay

v trỡnh phỏt trin ca lc lng sn xut. õy l mụ hỡnh kinh t tng quỏt
ca nc ta trong thi k quỏ lờn ch ngha xó hi.

II/THC TRNG VIC HèNH THNH V PHT TRIN NN
KINH T TH TRNG NH HNG X HI CH NGHA NC
TA:


bn. Mt khỏc l do chỳng ta xõy dng ch ngha xó hi theo mụ hỡnh dp
khuụn giỏo iu ch quan duy ý chớ cỏc mt b trớ c cu kinh t thiu v phỏt
trin cụng nghip nng, quy mụ ln vi xoỏ b cỏc hỡnh thc kinh t da trờn
ch t hu v t liu sn xut, phỏt trin kinh t quc doanh v kinh t tp
th, nng n hỡnh thc ph nhn nn kinh t hng hoỏ theo c ch th trng,
b mỏy quan liờu cng knh kộm hiu qu. Nhng sai lm ú ó dn n vic
kỡm hóm lc lng sn xut v nhiu ng lc phỏt trin, cuc ci cỏch kinh
t b y lựi. T tng Lờnin trong chớnh sỏch kinh t Mỏc b xem nh bc
lựi tm thi bt c d.

2)Sau i mi:

Khi chuyn sang kinh t th trng chỳng ta ng trc thc trng l
t nc ó v ang tng bc quỏ lờn ch ngha xó hi, t mt xó hi vn
l thuc a na phong kin, trỡnh phỏt trin ca lc lng sn xut xó hi
thp. Khụng nhng th, t nc ta li tri qua hng chc nm chin tranh,
hu qu li vụ cựng nng n, nhng tn d thc dõn phong kin cũn nhiu,
li chu nh hng nng n ca c ch tp trung quan liờu bao cp.
T nhng c im trờn ta cú th nhn xột rng: nn kinh t nc ta
khụng cũn hon ton l nn kinh t t cung t cp nhng cng cha phi l
nn kinh t hng hoỏ theo ý ngha y . Mt khỏc do cú s i mi v mt
kinh t nn kinh t nc ta khi chuyn sang kinh t th trng l nn kinh t
§Ò tµi: NÒn Kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng XHCN ë níc ta hiÖn nay

hàng hoá kém phát triển, còn mang nặng tính chất tự cấp là ảnh hưởng nặng
nề của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp. Thực trạng đó được thể hiện ở các
mặt sau:
-Thứ nhất, kinh tế hàng hóa kém phát triển, nền kinh tế còn mang nặng
tính tự cung tự cấp, cơ cấu kinh tế còn mất cân đối và kém hiệu quả, chưa có
thị trường theo đúng nghĩa của nó và năng suất lao động xã hội và thu nhập

tin t.
Quy lut tn ti trong c ch giao np v cp phỏt ch l hỡnh thc, vic
m rng sn xut v lu thụng hng hoỏ l mt tt yu lch s cho nờn hn
ch quuan h hng hoỏ tin t v quy lut giỏ tr tr thnh s cn tr tin b
kinh t, kỡm hóm nhõn t mi. Do ú lm cho nh nc khụng th lm ch
nhng quỏ trỡnh kinh t khỏch quan mc dự trong tay nh nc cú thc lc
kinh t to ln. Vỡ vy, i hi ln th VII ng ta ó khng nh: Xoỏ b trit
c ch qun lý tp trung quan liờu bao cp hỡnh thnh c ch th trng cú
s qun lý ca nh nc bng phỏp lut, k hoch chớnh sỏch v cỏc cụng c
khỏc. Xõy dng v phỏt trin ng b hng tiờu dựng, vt t, dch v sc lao
ng thc hin kinh t thụng sut trong c nc v vi th trng th gii.
Xut phỏt t nhim v bao trựm v chớnh sỏch i ngoi v quan im:
Vit Nam mun l bn ca tt c cỏc nc trong cng ng th gii, phn
u vỡ ho bỡnh, c lp v phỏt trin, chớnh sỏch knh t i ngoi ca nn
kinh t hng hoỏ nc ta hin nay c thc hin theo nhng nh hng
sau:
a dng hoỏ, a phng hoỏ kinh t vi mi qu gia, mi t chc kinh
t khụng phõn bit ch chớnh tr trờn nguyờn tc tụn trong c lp ch
quyn bỡnh ng v cựng cú li. Cng c v tng cng v trớ ca Vit Nam
cỏc th trng quen thuc v vi bn hng truyn thng, tớch cc thõm nhp
v to ch ng th trng mi, phỏt trin cỏc mi quan h di mi hỡnh
thc.
Kinh t i ngoi l mt trong cỏc cụng c kinh t bo m cho vic
thc hin cỏc mc tiờu kinh t xó hi ra cho tng giai on lch s c th
Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay

v phc v c lc mc tiờu c lp dõn tc v ch ngha xó hi, thc hin
cụng nghip hoỏ hin i hoỏ theo nh hng xó hi ch ngha.
Tng cng hi nhp vo nn kinh t th gii, phỏt huy ý chớ t lc t
cng; kt hp sc mnh dõn tc vi sc mnh thi i, da vo ngun lc

thit v cng khụng tin hnh nhng hot ng m ỏng ra chỳng ta phi thc
hin trc khi thõm nhp v thnh cụng trờn th trng khú tớnh ny. Mt hn
ch khỏc l chỳng ta vn cũn tn ti nhng nghnh kinh t cũn quỏ yu kộm
khi m chỳng ta ó v ang d b mt s hn ngch thu quan cho mt s mt
hng chun b cho quỏ trỡnh tham gia t chc thng mi quc t WHO.
Nguyờn nhõn ca s khú khn ny mt phn l do cũn cú nhng ngnh kinh
t hot ng khụng hiu qu c bit trong s dng vn. Mt phn l do mt
phn nhng ngnh khỏc cú t l ni a hoỏ thp. Ngoi ra vn phi tha nhn
l cỏc ngnh kinh t Vit Nam phỏt trin phn ln l da vo s tng lờn v
vn. Theo thng kờ gn õy thỡ trong c cu mt ng sn phm tng lờn thỡ
cú ti 74% l do tng v vn , 14% do lao ng v ch cú 12% l do s tng
lờn v nng sut thụi. Trong nhng nghnh cú t l ni a hoỏ thp thỡ cú th
k n ngnh ụ tụ v cụng ngh tin hc, phn ln hng hoỏ sn xut trong
nc mi dng mc lp rỏp sn phm linh kin nhp t nc ngoi v.Vớ
d ngnh ụ tụ t l ni a hoỏ mi mc 8%, cao nht l Toyota Vit Nam
t l ny cung ch t 14%. Hin nay mt trong nhng vn m cỏc nh
qun lý khụng th gii quyt mõu thun gia vic gim kớch thớch tiờu
dựng cỏc loi hng hoỏ ng thi phi tng thu buc cỏc doanh nghip
tng t l ni a hoỏ.
ú l trờn sõn nh, cũn trờn th trng th gii thỡ sao? Núi chung hng
hoỏ Vit Nam vn cũn ch yu cnh tranh bng giỏ. Núi chung cụng ngh sn
xut ca Vit Nam cũn khỏ lc hu nờn hng hoỏ cú giỏ tr thp, hm lng
khoa hc khụng cao. Kt qu d thy l li nhun s thp. Trong khi ú, Vit
Nam li cha vn ti nhng th trng d tớnh nh chõu Phi, ụng u m
ch yu hng hoỏ xut sang EU, Nht v M vn l nhng th trng khú tớnh
ũi hi nhng tiờu chun kht khe. Cỏc tham tỏn thng mi cng cha hot
Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay

ng hiu qu trong vic h tr doanh nghip tỡm kim th trng. Mt vn
na l hng hoỏ Vit Nam vn hay b mt s nc mua li, dỏn nhón mỏc


III/ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN KINH
TẾ THỊ TRƯÒNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA:

Muốn phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở
Việt Nam, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.

1.Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần:

Thừa nhận trên thực tế tồn tại nhiều thành phần kinh tê trong thời kỳ
quá độ là một trong những điềukiện cơ sở để thúc đẩy kinh tế hàng hoá phát
triển, nhờ đó mà sử dụng có hiệu quả sức mạnh tổng hợp của mọi thành phần
kinh tế.
Cùng với việc đổi mới, củng cố kinh tế nhà nước và kinh tế hợp tác,
thừa nhận việc khuyến khích các thành phần kinh tế cá thế, tư nhân phát triển
là nhận thức quan trọng về xây dựng chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ. Theo
hướng đó mà khu vực kinh tế nhà nước, kinh tế tập
thể, kinh tế cá thể và các hình thức kinh tế hỗn hợp khác đều được
khuyến khích phát triển theo định hướng tiến lên chủ nghĩa xã hội. Tất cả các
thành phần kinh tế đều bình đẳng trước pháp luật, tuy vị trí, quy mô, tỷ trọng,
trình độ có khác nhau nhưng tất cả đều là nội lực của nền kinh tế phát triển
theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

2.Mở rộng phân công lao động, phát triển kinh tế vùng, lãnh thổ, tạo
lập đồng bộ các yếu tố thị trường:

Phân công lao động là cơ sở của việc trao đổi sản phẩm. Để đẩy mạnh
phát triển kinh tế hàng hoá, cần phải mở rộng phân công lao động xã hội,
Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay



ng b do vy kh nng cnh tranh ca hng hoỏ nc ta so vi hng hoỏ
nc ngoi trờn th trng c ni a v th gii cũn kộm. Bi vy, phỏt
trin kinh t hng hoỏ, chỳng ta phi y mnh cụng nghip hoỏ hin i hoỏ.
H thng kt cu h tng c s v dch v hin a, ng b cng úng
vai trũ quan trng cho s phỏt trin kinh t xó hi. H thng ú nc ta ó
quỏ lc hu, khụng ng b mt cõn ụớ nghiờm trng nờn ó cn tr nhiu
n quyt tõm ca cỏc nh u t trong c nc ln nc ngoi, cn tr phỏt
trin hng hoỏ mi min t nc. Vỡ th cn gp rỳt xõy dng v cng c
cỏc yu t ca h thng kt cu ú. Trc mt, nh nc cn tp trung u tiờn
xõy dng nõng cp mt s yờu t thiờt yu nh ng sỏ, cu cng, bn cng,
sõn bay, in, nc h thng thụng tin liờn lc, ngõn hng dch v bo him

4.Gi vng n nh chớnh tr, hon thin h thng lut phỏp, i mi
cỏc chớnh sỏch ti chớnh tin t giỏ c

S n nh chớnh tr bao gi cng l nhõn t quan trng phỏt trin.
Nú l iu kin cỏc nh sn xut kinh doang trong nc v nc ngoi yờn
tõm u t. Gi vng n nh chớnh tr nc ta hin nay l gi vng vai trũ
lóng o ca ng Cng sn Vit Nam, tng cng hiu lc v hiu qu qun
lý ca nh nc, phỏt huy y vai trũ lm ch ca nhõn dõn.
H thng phỏp lut ng b l cụng c rt quan trng qun lý nn
kinh t hng hoỏ nhiu thnh phn. Nú to nờn hnh lang phỏp lý cho tt c
mi hot ng sn xut, kinh doanh ca cỏc doanh nghip trong v ngoi
nc. Vi h thng phỏp lut ng b v phỏp ch nghiờm ngt, cỏc doanh
nghip ch cú th lm giu trờn c s tuõn th lut phỏp.
i mi chớnh sỏch ti chớnh tin t, giỏ c nhm mc tiờu thỳc y
phỏt trin, huy ng v s dng cú hiu qu cỏc ngun lc, bo m qun lý
thng nht nn ti chớnh quc gia, gim bi chi ngõn sỏch, gúp phn khng
Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay

Đề tài: Nền Kinh tế thị trờng định hớng XHCN ở nớc ta hiện nay

khụng can thip vo ni b ca nhau v khụng phõn bit ch chớnh tr - xó
hi. Ci cỏch c ch qun lý xut khu, thu hỳt rng rói ngun vn u t t
nc ngoi, thu hỳt k thut, nhõn ti v kinh nghim qun lý.

7.Gii quyt nhng hn ch cũn tn tai ca kinh t th trng:

Th trng Vit Nam hin nay hot ng cũn yu, nú cha mc
bỏo hiu nhng co hi mi. Khu vc t nhõn cũn thiu k nng v kinh
nghim cn thit ỏp ng cỏc tớn hiu v thi c m h nhn c. Do ú
s liờn lc cú hiu qu gia nh nc v t nhõn l cn thit, lm cho cỏc
chiộn lc phỏt trin nn kinh t nc nh cú th thc hin c.
Nh nc ta cn xõy dng c h thng phỏp lut hon chnh v cú
tớnh ng b . H thng phỏp lut cn c b sung v hon thin trờn cỏc
lnh vc: s dng, chuyn nhng v cho thuờ t ai, th trng bt ng
sn, th trng vn B sung, iu chnh b lut thu trỏnh b chng chộo,
khuyn khớch u t trong nc, xỏc nh rừ thm quyn v trỏch nhim ca
cỏ nhõn, xõy dng b lut thng mi, lut ngõn sỏch, lut hnh chớnh nh
nc
Ci cỏch gn lin vi i mi kinh t l mt nhõn t quyt nh m
bo nn kinh t tng trng nhanh v n nh, bn vng nc ta.
i mi c ch qun lý v sỏp xp li doanh nghip Nh nc ng
thi xỏc nh li mc tiờu chin lc phỏt trin kinh t xó hi phự hp vi
kinh t xó hi nc ta trong bi cnh quc t hin nay.

Nhng gii phỏp núi trờn tỏc ng qua li vi nhau, s to nờn sc
mnh thỳc y nn kinh t hng hoỏ nc ta phỏt trin theo nh hng xó hi
ch ngha.

§Ò tµi: NÒn Kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng XHCN ë níc ta hiÖn nay

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1) Giáo trình kinh tế chính trị_Đại học Kinh tế Quốc dân

2) Xây dựng nền kinh tế thị trường địng hướng xã hội chủ
nghĩa_Nguyễn Nhâm

3) Giáo trình Kinh tế chính trị Mác-Lênin _ NXB Chính trị quốc gia

4) Vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam_GS - TS Chu Văn Cấp.

5) Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mâu thuẫn và
phướng giảI quyết_TS Nguyễn Tấn Hùng

6) Dự thảo các văn kiện trình đại hội IX của Đảng.