Website: Email : Tel : 0918.775.368
PHẦN I: MỞ ĐẦU
Lịch sử phát triển của xã hội loài người từ trước đến nay đã trải qua nhiều
hình thái kinh tế xã hội khác nhau. Mỗi hình thái kinh tế xã hội ở mỗi giai đoạn
phát triển của lịch sử đều có tính logic của nó, vì vậy nên nó đem lại được khá
nhiều thành công tốt song nó cũng chưa thật được mỹ mãn vì nó có nhiều thiếu
sót cần phải khắc phục. Chúng ta hiện nay đang ở giai đoạn đầu của thời kỳ quá
độ lê chủ nghĩa xã hội vì vậy điều tất yếu của chúng ta là phải nghiên cứu con
đường mà Đảng và Nhà nước ta đã lựa chọn. Để góp phần vào xây dựng cơ chế
tổ chức quản lý kinh tế sao cho phù hợp với điều kiện của nước ta và phù hợp
với xu thế của thế giới là nguyên nhân để em chọn đề tài:
Vai trò kinh tế của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.
Việt Nam chúng ta vừa mới bắt đầu công cuộc đổi mới từ nền kinh tế kế
hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường nên có nhiều vấn đề được đặt ra.
Bởi thực tế đã cho thấy ở các nước đi trước, khi họ để nền kinh tế vận dụng theo
cơ chế thị trường không có sự quản lý của Nhà nước thì không đạt được mục
tiêu kinh tế mà còn hơn thế nữa nó còn đẩy lùi nền kinh tế, điển hình là cuộc
khủng hoảng 1929 1933. Song nếu có sự can thiệp của Nhà nước và có chiến
lược đúng đắn thì nó lại là động cơ thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế. Vì vậy
chúng ta cần phải có sự can thiệp của Nhà nước ở tầm vĩ mô để đưa nền kinh tế
thị trường ở nước ta hiện nay đang còn nhiều tranh cãi mà chúng ta cần phải làm
sáng tỏ, mặc dù có sự hướng dẫn tận tình của các thầy cô giáo cùng với những
nỗ lực của cá nhân em, song do lượng kiến thức còn hạn chế nên trong đề án này
em chỉ trình bày được một số quan điểm.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
PHẦN II: NỘI DUNG
I. VAI TRÒ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG
Vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước bắt nguồn từ sự cần thiết phải phối

c. Điều phối, điều tiết:
Nhà nước cần sửa chữa những khiếm khuyết của thị trường để thị trường
hoạt động có hiệu quả bằng hình thức điều phối, điều tiết mọi hoạt động cũng
như vật chất một cách hợp lý, phù hợp với điều kiện địa lý và môi trường sống
để hạn chế những sự lãng phí không cần thiết từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế.
d. Đảm bảo sự công bằng:
Mục đích của chức năng này là để vừa đảm bảo ổn định xã hội, vừa không
làm triệt tiêu tính tích cực sản xuất kinh doanh của các thành viên trong xã hội.
Để thực hiện chức năng này, một mặt Nhà nước phải tạo ra những cơ sở về tổ
chức để mọi người có cơ hội ngay nhau và đều được hưởng phần tương xứng
với kết quả lao động và phần đóng góp của mình. Mặt khác trong điều kiện hoạt
động hoàn hảo nhất, lý tưởng nhất của cơ chế thị trường, vẫn phải thấy rằng sự
phân hoá, bất bình đẳng sinh ra từ kinh tế thị trường là tất yếu. Một hệ thống thị
trường có hiệu quả vẫn có thể xảy ra sự bất bình đẳng lớn. Vì vậy Chính phủ cần
thiết phải thông qua những chính sách để phân phối lại thu nhập lớn hơn người
nghèo mà điển hình là giá điện loại hai.
Bên cạnh đó còn phải có hệ thống hỗ trợ thu nhập để giúp đỡ cho người
già, người tàn tật, người không nơi nương tựa….
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
e. Kiểm soát ổn định kinh tế vĩ mô:
Từ khi ra đời CNTB từng gặp những thăng trầm chu kỳ lạm phát (giá cả
tăng) và suy thoái (nạn thất nghiệp rất cao). Đôi khi những hiện tượng này rất dữ
dội, như thời kỳ siêu lạm phát ở Đức những năm 3.
Nhờ học thuyết của John Meynar Keynes và những người theo học thuyết
ông mà chúng ta hiểu được làm thế nào để kiểm soát những thăng trầm của chu
kỳ kinh doanh. Nhà nước cần phải sử dụng quyền lực của mình một cách thận
trọng gián tiếp thông qua luật pháp để kiểm soát nền kinh tế một cách có hiệu
quả nhằm ổn định nền kinh tế. Vì một nền kinh tế phát triển thì trước hết mức độ
dao động của nó phải thấp, đều và hiện có xu hướng phát triển.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII thông qua các năm 1991 đã nêu lên
bảng đặc trưng bản chất của xã hội chủ nghĩa và những phương hướng quan
điểm tổng quát và phát triển kinh tế – xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở
nước ta.
Thứ nhất, nền kinh tế thị trường định hướng XHCN mà nước ta sẽ xây
dựng là nền kinh tế thị trường hiện đại với tính chất xã hội (xã hội chủ nghĩa).
Mặc dù nền kinh tế nước ta đang nằm trong tình trạng lạc hậu và kém phát triển
nhưng khi nước ta chuyển sang phát triển kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trường thì
thế giới đã chuyển sang giai đoạn kinh tế thị trường hiện đại. Bởi vậy chúng ta
không thể và không nhất thiết phải trải qua giai đoạn kinh tế hàng hoá giản đơn
và giai đoạn kinh tế thị trường tự do mà đi thẳng vào phát triển kinh tế thị
trường hiện đại. Đây là nội dung và yêu cầu của sự phát triển rút ngắn. Mặt
khác, thế giới đang nằm trong thời đại quá độ từ CNTB lên chủ nghĩa xã hội,
cho nên sự phát triển kinh tế – xã hội nước ta phải theo định hướng xã hội chủ
nghĩa là cần thiết, khách quan và cũng là nội dung, yêu cầu của sự phát triển rút
ngắn. Sự nghiệp “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, và văn minh” vừa là
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
mục tiêu vừa là nội dung nhiệm vụ cả việc phát triển kinh tế thị trường định
hướng XHCN ở nước ta. Đảng và Nhà nước khuyến khích mọi người dân trong
xã hội làm giàu một cách hợp pháp. Dân có giàu thì nước với mạnh, nhưng dân
giàu phải làm cho nước mạnh bảo đảm độc lập, tự chủ và toàn vẹn lãnh thổ của
quốc gia.
Thứ hai, nền kinh tế của nước ta là nền kinh tế hỗn hợp nhiều thành phần
với vai trò chủ đạo của nền kinh tế Nhà nước trong một số lĩnh vực, một số khâu
quan trọng có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Nền kinh tế hàng hoá, nền kinh tế thị trường phải là một nền kinh tế đa thành
phần, đa hình thức sở hữu. Thế nhưng nền kinh tế thị trường mà chúng ta sẽ xây
dựng là nền kinh tế thị trường hiện đại, cho nên cần có sự tham gia bởi “bàn tay
hữu hình” của Nhà nước trong việc điều tiết, quản lý nền kinh tế đó. Đồng thời