Lời khuyên cho nhà đầu tư trong thị
trường biến động
Trong suốt những khoảng thời gian biến động, nhiều nhà đầu tư cảm thấy hoang
mang và bắt đầu đặt câu hỏi với những chiến lược đầu tư của họ. Điều này đặc biệt
đúng với những nhà đầu tư mới bắt đầu tham gia cuộc chơi, chưa có kinh nghiệm.

Thường thì khi thị trường biến động họ sẽ cố gắng đứng ngoài thị trường và đợi
cho đến khi thị trường ổn định trở lại. Thật không may, với những thị trường mới
nổi như thị trường chứng khoán Việt Nam thì sự biến động là một điều tất yếu. Mà
cũng không riêng gì thị trường Việt Nam, tính biến động gần như là một thuộc
tính tất yếu của thị trường chứng khoán. Hôm nay thị trường lên, ngày mai, ngày
kia thị trường lên hay xuống? Thật khó mà có thể dự liệu chính xác được bước đi
của thị trường.

Thế nhưng nói như thế không có nghĩa là chúng ta- những nhà đầu tư mới nhập
cuộc phải từ bỏ cuộc chơi vì chúng rất bất ổn? Làm thế nào để tồn tại trong một thị
trường như vậy có lẽ là một câu hỏi mà không ít các chuyên gia đã nhận được từ
các nhà đầu tư.

Một trong những giải pháp khả quan nhất chính là cố gắng duy trì hướng đến mục
tiêu trong dài hạn và cố gắng lờ đi những dao động trong ngắn hạn. Thế nhưng
ngay cả khi chúng ta đã xác định trở thành những nhà đầu tư dài hạn thì chúng ta
cũng nên hiểu rõ về thị trường biến động. Khi hiểu được thị trường thì chúng ta có
thể sẽ có những chiến lược hợp lý hơn, mang lại nhiều lợi nhuận hơn trong phạm
vi rủi ro có thể chịu đựng được.

Vậy sự biến động là gì?

Sự biến động đó là một thước đo thống kê cho thấy khuynh hướng của một thị
trường hoặc một chứng khoán sẽ tăng giá hay rớt giá mạnh trong một khoảng thời
gian ngắn nào đó. Sự biến động thông thường được đo bằng độ lệch chuẩn của tỷ

đầu tư.

Rõ ràng thì chẳng bao giờ chúng ta có thể tìm thấy sự nhất trí về những nguyên
nhân gây ra tính biến động thị trường. Tuy nhiên vì dù bạn muốn hay không, thị
trường vẫn biến động, vì thế chúng ta- những nhà đầu tư phải tìm cách để có thể
sống chung với biến động?

Đầu tư dài hạn

Một cách để tồn tại trong một thị trường biến động là việc hãy phớt lờ sự biến
động đi, nghĩa là bạn đầu tư hướng đến mục tiêu trong dài hạn, không quan tâm
đến những dao động trong ngắn hạn. Đôi khi chiến lược này cũng khó thực hiện,
nhất khi sự biến động của thị trường cho danh mục đầu tư của bạn cơ hội lấy được
tỷ suất sinh lợi 50% trong thị trường đi xuống, nhiều hơn mức mà nhiều người có
thể làm được. Lòng tham của con người sẽ khó lòng giúp bạn giữ vững vị thế của
nhà đầu tư dài hạn.

Đầu tư dài hạn đòi hỏi bạn phải có những nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đầu tư
bởi vì trong dài hạn các thị trường luôn được điều khiển bởi các yếu tố tài chính
doanh nghiệp cơ bản. Nếu bạn tìm thấy một doanh nghiệp với bảng cân đối kế
toán rất khỏe mạnh và doanh nghiệp đó có thu nhập bền vững, những dao động
trong ngắn hạn sẽ không ảnh hưởng đến giá trị trong dài hạn của công ty. Sự thật
thì đôi khi bạn có thể lợi dụng các khoảng thời gian biến động mà giá cổ phiếu của
một công ty tốt đang bị đánh giá thấp để mua vào và nắm giữ cho dài hạn.

Tranh luận quan trọng đằng sau chiến lược mua và nắm giữ chính là nhà đầu tư có
thể đã bỏ lỡ mất cơ hội để bán cổ phiếu đi, tạo ra một tỷ suất sinh lợi ấn tượng
trong một vài ngày thị trường giao dịch tốt nhất trong năm. Có những câu đại loại
thế này: “Nếu bạn đã bỏ lỡ 20 ngày tốt nhất trong năm có thể làm cho tỷ suất sinh
lợi của bạn đã giảm đi hơn một nửa”. Một mặt, điều này là đúng, nhưng chúng ta

các bảng điện tử có thể cũng sẽ thay đổi một chóng, do vậy chúng ành hưởng đến
mức giá niêm yết mà nhà đầu tư nhìn thấy là điều dễ hiểu.

Những điều cần quan tâm khác

Các lệnh mà bạn chọn cũng rất quan trọng khi thị trường không di chuyển theo
hướng bình thường. Một lệnh thị trường sẽ luôn luôn là một người bạn đồng hành
tốt, nhưng trong các thị trường trước đây, bạn có thể sẽ rất ngạc nhiên trước mức
giá mà bạn mua bởi vì so với giá được niêm yết thì giá bạn được mua khác xa
đáng kể đấy.
Trong một thị trường biến động, lệnh giới hạn có thể là một người bạn của nhà đầu
tư. Lệnh giới hạn mà nhà đầu tư sẽ yêu cầu nhà môi giới thực hiện (mua hoặc bán)
một lượng cổ phiếu đã được xác định trước tại một mức giá xác định hoặc là tại
một mức tốt hơn mức giá xác định. Thường thì lệnh giới hạn có chí phí cao hơn
một chút so với lệnh thị trường nhưng nó luôn là một người bạn tốt cho các nhà
đầu tư bởi vì mức giá mà bạn muốn mua hay bán đã được xác định trước, nhưng
nên nhớ là lệnh giới hạn cũng không bao giờ là một sự đảm bảo cho bạn một sự
đầu tư thắng lợi.
Thay lời kết

Nhà đầu tư nên nhận thức rõ những rủi ro tiềm ẩn trong suốt thời gian biến động.
Việc lựa chọn một chiến lược đầu tư dài hạn cũng là một ý tưởng không tồi nếu
như bạn tin vào chiến lược của mình. Tuy nhiên, nếu bạn đã quyết định sẽ giao
dịch trong suốt thời gian biến động, hãy cẩn thận và phải nhận thức rõ được thị
trường sẽ ảnh hưởng đến giao dịch của bạn như thế nào?

Ngoài ra để sống chung được với sự biến động, người ta có thể thực hiện một số
hợp đồng phái sinh nhằm quản trị rủi ro. Tuy nhiên các hợp đồng như quyền chọn
chứng khoán (option), hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng giao sau… vẫn chưa được phép
thực hiện trên thị trường chứng khoán Việt Nam.